İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/202 K.2026/100

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/202 Esas

KARAR NO: 2026/100

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 05/03/2025

KARAR TARİHİ: 05/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacıya ait ---- plakalı araç, ---- tarihinde davalılardan ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracın park halinde duran müvekkilin aracına çarpması sonucu çift taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere sürücü ----- meydana gelen kazada kusurlu ve sorumlu olduğu, kaza, davalı şoför -----asli kusuru sonucu gerçekleştiği, kazaya ilişkin trafik tespit tutanağında, davalının kusurlu olduğu net bir şekilde ortaya konulduğu, bu sebeple meydana gelen zararın davalılardan tahsilinin gerektiği, kazaya karışan ----- plakalı araç kaza tarihinde ---- teminat kapsamında olduğu,

aracın modeli yüksek olması nedeniyle değer kaybının çok daha yüksek olduğunu, bu nedenle sigorta şirketi tarafından ödenen ----az olması nedeniyle değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanmasını talep ettikleri, araç değer kaybı talebimiz sigorta şirketi de dahil tüm davalılardan istenmekte olup ayrıca, davalı-----araç mahrumiyet bedeli talep edildiği beyan edilmekle, şimdilik ---- araç mahrumiyet bedelinin yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsil edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet üretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ------- cevap dilekçesinde özetle; --- plakalı araç müvekkil şirket nezdinde --- poliçe numaralı ----- tarihleri arasında sigortalı bulunduğu, poliçeden dolayı ---- poliçesi kaza tarihi itibari ile

araç başına ---olduğu, poliçe kapsamında, başvurana değer kaybına ilişkin 58.000,00 TL ödeme yapıldığı, poliçe limiti, poliçe süresince araç başı toplam limit olup ödemesi yapılmış işbu tutarlar poliçe bakiye limitinden mahsup edilmesi gerektiği, müvekkili sigorta şirketi tarafından, başvuru sahibine değer kaybı tazminatı ödendiği, müvekkili şirketin karşı tarafa karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığı, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğinden bahisle, müvekkili şirket anlaşmalı olduğu onarım merkezinde davacı aracının zararını giderebilecekken müvekkil şirket bu hakkını kullanamadığı,

müvekkil şirketin sorumluluğu, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğu, müvekkili şirketin KDV'den sorumlu olmadığı,

davaya konu aracın daha evvel başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususu değer kaybı tazminatı isteminde bulunulması noktasında önem arz ettiği, davacının aracının daha önce hasara uğradı ise bir araç birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağından değer kaybına yönelik taleplerin her halükarda reddi gerekeceği, davacı vekilitarafından kaza tespit tutanağında yapılan kusur tespitine istinaden tazminat talebinde bulunulmuş ise de, tarafımızca kaza tespit tutanağında yapılan kusur tespitine itiraz edildiği,

bu kapsamd itirazlarımız kapsamında tüm ceza evraklarının da temin edilerek kusur hususunda bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ve beyan etmiştir.

Davalı ----cevap dilekçesinden özetle: Müvekkili şirketin kusuru bulunmadığı, davaya konu olan trafik kazası, müvekkili şirkete ait ------ plakalı aracın sürücüsü ----- sevk ve idaresinde gerçekleştiği, ancak müvekkili şirket sadece aracın maliki olduğu, kaza oluşumunda müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığı, kazaya sebebiyet verenin bizzat sürücü --------- olduğu trafik tespit tutanağı ile de sabit olduğu,

eğer sürücü, işverenin talimatı veya görevi dışında hareket etmişse, işverenin sorumluluğuna gidilemeyeceğinden bahisle, davacı taraf, araç değer kaybma ilişkin tazmin talebinde bulunmuş ve sigorta şirketinden ----- ödeme alındığını beyan ettiği, sigorta teminatı kapsamında ödeme yapılmış olduğu, müvekkili şirkete yöneltilen ek tazmin talepleri hukuki dayanaktan yoksun olduğu, araç mahrumiyet bedeline ilişkin talep soyut ve destekleyici delillerden yoksun olduğu,

davacı tarafın, aracın ne kadar süre ile kullanılamadığına, bu süreçte kiralık araç temin edip etmediğine veya fiili bir zarara uğrayıp uğramadığına dair somut delil sunmadığı beyan edilmekle davanın reddini savunmuştur.

Davalı ------ cevap dilekçesinden özetle: kaza kusur durumu hakkında davacı, kazada asli kusurlu olduğu iddia ediliyor ise de, iddianın gerçeği tam olarak yansıtmadığı, kazaya ilişkin tutanaklar olayın tüm yönlerini net bir şekilde ortaya koymadığı, bu nedenle, kusur durumunun objektif bir şekilde belirlenmesi için mahkeme tarafından atanacak bilirkişinin inceleme yapması gerektiği, değer kaybı talebine ilişkin beyanım davacı, aracında değer kaybı olduğunu ileri sürerek ek ödeme talep ettiği, ancak bu talep somut dayanaklardan yoksun olduğu,

bir aracın değer kaybının tespit edilmesi için yaşının, daha önce geçirdiği kazaların ve piyasa koşullarının dikkate alınması gerekeceği, sigorta şirketi tarafından halihazırda -----ödeme yapıldığı belirtildiği ve ek bir değer kaybı talebi ancak bağımsız bilirkişi raporu ile desteklenmesi gerekeceği, davacının talebinin yersiz olduğu, ancak aracın tamir süresi, alternatif ulaşım imkanlan ve davacının gerçekten bir mağduriyet yaşayıp yaşamadığı somut bir şekilde değerlendirilmeden bu talepte bulunulması hakkaniyete aykırı olduğundan bahisle davanın reddini savunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan değer kaybının ve araç mahrumiyet zararının sigorta şirketinden ve diğer davalılardan tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Dava, ----- tarihinde meydanda gelen trafik kazası nedeniyle değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ile davalıların zararı tazmin yükümlüsü olup olmadığı, değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet zararı koşullarının oluşup oluşmadığı,

oluşmuş ise miktarının belirlenmesi noktalarında toplanan tazminat davasından ibaret olduğu görüldü.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından alınan ------ tarihi raporda; ---- tarihinde saat 15:30 sıralarında, ------ plakalı otomobil ile ---- plakalı zirai traktörün karıştığı 2 araçlı kaza meydana geldiği, kazada cadde

üzerinde geri geri gelen ------- plakalı traktör park halindeki ----- plakalı otomobile çarptığı, dosya kapsamında ve dosyaya sunulan kaza tutanağından ------- plakalı aracın park yasağı olan bir bölgeye park ettiği yönünde bir bilgi bulunmadığı belirtilmiştir.

Raporun sonuç kısmında; ------ plakalı traktör sürücüsü ------ meydana gelen kazada asli ve % 100 kusurlu olduğu, ------- plakalı araç sürücüsü----kazanın oluşumunda alabileceği bir önlem olamayacağı bu nedenle herhangi bir kusuru olmadığı, değer kaybı bedelinin ---- olduğu, araç mahrumiyet bedelinin ------ olduğu, davaya konu ----- plakalı araç davalı ----tarafından ---- poliçesi ile sigortalı olduğu kaza tarihi itibarı ile----olduğu, Hasar bedeli ve değer kaybı ---- teminatları içinde değerlendirilmekte olduğu, davalı sigorta şirketinin ---- değer kaybı ödemesi yapmış olduğu, değer kaybı ödeme dekontunun dosyaya sunulmuş olduğu,

bakiye--- teminat limitinin yeterli olduğu, davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı bedelinin -----olduğu, ------değer kaybından sigortalısının kusuru oranında (%100) sorumlu olduğu, ( davacının sigortaya bildirim tarihi belli olmadığı nedeni ile sigorta şirketinin temerrüt tarihinin eksik ödemede bulunduğu ------ olarak kabul edilebileceği,ancak davacının dava dilekçesinde sadece alacağın yasal faizi ile tahsili talebinde bulunulduğu,

temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilmediği) Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı, bir

motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ----- sürücüsünün kusuru oranında, %100, diğer davalı sürücü----- birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilecek araç mahrumiyet kaybı bedeli ---- sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin kaza tarihi ----- olduğu mütala olunmuştur.

Davacı vekili davasını ıslah etmiş, ıslah dilekçesinde toplam ----- bedel üzerinden kabulüne, hem değer kaybı tazminatına hem de araç mahrumiyet bedeline kaza tarihi olan --- tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, ------ motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde,

o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu,

öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir------ 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir --------2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” denilmektedir.2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir.

İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devredilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda,

o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.Gerek doktrinde, gerekse ------uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.Davalı -----plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davalı ------ malikidir. ----poliçesi kaza tarihini kapsamaktadır.

Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda -----plakalı traktör sürücüsü --- meydana gelen kazada asli ve % 100 kusurlu olduğu,------- plakalı araç sürücüsü ----kazanın oluşumunda alabileceği bir önlem olamayacağı bu nedenle herhangi bir kusuru olmadığı, değer kaybı bedelinin ---- olduğu, araç mahrumiyet bedelinin ----- olduğu, davaya konu ------ plakalı araç davalı ---- tarafından ---- poliçesi ile sigortalı olduğu kaza tarihi itibarı ile ---- olduğu, Hasar bedeli ve değer kaybı ---- teminatları içinde değerlendirilmekte olduğu, davalı sigorta şirketinin ----- değer kaybı ödemesi yapmış olduğu,

değer kaybı ödeme dekontunun dosyaya sunulmuş olduğu, bakiye ---teminat limitinin yeterli

olduğu, davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı bedelinin 70.000 TL- 58.000 TL= 12.000 TL olduğu, ------------ değer kaybından sigortalısının kusuru oranında (%100) sorumlu olduğu, sigorta şirketinin temerrüt tarihinin eksik ödemede bulunduğu ----- olarak kabul edildiği davacının dava dilekçesinde alacağın yasal faizi ile tahsili talebinde bulunulduğu, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep işletilerek,

Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ---- sürücüsünün kusuru oranında, %100,

diğer davalı sürücü ---- birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilecek araç mahrumiyet kaybı bedeli ----- sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin kaza tarihi ----olduğu kanaatine varılarak bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.