İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/449 K.2025/263

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/449

KARAR NO : 2025/263

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/07/2024

KARAR TARİHİ : 11/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----. nezdinde ----- numaralı motorlu kara taşıtları zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi bulunan --- plakalı aracın kaza tutanağında belirtildiği gibi 01/04/2024 günü sebep olduğu kaza müvekkilimiz ---- adına kayıtlı ---- plakalı araç hasarlandığını, meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin maliki bulunduğu ---- plakalı araç sürücüsü trafik kurallarına riyaet etmiş ve kusurlu davranmamış olup,

sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü 2918 sayılı karayolları trafik kanunu ve karayolları trafik kanunu yönetmeliğinin ilgili maddelerine aykırı hareket etmesinden dolayı asli kusurlu olduğunu, ----- plakalı araç sürücüsü kırmızı ışıkta geçerek müvekkile ait araca kusurlu fiili ile çarptığını, hasarın tespiti için eksper görevlendirildiğini, atanan eksper raporundan da anlaşılacağı şekilde müvekkilin aracında 148.752,00-tl hasar meydana geldiği tespit edildiğini, müvekkilimize ait araç hasarlanmış ve aracın tramer kaydına hasar işlenmiş ve müvekkile ait aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde bir kayba sebep olduğunu,

müvekkilin aracında meydana gelen gerçek hasarın tespiti için atamış olduğu ekspere ödenen 1.250,00-tl ücreti ödendiğini, davalı sigorta şirketine 15/05/2024 tarihinde başvuruda bulunmuş olmamıza rağmen davalı sigorta şirketi talebimizi zımni olarak ret ettiğini, tüm bu nedenlerle müvekkilin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı olarak maddi hasar bedeline mahsuben talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak,

(hmk m.107 gereği belirsiz alacak davamızı) fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00-tl maddi hasar alacağının sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla (hmk m.107 gereği belirsiz alacak davamızı) şimdilik 10,00-tl değer kaybı tazminatının sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine,

müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın kayıt altına alınması için ekspere ödenen 1.250,00-TL ekspertiz ücretinin yargılama giderinden sayılarak davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle.

Araç onarım bedeline mahsuben 10,00-tl alacağımızı bilirkişi raporu doğrultusunda 50.950,00-tl arttırarak toplamda 50.960,00-tl, ve araç değer kayıbına mahsuben talep ettiğimiz 10,00-tl alacağımızı 9.990,00-tl artırarak toplamda 10.000,00-tl, olmak üzere toplamda 60.940,00-tl arttırarak, 60.960,00-tl maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü 18/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, müvekkilimizin aracında meydana gelen hasarın kayıt altına alınması için ekspere ödenen 1.250,00-tl ekspertiz ücretinin yargılama giderinden sayılarak davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetl---- plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ------ poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 12/08/2023 - 12/08/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL’ olduğunu, müvekkil şirket tarafından hasar onarım bedeline ilişkin davacı asile 24/04/2024 tarihinde 36.400,00 tl ve değer kaybına ilişkin olarak ise davacı vekiline 11/06/2024 tarihinde 10.000 tl ödenmiş olup,

aleyhe tazminata hükmedilmesi halinde ödenen bedellerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini,i sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkil sigorta şirketi tarafından, maddi hasar bedeli ödenmiş olup;

davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, müvekkil şirketin sorumluluğu, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, poliçede sigorta bedeline kdv dahil olduğuna dair bir ifade bulunmadığını, müvekkil sigorta şirketi tarafından, davaya konu araç için değer kaybı tazminatı ödenmiş olup;

davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faiz yasal faiz olduğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; ---- plakalı aracın sürücüsü ----- KTK 47/b -d, 84/a ve KTY 95/b- 157/1 maddelerine göre, trafik ışıklarına uymayarak kural ihlali yapmış, trafik dikkat ve özen yükümlüğünü yerine getirmemiş, kazaya neden olmuştur. “ ----- kazanın Meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, ---- plakalı aracın sürücüsü ----- kaza esnasında herhangi bir trafik kural ihlali yapmadığı nedeni ile kazada herhangi bir kusurunun olmadığı Araç hasar bedelinin 87.360 TL olduğu, araç değer kaybı bedelinin 20.000 TL olduğu, Davacının bakiye alacak miktarının 60.960 TL olduğu,

Davalının bakiye alacak miktarından sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin bildirim tarihi 15.05.20244 8 işgünü— 24.05.2024 olduğu, Ekspertiz hizmet bedelinin yargılama giderlerinden olduğu, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası;

motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ----- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----.

HD'nin 23.09.2019 t. ----sayılı kararı).Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda kaza tarihi itibariyle davalı yana sigortalı olan ---- plakalı aracın sürücüsü ------ KTK 47/b -d, 84/a ve KTY 95/b- 157/1 maddelerine göre, trafik ışıklarına uymayarak kural ihlali yapmış, trafik dikkat ve özen yükümlüğünü yerine getirmemiş, kazaya neden olmuştur.

Dava dışı ----- kazanın Meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, --- plakalı aracın sürücüsü ----- kaza esnasında herhangi bir trafik kural ihlali yapmadığı nedeni ile kazada herhangi bir kusurunun olmadığı Araç hasar bedelinin 87.360 TL olduğu, araç değer kaybı bedelinin 20.000 TL olduğu, davacının bakiye alacak miktarının 60.960 TL olduğu, olduğu, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile tespit edilmekle tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde bilirkişinin değer kaybı bedeli hesaplamasının usulüne uygun olduğu,

sigortanın sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında bakiye hasar bedeli ve değer kaybı bedeli tazminatından sorumlu olacağı ve temerrüt tarihinin her bir tazminat kalemi yönünden kısmi ödeme gününden itibaren işlemeye başlayacağı nazara alınarak davanın kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.