İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/457 K.2026/362

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/457 Esas

KARAR NO : 2026/362

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Hisse Senedi İptali)

DAVA TARİHİ : 28/05/2025

KARAR TARİHİ : 17/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Hisse Senedi İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEPTalep eden vekili talep dilekçesinde özetle. Davacı sıfatındaki müvekkillerimin hepsi davaya konu kayıp hisse senetlerinin sahibi olan muris -------- yasal mirasçısı konumunda olduğunu, Murisin vefat ettiği tarihte mirasçıları olarak dört çocuğu vardır ancak mirasçılardan --------- vefatı sonrasında murisin mirasçıları olarak onun eşi ve 2 çocuğu da hisse senedi sahibi muris --------- yasal mirasçıları sıfatına haiz olduğunu,

Müvekkillerimin murisi olan ---------Ş. hisselerinden nama yazılı bazı hisse senetlerinin sahibi olup Ancak muris vefat ettikten sonra işbu hisse senetleri kayıptır ve mirasçılar tarafından bulunamadığını Müvekkillerim her ne kadar bu hisse senetlerini detaylıca aramışlarsa da hisse senetleri eski tarihli olduğu için işbu hisse senedi küpürlerinin aslını,

fotokopilerini veya fotoğraflarını bulamadıklarını İşbu hisse senetlerinin üzerindeki tüm haklar muris --------- yasal mirasçılar olan müvekkillerime ait olduğunu tüm bu nedenlerle Müvekkillerin yasal mirasçısı olduğu muris ---------- ait nama yazılı hisse senetlerin kaybolması nedeni ile iptaline, Murisin hissedar olduğu ---------Ş. şirketinden yeni nama yazılı hisse senetlerinin yasal mirasçılar sıfatına haiz olan müvekkiller adına keşide edilmesine Senetler hakkında teminat aranmaksızın ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Mahkememizce Merkezi kayıt kuruluşuna ve --------ş'ye müzekkere yazılarak müteveffa -------- pay senedi kayıtlarının bir örneğinin ve tüm ödemelerin mahkememize gönderilmesinin istenilmiş olup Merkezi kayıt kuruluşu yazı cevabında;-------- TC numaralı ---------- Kuruluşları nezdinde açılmış herhangi bir hesabı bulunmadığı, Müvekkil --------- tarafından temettü ödemeleri için Merkezi Kayıt Kuruluşu'ndan alınan listeler kontrol edildiğinde 02.06.2022 ve 02.06.2023 tarihlerinde --------- temettü ödemeleri yapıldığı, sonraki yıllar için gelen listelerde ise --------- isminin yer almadığı görüldüğü hususları bildirildiği anlaşıldı.

Dava; davacıların murisine ait olduğu belirtilen ---------Ş.'nin nama yazılı senetlerinin zayi olduğu belirtilen senetlerin iptali ve mirasçılar adını yeniden keşide edilmesi istemine ilişkindir.----------- sayılı ilamında da vurgulandığı üzere bu talep hukuki mahiyeti itibariyle; davacının dava dışı şirketteki pay oranının tespiti istemini de içermekte olup, pay oranının tespiti istemini de içeren bu tür davalarda husumet mutlaka ilgili şirkete yönetilmelidir. Yargıtay kökleşmiş içtihatları ve yerleşmiş görüşü de bu yöndedir. Ancak işbu davada davacı davayı şirkete yöneltmemiş, hasımsız olarak açmıştır.

Taraf ehliyeti dava şartlarından olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 50’inci maddesi uyarınca taraf ehliyeti medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olmakla mümkündür. HMK. m. 50 uyarınca, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine sahiptir. Buna göre, taraf ehliyeti, bir davada taraf olarak bulunabilme ehliyeti olup, maddi hukuktaki hak ehliyeti kavramının medeni usul hukukundaki yansımasıdır.

Yukarıda belirtildiği gibi, davacı işbu davayı, pay oranının tespitini istediği şirkete yöneltmemiştir.

Bu nedenle işbu davada davalı tarafta taraf ehliyeti bulunan kimse yoktur.Ancak, davacının bundan sonra davayı pay oranının tespitini istediği şirkete yöneltmesinin mümkün olup olmadığının tartışılması gerekmiştir.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafta iradi değişiklik” başlıklı 124’üncü maddesinde; bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile olanaklı olduğu bildirildikten sonra,

maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteminin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği isteminin kabul edebileceği açıklanmıştır.

Nitekim madde gerekçesinde de, taraf değişikliğini mutlak olarak davalının rızasına bağlamanın yargılama ilişkisini katı bir şekle bağlayarak yargılamaya hâkim olan ilkelerden “usul ekonomisi ilkesi” ile bağdaşmayacağı belirtilmiştir.

Bu durumda; davacı kendisinden beklenen tüm çaba, özen ve önlemlere rağmen davalının tespit edemiş ya da tespit edememe durumu bir yanılgıya dayanıyor ve bu da açıkça dürüstlük kuralına aykırılık arz etmiyor ise; bu dava ilişkisi yönünden, daha sonra da kendilerine dava açılması mümkün olmalıdır.Ancak işbu davada davacı, kurucu ortağı olduğu şirketin kuruluş sermayesine katkı oranının, bunun karşılığında kendisine kaç adet intifa senedi verildiğinin ve bunların mülkiyetinin kendisine ait olduğunun tespitini talep etmekte olup, bu şirketin davalı gösterilmesi gerektiğini bilmesi gereklidir.

Bu nedenle HMK.nun 124. maddesinin bu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Ayrıca Medeni usul hukukumuzda, dahili dava yoluyla dava açıldıktan sonra dahili dava yoluyla davanın yeni davalıya yöneltilmesi müessesi de bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, davacıya bu yönde bir süre verilmesi de mümkün görülmemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere HMK 114/1-d maddesi uyarınca tarafların taraf ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır.İşbu davada, davalı tarafta pay oranının tespiti istenilen şirketin bulunması zorundulur.Davacı, davayı ilgili şirkete yöneltmemiştir.

HMK.nun 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır.

Tüm bu nedenlerle, HMK'nun 114/1-d ve 115. maddeleri gereğince davalı tarafın taraf ehliyeti bulunmadığından, davacının dava dışı --------Ş) tarafından ihraç murisine verilen nama yazılı pay senedinin adedinin ve murisine ait olduklarının tespitine ve mirasçılar adına yeniden keşide edilmesine yönelik açtığı davanın usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın zayi olduğu iddia edilen intifa senetlerinin nama yazılı olduğu anlaşılmakla, TTK 657/1 md gereğince aksine özel hükümler bulunmadıkça nama yazılı senetlerin hamile yazılı senetlere ilişkin hükümlere göre iptal olunacağı yazılıdır.

TTK'nın 661/1 maddesine göre pay senetleri ...gibi hamile yazılı senetlerin iptaline hak sahibinin istemi üzerine mahkemece karar verileceği düzenlenmiş olup aynı maddenin (3) nolu bendinde dilekçe sahibinin senedin zilyedi bulunduğu ve onu zayi ettiği yolunda ki iddialarının mahkemece inandırıcı bulunması gerektiği düzenlenmiştir.Davacı tarafça veya dava dışı ilgili şirket tarafından zayi davasına konu intifa senetlerinin fotokopisi ve kaydedilmiş listesinin sunulamadığı, talep konusu senetlerin örnekleri veya ayırt edici özelliklerinin sunulup bildirilmediği, zayi olduklarına dair inandırıcı delil sunulamadığı anlaşıldığından,

---------- sayılı ilamı da dikkate alınarak, ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.