İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/563 K.2023/909

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/563

KARAR NO : 2023/909

TALEP

Zayi Belgesi Verilmesi

TALEP TARİHİ : 22/08/2023

KARAR TARİHİ : 19/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Talep Eden Vekili Talep Dilekçesinde Özetle; Müvekkili -----şirket binasının da bulunduğu ----- Kompleksi'nde sezon sonu tadilat dönemi işleri yapıldığını, müvekkilinin işyerinin zemin katta bulunmakta olduğunu, 18.08.2023 tarihinde gerçekleştirilen tadilat işleminde su tesisatının zarar gördüğünü, işyerini su basmış ve işyerinde bulunan başvuru formları, abonelik sözleşmeleri, taahhütnameler, nüfus cüzdan fotokopileri, pay defteri vb. bir kısım ticari belgeler zayi olduğunu beyanla; zayi olan Pay Defteri zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.

Dava, hasımsız olarak açılan, zayi olduğuna ilişkin belge verilmesi istemine ilişkin olup zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir.

Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayii belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, TTK'nın 68. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği,

davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak, ticaret sicil kayıtları getirtilmek suretiyle olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir."(Yargıtay HGK nun ----- esas ,----- karar sayılı ,16.3.2016 tarihli ilamı)6102 Sayılı TTK'nın 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ( 5 Temmuz 2022 tarihli -----yayınlanan 7417 sayılı kanun ile değişiklik ile 30 gün ) işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir.TTK nın 64(4)maddesi uyarınca ;Pay defteri ,yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.

213 sayılı kanunun 233.maddesinin 3.fıkrası 10 mart 2018 tarihli ---- yayınlanan 7099 sayılı kanun ile değiştirilerek "Defterler, anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin kuruluş aşamasında ,şirket merkezinin bulunduğu yer Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından tasdik edilecektir"şeklinde değiştirilmiştir. Davacı şirket değişiklik öncesinde kurulduğundan noter tasdiki aranmaktadır. Mahkememizce talep tarafından bildirilen ------.

Noterliğine talep konusu pay defterlerinin açılış kapanış onayları sorulmuş ise de açılış kapanış onaylarına ilişkin tasdiklere rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.Talep eden taraf pay defterinin ziyaına sebep olarak gösterdiği su basma olayı ile ilgili somut bir delil sunmamıştır.

Zayiye sebep olan olayın varlığı, gerçekleştiği tarih, gerçekleştiği tarihten itibaren 30 günlük yasal süre içerisinde davanın açılıp açılmadığı, zayi olduğu iddia edilen defterlerin varlığı somut delillerle ortaya konulamadığından mahkememizce de denetlenemediğinden zayi belgesinin verilmesine ilişkin TTK 82. Maddesinde aranan şartların gerçekleşmediği kanaati ile talebin reddine karar vermek gerekmiştir.