İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/232 K.2026/247

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/232

KARAR NO : 2026/247

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 16/06/2021

KARAR TARİHİ : 12/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı borçluya ait ---- plakalı araç, müvekkili sigorta şirketi tarafından 10/06/2020

başlangıç tarihli ve ---- numaralı ------ Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta

teminatı altına alındığı, sigortalı araç, davalı sigortalının sevk ve idaresinde iken 22/10/2020 tarihinde meydana gelen

trafik kazasında: ------ plakalı araca çarparak hasar görmesine neden olduğu,

22/10/2020 tarihli ölümlü yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağına göre davalı sürücü

-----kaza sırasında yasal sınırın çok üzerinde l, 90 promil alkollü ve kazanın ıneydana

gelmesinde tamamen kusurlu olduğu, kazada zarar gören ----- plakalı araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde

tespit edilen zarara karşılık olarak müvekkili şirketçe zarar gören aracın sigorta şirketi olan ------ Şirketi 'ne 28/ l2/2020 tarihinde Toplam 41.000,00- TL. hasar bedeli ödendiği, davalı borçlu sigortalısı olup kaza sırasında yasal sınırın çok üzerinde 1,90 proınil alkollü ve

aynı zamanda kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğu, d

avaya konu kaza münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelmiş olup bunun dışında kazaya

sebep olabilecek herhangi bir etken de bulunmadığı, iş bu nedenlerle, kazada zarar gören aracın

sigorta şirketine müvekkili şirketçe ödenen tazminatın ZMMS (Trafik) Poliçesine ve ZMMS

poliçesi yeni genel şartları 'na aykırı hareket eden sigortalısı rücuen tahsili için tarafınızca ----

İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı,

ancak takip konusu borca ve ferilerine davalı borçlu tarafindan itiraz edildiği takip durduğu beyan edilmekle, davanın

kabulü ile davalı borçlunun borca ve borcun fer ilerine yapınış olduğu itirazların iptali ile icra takibinin

devamına, takibe itiraz eden borçlu hakkında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama

giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI

Dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davalının davaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ----

İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı dosyası icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.

İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

İtirazın iptali istemine konu, -- İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; davalı borçlu tarafından itiraz dilekçesinde borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında, zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunmakta olup, davalı, davacı sigorta şirketinin sigortalısıdır.----Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ----- Esas, ---- Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı doğrultusunda dosyanın mahkememize tevzi edildiği, Mahkememizin ---- Esas sayılı dosyasına kaydedildiği yargılamaya devam olunduğu görülmüştür.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan raporda "22.10.2020 günü saat 19:20 sıralarında , --- İlçesi, --- yolunda --- Bey

çiftliği mevkiinde, sürücü ---- yönetimindeki ---- plakalı araç ile sürücü ---

yönetimindeki ----- plakalı araç kazaya karıştıkları, yol asfalt ve kuru olduğu, yol iki yönlü ve iki şeritli olduğu, yol üzerinde şerit çizgisi olduğu yol üzerinde

azami hız limiti 50 km/saat olduğu, yol düz ve eğimsiz olduğu, kaza tutanağındaki kaza krokisine göre,

çarpışma --- plakalı araç şeridinde gerçekleştiği, ---- plakalı araç sürücüsü

----- gece karanlıkta seyir halinde iken, herhangi bir nedenle( tansiyon, alkol vs) kontrolsüz

şekilde karşı yön şeridine geçmesi ve şeridinde nizami olarak seyreden sürücü ----

yönetimindeki---- plakalı araçla çarpışması şeklinde gerçekleştiği, sürücü ----, yönetiminde bulunan ----- plakalı aracı ile ile Karayolları Trafik

Kanununu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin yukarıda verilen maddelerinde açıklanan kusurları

işlediği, gece aydınlatmasız yolda seyir halinde iken herhangi bir nedenle kontrolsüz olarak, iki yönlü

yolda karşı yöndeki trafik için ayrılan karşı yol bölümüne girdiği, karşı yönden gelen trafik akış şeridine tecavüz ettiği sebebiyle kazaya neden olduğu ve kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında

kusurlu olduğu----plakalı aracın sürücüsü ----- ise, yönetiminde bulunan aracı ile seyri

esnasında nizami olarak kendi şeridinde gittiği, ani olarak şerit ihlali yaparak üzerine gelen araçtan

kendini korumak için alabileceği bir tedbir olamayacağı nedeni ile kazaya karışmasında herhangi bir atfı

kabil kusurunun olmadığı kanaatine varıldığı, --- plakalı araç sürücüsü ---- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100

oranında kusurlu olduğu, ----plakalı aracın sürücüsü ---- ise kazaya karışmasında herhangi bir kusurunun olmadığı,

----- plakalı araç hasar bedelinin 154.500 TL olduğu,

------ 1.90 promil alkol ile yasal sınırı 4 kat aşmış, güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiştir.

Kazada tam ve asli kusurlu olduğundan, kazanın oluşumuna etki edecek ,yol,hava durumu v.s gibi

başkaca bir sebep de olmadığından , kazanın münhasıran alkol etkisinde olduğu, davacı sigorta şirketinin ------ plakalı araç hasarı için 28.12.2020 tarihinde 41.000 TL

ödeme yaptığı, yaptığı ödemeyi alkollü araç kullanmaya dayalı olarak davalı sigortalısına rücu

edebileceği, icra takip dosyasında işleyen faizin doğru hesaplanmış olduğu mütala edilmiştir.

2918 sayılı KTK'nun 95. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün ---- sayılı ------ Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" düzenlenmiş, “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a-)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b-)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c-)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç-)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d-)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e-)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f-)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda davacı sigorta şirketi davalıya ait aracın ZMM sigortacısı olup 22/10/2020 tarihinde meydana gelen kazada sigortalısı olan aracın sürücüsünün alkollü olduğu gerekçesiyle dava dışı zarar görene ödediği tazminatı sigortalı davalıya, rücu etmek istemektedir. Burada zararın teminat dışı kaldığını ispat yükü davacı sigortacı üzerindedir. Kaza da ----plakalı araç sürücüsü ------- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100

oranında kusurlu olduğu, -----plakalı aracın sürücüsü ---- ise kazaya karışmasında herhangi bir kusurunun olmadığı,

-- plakalı araç hasar bedelinin 154.500 TL olduğu,

------, 1.90 promil alkol ile yasal sınırı 4 kat aşmış, güvenli sürüş yeteneğini kaybet olduğu, Kazada tam ve asli kusurlu olduğundan, kazanın oluşumuna etki edecek ,yol,hava durumu v.s gibi

başkaca bir sebep de olmadığından , kazanın münhasıran alkol etkisinde olduğu , Davacı sigorta şirketinin ------ plakalı araç hasarı için 28.12.2020 tarihinde 41.000 TL

ödeme yaptığı, yaptığı ödemeyi alkollü araç kullanmaya dayalı olarak davalı sigortalısına rücu

edebileceği, İcra takip dosyasında işleyen faizin doğru hesaplanmış olduğu,

usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile tespit edilmekle hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebi reddedilmiştir.