İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/9 K.2021/867

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/9 Esas

KARAR NO: 2021/867

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/09/2019

KARAR TARİHİ : 22/11/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalıya ---- sayılı dosya ile --- geçen araçlarının ödeme yapmadan geçtiği gerekçesiyle gecikme faizi dahil toplam ---tutarında ödeme emri gönderdiği, davalının bu borcu kabul etmeyerek --- tarihinde borca itiraz ettiği ve takibin durduğu ileri sürülerek itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen cevap dilekçesinde özetle; yetkili Mahkemenin --- olması gerektiği, husumet yönünden ise müvekkili şirketin uzun yıllardan beri araç kiralama işi yaptığı, dava konusu ----müvekkili şirket tarafından uzun süreli araç kira sözleşmesi ile kiralanan araçlar olduğu, bunlara ait kira sözleşmemeleri ve teslim tutanaklarının dilekçe ekinde olduğu müvekkili şirketin araçların işleteni olmadığı için işbu davaya husumet yönünden itiraz ettiği, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu araçların geçişinin nasıl tespit edildiğinin belli olmadığı ve bunların ispat

edilmesi gerektiği, ceza bedellerinin fahiş olduğu, gecikme faizlerinin hukuki düzene aykırı olduğunu savunarak davanın yetki ve husumet yönünden usulden reddi, haksiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddi, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

----- dosyadaki diğer bilgi ve belgeler.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. Mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiştir. Taraf vekillerinin beyanına göre tarafların sulh veya arabuluculuk yoluyla çözüme gitmek istememeleri üzerine davaya konu uyuşmazlık belirlenmek suretiyle tahkikata geçilmiş ve tüm deliller toplanıp incelenerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.

-------- Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.---- Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın ---- yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.

İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. --------- yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.----- Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." hükmüne amirdir.

Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre somut olayda---- dosyasında borçlunun yetki itirazı üzerine dosyanın yetkili ---- dosyasına gönderildiği ve işbu dosyasından davacının işlettiği ------ ihlalli geçişler sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve ------ kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı, takibe yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik yasal süre içerisinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

------- çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü ile aynı kanunun ---- 'Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ,ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz' hükmü bulunmaktadır.

Yapılan yargılama, yukarıda alıntılanan yasal düzenlemeler ve toplanan delillere göre somut olayda öncelikle davanın dayanağı ----- dosyası getirtilerek, incelenmiştir. Yapılan incelemede icra dosyasının davanın tarafları ve konusu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Davaya konu ihlalli geçişi yapan---------plaka sayılı araçların trafik tescil kayıtları getirtilerek, dosya arasına alınmış ve incelenmiştir. Yapılan incelemede bahse konu araçların davalı şirket adına kayıtlı olduğu görülmüştür.

Dosya alacağın belirlenmesi amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin---- tarihli raporunda özetle; davalıya ait davaya konu --- kez ihlali geçiş yapılması nedeniyle ------ davalının davacıya borçlu olduğu kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi raporuna her iki tarafın da itiraz etmesi üzerine dosya ek rapor için aynı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin --- tarihli ek raporunda özetle; davalıya ait --------- davalının davacıya borçlu olduğu kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişinin ek raporuna da her iki tarafın itiraz etmesi üzerine dosya yeni bir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin --- tarihli raporunda özetle; davalıya ait ------- kez ihalli geçiş yapılması nedeniyle ----davalının davacıya borçlu olduğu kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

Davacı şirketin---- yapımı ve işletilmesini üstlendiği, davacı şirket tarafından, --- dosyasında borçlunun yetki itirazı üzerine dosyanın ---- işlettiği tünelden davalı adına kayıtlı --- aracın ihlalli geçiş tarihleri arasında ----ihlalli geçiş yapması nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve ----- tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı, takibe yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik yasal süre içerisinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce gösterilen deliller toplanmış, ilgili kayıt ve belgeler celbedilmiş ve dosya bilirkişi raporu verilmesi için bir bilirkişiye verilmiştir. Bilirkişi tarafından hazırlanan rapor taraflara tebliğ edilmiş ve bilirkişi raporuna karşı bildirilen beyan ve itirazlar değerlendirilmiştir. Bilirkişi tarafından dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda hazırlanan ------tutarında davacının alacaklı olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Öte yandan davaya konu olayda özel işletmeye tabi --------- geçiş hizmetinin niteliği gereği ----- hizmeti alanlar tarafından şartları ve sonuçları önceden bilindiğinden ve/veya nesnel olarak bilindiği kabul edildiğinden ----- giriş ve çıkşında sistem tarafından yapılan ücretsiz geçiş yapıldığına dair uyarı ve ödemeye ilişkin bildirim dışında yasal olarak ihlalli geçiş tutanağı veya idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek muhataba ihbar ve tebliğine dair yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Öte yandan sürücünün eylemlerinden sorumlu olan işleten sıfatındaki davalı şirketin basiretli tacir gibi davranma ve bu kapsamda araçlarına -----alarak hesabında yeterli para bulundurma ve/veya ihlali geçişten itibaren on beş gün içinde ödeme hak ve yükümlülüğü de bulunmaktadır. ---- Bütün bunlara göre davalı şirketin ihlalden itibaren on beş gün içinde ödeme yapmadığı da gözetildiğinde davacının geçiş ücretleri ile birlikte dört katı tutarında ceza miktarı talebinde bulunmasında ve davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak davanın kabulü ile davalının ---- dosyasında borçlunun yetki itirazı üzerine dosyanın --------- dosyasına

karşı yapmış olduğu itirazının------ maddesi gereğince kısmen iptali ile İcra takibinin asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle aynen devamına karar verilmiştir. Davacının takip dosyasında talep ettiği --- işlemiş faiz ve ------ ücretinin ise şartları gerçekleşmediğinden reddine karar verilmiştir.

Davacının İcra İnkar Tazminatı İsteğine ilişkin yapılan değerlendirmede ise ------ kararlılık kazanmış uygulamasına göre itirazın iptali davalarında İİK’nın 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gereklidir.

Burada borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmamaktadır. Bu yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir.

Buna göre likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.

Gerek borç gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Olayımızda ise her ne kadar davacı tarafça davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş ise de alacağın teknik inceleme ile ortaya çıkması, likid olmaması karşısında ----- oluşmadığından talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.