İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/14 K.2026/31

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2026/14 Esas

KARAR NO:2026/31

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 28/06/2024

KARAR TARİHİ: 09/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili---- şirketi ile ---- adresinde bulunan işyeri niteliğindeki taşınmazı ------bedel karşılığında kira sözleşmesi imzalandığı, müvekkili kira akdi süresince tüm yükümlülükleri yerine getirdiği, kira sözleşmesinin ilk aylarında herhangi bir sorun olmamasına rağmen, mezkur taşınmazla alakalı enflasyondan ve bölgedeki kira rayiçlerinin artmasından kaynaklı olarak henüz kira artış dönemi dahi gelmemesine rağmen kiraya veren tarafından müvekkili şirkete baskı yapılmaya başlandığı ve dava tarihi itibariyle de bölgedeki iş yerlerinin rayiç ortalama kira bedeli yüksek denilerek sürekli olarak müvekkili şirket yetkilisi rahatsız edildiği,

tüm kira ilişkisi süresince de müvekkili tarafa sistematik olarak engellendiği, baskı ve yıldırma yoluyla taşınmazdan tahliye edilmeye çalışıldığı, sürekli her ay farklı bir aidat bedeli çıkartıldığı beyan edilmekle, davalı tarafın ------ Esas sayılı icra dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazının HMK M.

109 gereği kısmi olarak şimdilik 1.000,00-TL üzerinden haksız fiilin gerçekleştiği -------- tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte iptali ile takibin devamına karar verilmesin, alacağın likit olması, davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz etmesi nedeniyle aleyhine asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettikleri görüldü.

CEVAP

Davalılar vekili, cevap dilekçesinde özetle: Davacı-------- inşaat işi ile iştigal eden ve yaptığı inşaatları ticari amaçla kiralayan müvekkili şirket ------- imzalamış olduğu ---başlangıç tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile ---------------- adresinde bulunan işyeri niteliğindeki taşınmazı kiraladığı, kiralanan yerin davacı kirası tarafından da ---- işletmesi adı altında ticari amaçla kullanıldığı,

davacı ile müvekkili şirket ----- kiracılık ilişkisi bulunmakta iken, davacı sözleşmeye aykırı hareket etmesi ve ifaya aykırı davranması akabinde, muaccel alacaklarını dahi ödemeden sözleşme bitiminden evvel erken tahliye gerçekleştirildiği beyan edilmekle, Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanına giren iş bu dava hakkında mahkemenin görevsizliğine, ticari davalarda arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali davasının esastan reddine karar verilmesini talep etmiş, davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

--------karar sayılı kararı ile," davacının ve davalının tacir olduğu uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili olduğu, yargı çevremizde ayrı kurulmuş asliye ticaret mahkemesinin bulunduğu, görev hususunun kamu düzenini ilgilendirdiği anlaşılmakla görevsizlik nedeniyle" dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve --- Esas sırasına kaydedilmiştir.

Dava hukuki niteliği itibariyle, itirazın iptali davasıdır. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır.

Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira. Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması ------ yeterli görülmüştür.

Taraflar arasında kira sözleşmesi olduğunu iddia ettiği, taraflar arasında kira ilişkisinin ve sorumluluğunun değerlendirilmesi hususun da Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu tüm dosya kapsamı değerlendirilerek somut davada Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsiz olup davaya bakmanın mümkün olmadığı,

görevin dava şartlarından olduğu ve HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, karşı görevsizlik nedeniyle Görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla, davanın görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.