İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/776 K.2025/838

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/776

KARAR NO : 2025/838

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 05/09/2025

KARAR TARİHİ : 06/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP EDEN

------Ağır Ceza Mahkemesi'nin ---- Esas, ----- sayılı kararı ile müsaderesine karar verildiği ve kesinleşen müsadere kararı uyarınca şirketin tek pay sahipliği Hazine ve Maliye Bakanlığı adına ------- Ticaret Sicil Müdürlüğünde 24.07.2025 tarihinde tescil edilerek 25.07.2025 tarihli ----- sayılı --- Gazetesinde ilan edildiği, -----hakkında verilen müsadere kararının kesinleşmesi ile birlikte ------ tek pay sahibi olan TC.

Hazine ve Maliye Bakanlığına ticari kayıt ve belgelerin fiziki olarak devir ve teslim edilmesi gereği hasıl olduğundan, 02.09.2025 tarihinde şirketin kayıt ve belgeleri kapsamlı olarak araştırılmasına rağmen şirketin pay defterine ulaşılamadığı, şirketin pay defterinin, davacı şirketin tek hissedar olan Hazine ve Maliye Bakanlığına teslim edilmesi gerektiğinden 6102 sayılı TTK’nın 82/7’ye göre müvekkil şirketin zayi olan şirket pay defterinin zayiliğinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebine ilişkin iş bu davanın ikame edildiği,

---- yönetimi ----Sulh Ceza Hakimliği’nin ------ sayılı 17.11.2015 tarihli mahkeme kararıyla kayyımlara devredilmiştir. Şirketin kayyımlar tarafından devir /teslim alınması olağan bir devir teslim işlemi olmayıp, polis marifeti ile hatta zaman zaman zor kullanılarak gereçekleştirilmiştir.

FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında yapılan arama-el koyma işlemleri sırasında şirket kayıtlarının bir kısmının kaybolduğu, bir kısım kayıt ve belgelerin de kasten imha edildiği malum ve maruf vakıalardan olduğundan bahisle, ------ait pay defterinin, davacı şirketin tek hissedarı olan Hazine ve Maliye Bakanlığına teslim edilmesi gerektiğinden 6102 sayılı TTK’nin 82/7 maddesi uyarınca, şirket pay defterinin zayiliğinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, pay defterinin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. ----- Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden talep eden davacı şirketin kuruluşundan itibaren tüm sicil kayıtları ve vergi kayıtları celp edilmiştir---- Vergi Dairesi yazı cevabında; ... vergi kimlik numaralı mükellefi ------ tarh dosyası ve kayıtların tetkiki sonucunda, 13/05/2020

tarihinde ------ Vergi Dairesi Müdürlüğünden dairelerine nakil geldiği tespit edildiği, faaliyetine

devam ettiği, mükellefi şirket hakkında Vergi Müfettişi ---- tarafından, 01/07/2019 tarih,------sayılı Vergi Raporu ile 01/07/2019 tarih, ----- sayılı Vergi İnceleme

Raporu düzenlendiği anlaşıldığı,, raporların birer örneği yazımız ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin tensip zaptı 8 ve 10 nolu maddeler doğrultusunda beyanda bulunduğu, 22/09/2025 tarihli beyan dilekçesinde.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından atanan kayyımlar tarafından şimdiye pay defterinin kadar kullanılması gerekmediğinden, pay defterinin ne zaman ve ne şekilde zayi olduğu bilinemediği, pay defteri, ceza soruşturmaları kapsamında sulh ceza hakimliği kararı ile atanan kayyımların şirketi devir teslim alması esnasında yaşanan kaotik süreçte kaybolmuş ya da imha edilmiş olabileceği gibi daha sonraki tarihlerde ilgili yasal düzenlemeler uyarınca sulh ceza hakimliği kararı ile atanan kayyımların görev ve yetkilerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devrindeki yoğun süreçte,

ya da şirket merkezinin defalarca taşınması esnasında zayi olmuş olabileceği, pay defterinin zayi olduğunun öğrenilme tarihi 02.09.2025 tarihi olduğu, ...’nin geçmiş dönemine ilişkin bilgi belge sınırlı sayıda olup; pay defterinin 2008 yılında hangi notere tasdik ettirildiği hususu da tarafımızca bilinemediği, şirketin esas mukavelesi 24.01.2008 tarihinde ve düzeltme beyannamesi ise 06.02.2008 tarihinde ----. Noterliğinde tasdik ettirilmiş olup; pay defterinin de ----.

Noterliğinde tasdik ettirildiği düşünüdüğü, ayrıca ------ Gazetesi ilanlarında geçmiş (kayyım atama kararı öncesindeki) dönemde ----. Noterliğinde de işlem yapıldığı görüldüğünden ------. Noterliğinde de pay defteri tasdik ettirilmiş olabileceğine ilişkin beyanda bulunduğu görüldü. 6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı" düzenlenmiştir.

Bahsi geçen madde hükmüne göre, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da zayi olma olgusunun onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Tacirin, bahsedilen madde hükmünden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı ya da yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Somut olayda pay defterinin kaybolması kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, kaybetme olayının madde sayılan olaylardan olmadığı, kayıp olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir (Yargıtay -----. Hukuk Dairesi, T-----

Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında, her ne kadar davacı tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, talep konusu pay defterinin muhafazasında davacı tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, zayi durumunun davacının iradesi dışında bir nedenle meydana gelmediği ya da mücbir sebep halinin bulunmadığı, bu nedenlerle TTK' nın 82/7. maddesinde düzenlenen ziya halleri, tacirin elinde bulunmayan nedenlerden dolayı iradesi dışında zayi olma halidir.

Davacı, davanın dayandığı zayi olayının TTK 82/7.madde kapsamında olduğuna dair iddia, ispata elverişli maddi vakıa ve kanıt sunmuş değildir. Oysa HMK'nın 194/1.maddesine göre iddianın dayandığı maddi vakıalar ispata elverişli olarak somutlaştırılmak zorundadır.

Davanın TTK'nın 82/7.maddesinde öngörülen yasal koşullara uymadığı, yönetimi suç soruşturması nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığına devredilen şirketler yönünden TTK'da öngörülen düzenlemeden farklı bir uygulama yapılmasını gerektiren yasal bir dayanak bulunmadığı, anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. ---- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi Dosya No : ---- Karar No: ----- )