İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/453 K.2025/788

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/453

KARAR NO : 2025/788

DAVA

Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)

DAVA TARİHİ : 27/05/2025

KARAR TARİHİ : 21/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkillerinin davalılar ile 28.09.2012 tarihinde ---- ili ------ ilçesi Belediyesi ihaleye çıkartılan Otogar Yapımı ve İşletilmesi işine ortak girişim olarak müşterek teklif vermek ve ihale konusu iş bu ortaklık üzerinde kalması halinde müştereken işi ikmal etmek amacıyla ortaklık kurmak için anlaştıklarını, yapılan anlaşma gereği müvekkili ----- % 50 , ...'in % 22, 5 ...'ın %22, 5 , ...'nın ise % 5 hisse oranında işbu ortaklıkta hisse sahibi olacaklarını, otogar yapımı müvekkillerinin inşaat şirketi olan ------- tarafından yapılacağını, ortaklardan ...'nın % 5 olan hisse payını davalılardan ...' e devrettiğini,

...'in ortaklık payı % 27.5 'a çıktığını, müvekkilinin işbu hisse devrine onayı olmadığı gibi haberinin dahi bulunmadığını, davalıların müvekkilleri ile akdedikleri Ortaklık Sözleşmesinin 9 .maddesine aykırı davrandıklarını, ilgili hüküm uyarınca ortaklardan birinin hissesinin devri için en az diğer 3 ortağının onayının bulunması gerektiğini, otogar yapımı işinin tamamen müvekkilleri firma tarafından karşılanacak olup diğer ortaklar gerekli olan harcamalardan sorumlu olmayacaklarını, müvekkillerinin otogar yapım işini tamamladıktan sonra otogar yapımı için yapmış olduğu harcamalardan karşılayacağını,

diğer ortakların müvekkilinin otogar yapım işi için yapmış olduğu harcamaları karşılayana kadar herhangi bir ücret veya para yerine geçen hiçbir değeri müvekkillerinden talep edemeyeceklerini, müvekkillerinin otogar inşaatını tamamladıktan sonra mevcut harcamaları amortisman düştükten sonra kalan değerin % 50 'sini ortaklar tarafından kurulacak veya devralınacak yeni bir işletme firmasına fatura edeceğini, işletmeden çekilecek işletme ile ilgili herhangi bir talepte bulunmayacağını, yalnızca kurulacak olan işletmeye % 50 hisse ile ortak olacağını, davalıların ortaklık sözleşmesi uyarınca beklenen katkıyı veremediklerini,

otogar işletmesinden beklenen kazançların kaybına neden olduklarını, Hal böyle olunca ortaklığın amacının gerçekleştirmeyeceği ortaya çıktığını, zorunlu dava şartı arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alınamadığını beyanla. Vekil Edenler İle Davalılar Arasındaki Ortaklığın Giderilmesine , Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle. Bu dava ile konu ve tarafları aynı olan taraflarınca daha önce ikame edilmiş ------. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------.

Sayılıdosyası kile derdest davanın Yargıtay incelemesinde olup davanın hukuk muhakemeleri kanunu'nun 114'üncü maddesi uyarınca usulden reddinin gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinin usulüne uygun yerine getirilmediğini, taraflar arasında imzalanan Ortaklık Sözleşmesi'nin 6. maddesinde açıkça davacı şirketin / Müteahhit firmanın otogar inşaatını tamamlamasını müteakip, otogar işletmesini %50 şer payla müvekkillerle birlikte kuracakları ortak şirkete devredeceğinin düzenlendiğini, bu süreçte --- İli, ------ Belediyesi tarafından ihaleye çıkartılan Otogar Yapımı ve İşletilmesi,

ihalesi sözleşme ve adi ortaklık kapsamında kazanılarak İdare ile sözleşme akdedilmiş ve inşaat tamamlanarak 23.10.2013 tarihinde faaliyete geçildiğini, müvekkillerinin, bu süreçte yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacı şirket -----Ve yetkilisi ------- edimlerini ifa etmekten ısrarla kaçınarak müvekkillerini zarara uğrattığını, açıkça taahhüt etmiş olmasına rağmen otogar işletmesi için müvekkilleri ile birlikte kuracakları ve müvekkilleri tarafından yönetilecek şirketin kuruluşundan imtina ettiğini, Otogar işletmesini kendi şirketi üzerinden yapmayı sürdürdüğünü beyanla;

davacıya karşı ----Asliye Ticaret Mahkemesi’nin -------. Sayılı dosyasındaki derdest davadaki talepleri dahil olmak üzere süreç ile ilgili her türlü tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla Mahkemece re’sen gözetilecek hususlar dikkate alınarak; davanın, dava şartı arabulucuğun yerine getirilmemiş olması ile davanın derdest olması sebebiyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında kurulan adi ortaklık feshine ilişkindir. TTK'nın 4.maddesinde, bir davanın ticari dava niteliğinde olup olmadığının tespiti bakımından üç ayrı kıstas kabul edilmiştir. Bunlardan ilki, tarafların sıfatına ve işin ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ve başka hiçbir şart aranmaksızın TTK veya diğer kanunlarda ticari sayılan davalardır (mutlak ticari davalar).

Mutlak ticari davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya sebebin davanın ticari niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalardan olup TTK'nın 4/1 hükmünde (a) ile (f) bentleri arasında sayılmıştır. İkincisi ise, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticarî nitelikte kabul edilen davalardır.

TTK'nın 4/1-son cümlesi uyarınca ikinci grup ticarî davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia (saklama) sözleşmesi ile fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalardır. Bu nevi davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da gerekli ve yeterli görülmüştür.

Üçüncü grup ise, nispi ticari davalar olup, TTK'nın 4/1 maddesi uyarınca her iki tarafın ticarî işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticarî işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. TTK'nın 19/2 hükmü uyarınca, taraflardan biri için ticari iş niteliğindeki bir sözleşmenin diğer taraf için de ticari sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ''ticari iş'' esasına göre değil, ''ticari işletme'' esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması tek başına davayı ticari dava haline getirmez.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi istemine ilişkindir.

Adi ortaklığın konusunu oluşturan işin ticari nitelikte bir iş olması eldeki davayı ticari dava haline getirmemektedir. ---- BAM ----- HD----- BAM ----HD.------BAM ----- HD. ------ve ---- BAM ------ HD.------- Sayılı kararında da belirtildiği üzere adi ortaklığı oluşturan tarafların tamamı yönünden TTK 5.maddesi uyarınca ticari dava için, ortakların tamamının tacir olması koşulu şartının gerçekleşmesi aranmaktadır.

Ortakların ticari gelir elde etmesi veya ortaklığı oluşturan gerçek kişilerin bir şirket ortağı olması onları tacir vasfına sokmayacaktır. Davaya konu adi ortaklığın üstlendiği ----- Otogarının yapımı işinde davacılardan ----- yüklenici, dava dışı ---- Belediyesinin ise işveren olduğu ----- belediyesi ile davacı ----- Nakliyat arasında imzalanan sözleşmeden anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki adi ortaklık sözleşmesinin incelenmesinde ise adi ortaklığı davacı ... ------ %50 hisse, davalı ... %22,5 hisse, davalı ... % 22,5 hisse, davalı ... ise % 5 hisse ile oluşturmaktadır. Davacı ------- Nakliyat'ın adi ortaklıkta payı yoktun ve ihalede yüklenici konumundadır. Bu durumda adi ortaklık davacı ve davalı gerçek kişilerden oluşmaktadır.

Adi ortaklığın yapacağı işin ticari olması eldeki davayı ticari nitelik kazandırmamakta olup davacı ve davalı gerçek kişi ortakların tacir sıfatına sahip olması gerekmektedir. Vergi dairesi ve ticaret sicil müdürlüğü yazı cevaplarına göre davalı ... tacir sıfatına haiz ise de davalı ... mali müşavir olduğu, davalı ... basit usulde vergilendirildiği, davacı ------- ise kira geliri sebebiyle mükellef olduğu anlaşılmıştır.

Bu hali ile davacı ve bu davalılar ... ve ...'in tacir sıfatına haiz olduklarından bahsedilemeyeceğinden davaya konu adi ortaklığın feshi davasının asliye ticaret mahkemesinde görülmesi mümkün değildir. Davanın genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekmektedir.

Yukarıda anlatılan nedenlerle TTK'nun 4(1) maddesindeki düzenleme nedeniyle somut davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsiz olup davaya bakmanın mümkün olmadığı, görevin dava şartlarından olduğu ve HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, görevli Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.