İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/898 K.2024/729

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/898 Esas

KARAR NO: 2024/729

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 04/12/2019

KARAR TARİHİ: 04/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket sigortalısı tarafından bir kısım emtia; ---- bulunan bir firmaya gönderilmek üzere ----- tarihinde müvekkili şirket sigortalısının şirket tesisinden, davalı şirket --------- plakalı tıra yüklendiğini ve akabinde alıcı firmaya sevk edildiğini, Ancak emtianın alıcı firmaya teslim edilmesi esnasında yapılan kontrollerde emtianın hasarlı olduğunu, hasarın yükleme-aktarma-boşlatma esnasında meydana geldiğini, müvekkili ---- sigortalısına ödeme yaparak hasarını karşıladığını,. bunun üzerine söz konusu hasar bedeli alacağına yönelik olarak davalı/borçlu aleyhine --------- dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını,

ancak davalı/borçlu tarafından işbu takibe haksız şekilde itiraz edildiğini, davalı/borçlu ile huzurdaki dava sürecinden evvel -------- tariihnden itibaren uygulanan arabulucuya başvurma şartı gereği ----dosya numarası ile başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; ---- davalı/borçlu tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Emtiada meydana geldiği iddia olunan hasarda taşıyıcının sorumluluğu ispatlanamadığını, yükleme ve istiften kaynaklı hasarlar için taşıyana rücu edilemeyeceği CMR konvansiyonu kapsamında sarih olduğunu, ayrıca davacı tarafından yaptırılan ekspertiz raporunda yer alan fotoğraflardan anlaşılacağı üzere emtianın hasara uğramadığını, yalnızca ambalajları kirlendiğini, hasara ilişkin ihbar süresinde yapılmamış olduğundan müvekkili şirket hasardan sorumlu olmadığını, sigortacının tek taraflı ve kendi talepleri doğrultusunda yaptırmış olduğu ekspertiz raporunun taşıyanı bağlamayacağını,

işbu taşımada taşıyanın sorumluluk sınırı -------sınırlarıaşamayacağını, bu nedenlerle; davanın reddine,takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

DELİLLER

----- Poliçesi ve hasar dosyası, CMR senedi, ---- yazışmaları, Bilirkişi ek ve kök raporları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından sigortalanan emtianın davalı taşıyıcı tarafından taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle, sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili istemi ile davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Taşımanın güzergahı itibariyle uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümü gerekmektedir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu hususlarında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. --------Somut olayda.

Davacı sigortacı ----tarafından -----tanzim edildiği, poliçede kayıt altına alınan ------- tarihinde varış yeri olan Dublin/İrlanda da malın boşaltımı sırasında hasara uğradığının tespit edildiği, yapılan ekspertiz incelemesi ile taşımaya konu emtiadaki hasar bedelinin -----olduğu, işbu bedelin------- ödendiği, ödenen bedelin emtianın hasarlanmasında davalı tarafın kusur olduğu iddiasıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, takibe vaki itiraz üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği görülmüştür.Aktif husumete ilişkin itirazın değerlendirilmesinde;----- Karar sayılı ilamı.

"Taşımaya konu malların teslim şekli konşimentoda ---- belirtilmiştir. -------şeklinde, mallar nakliye aracına uygun şekilde yükletildikten ve taşımada oluşabilecek hasarlar için emtia alıcı adına sigorta ettirilip ücreti ödendikten sonra aynı satış konusu mallar üzerinde satıcının artık bir menfaati kalmayacağından ilke olarak taşıma sırasında oluşacak hasarlardan dolayı satıcının talep hakkı bulunmamaktadır.

Ancak, somut olayda, sigortalı tarafından düzenlenen fatura ve konşimentoda satış şekli ------kayıtlı ise de, gümrük beyannamesinde ödemenin "mal mukabili" yapılacağı belirtilmiş ve aracı banka hesap numarası da gösterilmiştir.

O halde malların----- satış yöntemi ile teslimi benimsenmiş olmakla birlikte, ödeme noktasında taraflar genel kuraldan ayrılarak ödemenin mal mukabilinde yapılmasını kararlaştırmışlardır.Bilindiği üzere mal mukabili satımda, satılan malın teslim yerine ulaşması ve malın alıcısına teslim edilmesinden sonra satım bedeli ödenmektedir.

Bu tür bir satışta, satıcının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar devam edeceğinden taşıma sırasında hasar meydana gelmesi halinde de sorumlulara müracaat hakkı bulunmaktadır. Görüldüğü üzere mal mukabili ödemelerde mal teslimi ile ürün bedeli ödeneceğinden taşıma sırasındaki risk ihracatçı üzerindedir.

Bu halde halefiyet kuralı gereğince sigortacı davacının sigortalısının hasar bedelini taşıyıcıdan isteme hakkı bulunduğu gibi buna ilişkin her türlü hak, dava ve alacağı davacıya temlik edilmiş olduğundan davacının işbu dava bakımından aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır." şeklindedir.Huzurdaki davada.

Her ne kadar faturada -------bulunmakta ise de gümrük beyannamesinde ödemenin mal mukabili yapılacağının belirtildiği, bu haliyle mal üzerinde menfaati devam eden sigortalı firmaya yapılan ödeme ile davacının aktif husumet kazandığı, sigortalının haklarına halef olduğu ve huzurdaki davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu görülmüştür.Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin kapsamı;Davacı sigortacı ----tanzim edildiği, dava dışı sigortalı ---- davalı şirket arasında ise emtianın ------- taşınması husunda anlaşma sağlandığı, bu haliyle davacının taşıtanın sigortacısı, davalının ise akdi taşıyıcı olduğu,

dava konusu ürünlerin yurtdışı iç nakliye işlemlerinin ise yine davalının anlaşma sağladığı ---- tarafından gerçekleştirildiği,------- alt taşıyıcı sıfatına sahip olduğu görülmüştür.Hasarın Kapsamı;Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi ile taşımaya konu kumaş toplarının naylon ambalajlarının yırtıldığı, kumaşların sarıldığı ve kumaş toplarının ortasında yer alan silindirik kartonların ezildiği, kumaşların kirlendiği, fiziksel veya mekanik bir etki sonucu (yükleme-aktarma-boşaltma sırasında) kumaşların ambalaj naylonlarının yırtıldığı,

kumaşlarda kirlenmelerin olduğu ve kumaş topunun ortasındaki silindirik kartonların dahi ezilerek kumaş yapılarında bozulmaların (batiste kumaşların narin yapıları da düşünüldüğünde) meydana geldiğinin, lekelerin yağ ve/veya pas lekesi olması nedeniyle, eşyaların renk ve kullanım alanı (perdelik ve/veya elbiselik) referans alındığında kullanım imkanı bulunmadığının belirtilerek söz konusu hasarın iletilen belgelere göre taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği net olarak anlaşılamasa dahi dosyadaki deliller kapsamında hasarın, yükleme,

aktarma ya da boşaltma sırasında yapılan kaba elleçlemeler sonucu oluştuğunun tespit edildiği görülmüştür.Hasar sorumlusunun tespiti;Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği, dava konusu hasarın iletilen belgelere göre taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği net olarak anlaşılamasa dahi dosyadaki deliller kapsamında yükleme, aktarma ya da boşaltma sırasında yapılan kaba elleçlemeler sonucu oluştuğunun tespit edildiği, emtianın alıcı adresinden ana taşıma aracı ile teslim alındığı,

ana taşıma aracı varış ülkesine ulaştığında ürünün alıcı firma adresine ana taşıma aracı dışında farklı bir ara nakliye aracı -------- teslim edildiği, davaya konu kısmen hasarlı olarak teslim edilen emtia alıcısına ara nakliye ile teslim edilmiş olsa dahi asıl taşıyıcı ana nakliye firması yükü gönderici adresinden teslim alıp alıcı adresine teslim etmekten sorumlu olduğu için tüm taşımacılık süresinin sorumluluğunun ana nakliye firma olan davalı tarafa ait olduğu, davalı ve alt taşıyıcı arasındaki uyuşmazlıkların huzurdaki davanın konusu olmadığı,

zira CMR m. 3 gereği davalının diğer taşıyıcıdan kaynaklanan zarardan sorumlu sayılacağı, davalı taraf her ne kadar dava dışı taşıyıcı-------- gönderici firmanın ayarladığını iddia etmiş ise gönderici firma ile davalı arasında gerçekleştirilen ve davalı tarafça dosyaya ibraz edilen mail yazışmalarında tüm taşıma sürecindeki sorumluluğun davalı firmaya ait olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür.Hasarın İhbarı;

Dava konusu emtianın, 24.11.2018 tarihinde alıcısına ara nakliye firması -------tarafından teslim edildiği ancak dava dışı alıcı firmaya yapılan teslimat sırasında teslimatı yapılan emtianın kısmen hasarlı olduğunun anlaşılması üzerine durumun CMR taşıma senedi üzerine şerh edildiği, bu haliyle dava dışı alıcı firma tarafından ürünlerin ihtirazi kayıt düşülerek teslim alındığı ve “varma yerinde derhal hasar ihbarı şartını” sağlamıştır (CMR m. 30).

Sorumluluğun Kapsamı;Davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ------ tazminat ödendiği, bilirkişi incelemesi ile yapılan hesaplamalarda davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı 07.02.2019 tarihteki sınırlı sorumluluk tutarının 1.324,64 EUR olduğu, bu haliyle davacı sigorta şirketinin davalı taşıma şirketine rücu edilecek tazminat tutarının 1.324,64 EURO olduğu,

ödeme tarihi ile takip tarihi arasındaki işlemiş faiz miktarının ------olduğu anlaşılmakla davanın işbu miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.