İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/991 K.2026/204

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/991 Esas

KARAR NO: 2026/204

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 10/06/2024

KARAR TARİHİ: 03/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Maddi hasarlı kaza tespit tutanağından anlaşıldığı üzere; ---- tarihinde müvekkili adına kayıtlı ------kenarında kurallara uygun olarak park halinde iken, davalı şirket tarafından kasko sigortası ile sigortalanmış olan, dava dışı ---- adına kayıtlı, dava dışı ---------- plaka sayılı araç, sürücünün uyuya kalması sonucu aracın kontrolünü kaybetmesi nedeniyle müvekkiliin aracına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna göre ------ plakalı aracın tam kusurlu olduğunu,

müvekkiline ait ------ plakalı araçta büyük çaplı hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, aracın yetkili servis olan -------- tarafından gerçekleştirilen tamir sürecinde yurt dışından bir çok yedek parça getirtilmiş ve kaza neticesinde araçta oluşan hasarın tamiri ayrıntılı işçilik gerektirmiş olduğundan müvekkiline yüklü bir maddi külfet oluşturduğunu, --------D.

İş sayılı dosyası üzerinden meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasar ve değer kaybı miktarları tespit ettirildiğini, delil tespitini içerir ---- tarihli bilirkişi raporu dilekçe ekinde sunulduğunu, ---- tarihli bilirkişi raporunda;

söz konusu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedeli ---- değer kaybı bedeli ----- olarak hesaplandığını, müvekkiline ait araçta oluşan hasar nedeniyle yetkili servis ilgili birimi tarafından ------ başvurulmuşsa da, teminat limitleri nedeniyle müvekkiline hasar bedeli olarak sadece ------ ödeme yapıldığını, değer kaybına yönelik olarak ise herhangi bir ödeme yapılmadığını, açıklanan nedenlerle;

davanın kabulüne, davalı (borçlu) tarafından yapılan yerinde olmayan, hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali ile takibin devamına, söz konusu itirazın kötü niyetle gerçekleştirildiği sabit, takip konusu alacağın miktarı likit ve belli olduğundan davalı hakkında alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karıştığı iddia edilen ----plakalı araç müvekkil şirket nezdinde --- numaralı ------ tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Hal böyle olunca davacının taleplerinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte trafik sigortası teminat limitini aşmayan maddi tazminat taleplerinden sorumlu olmayıp maddi tazminat taleplerinde öncelikli olarak-----plakalı aracın trafik sigortasının mevcut olduğu sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, Davacının huzurdaki davayı açmadan önce müvekkil şirkete usule uygun başvuru yapmadığını,

Karayolları Trafik Kanunu md. 97 uyarınca zarar görenin sigortacıya tazminatının ödenmesi için başvuruda bulunması durumunda ------ belirtilen belgelerin sigorta şirketine iletilmesi gerektiğini, genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılmasını;

tespiti halinde davanın reddini,ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kusur durumunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından tespitini, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ek 1'de belirtilen kurallar çerçevesinde hesaplama yapılmasını, kabul anlamına gelmemesi kaydıyla reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihi esas alınmasını,

davacı tarafa ait aracın işbu davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığını ve aynı bölgede hasar almış olup olmadığının tespitini, davacı yana ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması veya araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağını, aleyhteki tüm hususları reddetmek suretiyle, fazlaya ve başkaya ilişkin haklarımızı, ihbar, dava, talep ve şikayet haklarını saklı tutarak;

müvekkil şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, Kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan hasar bedelinin ve değer kaybının sigorta şirketinden tahsiline yönelik, ----- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.------ karar sayılı görevsizlik kararı ile dava dosyası mahkememize tevzi edilmiştir. İİK. mad.

67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır.

İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.

Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

Dosyamız arasına celp edilen -----Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takipte ödeme emrinin davalı/borçluya tebliğ edildiği davalı tarafça takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.------- mahkemesinde görevsizlik kararı verilmeden önce alınan bilirkişi raporunda özetle.

"Kusur Yönünden, Davacı Sürücü --- kendi idaresindeki ------- plakalı aracı ile kurallara uygun şekilde, park yasağı olmayan ve trafiğin akışını engellemeyen bir noktada, aracındaki arıza nedeniyle zorunlu bir nedenden ötürü, emniyet şeridi çizgisi sınırları içerisinde durma duraklama halinde bulunduğu değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda; gereken dikkat ve özen yükümlülüklerine uygun hareket ederek, 2918 S.K.T.K. ve bu kanuna bağlı yönetmelikte belirtilen kural ihlali olmadığından,---- plakalı araç sürücüsü---- meydana gelen bu kazanın oluşumunda kusursuz olduğu.

Dava dışı Sürücü --- kendi idaresindeki------plakalı araç ile kendi dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucu şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymadan seyrine devam edip, emniyet şeridi üzerinde şerit çizgisi içerisinde duraklama halindeki -------plakalı araca çarparak öngörülebilir ve önlenebilir bu kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda; gereken dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareketle belirtilen kanun ve yönetmelik maddelerindeki kuralların ihlali bakımından ----plakalı araç sürücüsü ----- meydana gelen bu kazanın oluşumunda yüzde yüz (%100) oranında kusurlu olduğu. Kazanın oluşumunda başkaca bir kusur unsurunun bulunmadığı; kanaatine varılmıştır. Hasar Yönünden.

Dava konusu --- plakalı araca toplam hasar bedelinin ve----- tutarında olduğu, Dava konusu -------- olduğu, Onarım süresinin yadak parçaların temininde itibaran 7 iş günü olduğu kanaatlerine ulaşılmıştır. Sigorta yönünden.

Davalı şirket tarafından düzenlenen kasko poliçesinin teminat gruplarını içeren sayfası dosya içeriğinde bulunmadığından davalının sorumluluğu ile teminat miktarının belirlenemediği, poliçede----------- bulunması halinde azami poliçe teminat limiti ile davacının bakiye araç zararı ile değer kaybı zararından sorumlu olacağı, Davalı şirketin ----teminatı kapsamında bulunduğunun belgelenmesi halinde;

-----ödemesi mahsubu akabinde davacının talep edebileceği azami zararın toplam ---- olacağı, Takip tarihine kadar işlemiş faizin taleple bağlı kalınarak ---- Olacağı, Kamaatiyle düzenlenmiş bilirkişi heyet raporunu takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygı ile arz ederiz. " şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyeti ---- tarihli ek raporunda özetle.

"Kusur Yönünden;.------ tarihli bilirkişi raporunda belirtilen kusur kanaatinin değişmeden aynı şekilde korunduğunu, Davacı Sürücü--- kendi idaresindeki ------ plakalı aracı ile kurallara uygun şekilde, park yasağı olmayan ve trafiğin akışını engellemeyen bir noktada, aracındaki arıza nedeniyle zorunlu bir nedenden ötürü, emniyet şeridi çizgisi sınırları içerisinde durma duraklama halinde bulunduğu değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda; gereken dikkat ve özen yükümlülüklerine uygun hareket ederek, 2918 S.K.T.K. ve bu kanuna bağlı yönetmelikte belirtilen kural ihlali olmadığından, ---- plakalı araç sürücüsü ---- meydana gelen bu kazanın oluşumunda kusursuz olduğu.

Dava dışı Sürücü----kendi idaresindeki -------- plakalı araç ile kendi dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucu şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymadan seyrine devam edip, emniyet şeridi üzerinde şerit çizgisi içerisinde duraklama halindeki------- plakalı araca çarparak öngörülebilir ve önlenebilir. bu kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda; gereken dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareketle belirtilen kanun ve yönetmelik maddelerindeki kuralların ihlali bakımından -----plakalı araç sürücüsü ------- meydana gelen bu kazanın oluşumunda yüzde yüz (%100) oranında kusurlu olduğu. Kazanın oluşumunda başkaca bir kusur unsurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Değer Kaybı Yönünden.

Dava konusu ------ tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonrası yukarıda belirten hasaplamalar sonucu ---- tarihli kök raporda belirtilen değer kaybı aynı bedel olan ------ olduğu, Sigorta Yönünden.

Davalı şirketin azami poliçe teminat limiti ile davacının bakiye araç zararı ile değer kaybı zararından sorumlu olacağı, ----ödemesi mahsubu akabinde davacının talep edebileceği azami zararın toplam ----- olacağı, Takip tarihine kadar işlemiş faizin taleple bağlı kalınarak -----Olacağı, Kanaatiyle düzenlenmiş bilirkişi heyet EK raporunu takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygı ile arz ederiz." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir." şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp,

sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir------- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Davalı ------- tarihleri arasında kasko sigortacısıdır. Kaza poliçe teminat tarihi içerisinde ------tarihinde meydana gelmiştir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Dava dışı----- tarafından dava konusu kaza sebebiyle poliçe teminat limitinin tamamı olan 120.000 TL ödenmiş ve limit tükenmiştir.

Bakiye zarar için davacının davalıya başvurmakta hukuki yararı vardır.Dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı, davalının sigortalısı olan araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davacının aracında ------ değer kaybının meydana geldiği, bu durumun bilirkişi raporu ile de sabit olduğu, davalının sigortalısının kusuru oranında araçta oluşan hasardan, değer kaybından KTK 85 vd. maddelerine göre sorumlu olduğu değerlendirilerek ----- tarafından yapılan ödemenin tenzili sonrası kalan alacak kalemleri yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının davalı sigortaya --- tarihinde başvurduğu anlaşıldığından temerrüt tarihi ile takip tarihi arasında işleyen faiz mahkememizce hesaplanıp işlemiş faiz kalemi olarak kabul edilmiştir. Somut olayda tazmini gereken alacak miktarı bilirkişi raporuyla belirlendiğinden bu halde likit alacaktan sözetmek mümkün olmadığından inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiştir.