İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/479 K.2021/1003

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/479 Esas

KARAR NO: 2021/1003

DAVA

3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

DAVA TARİHİ: 09/08/2021

KARAR TARİHİ: 27/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı takip alacaklısı --- icra dosyasının borçlusunun boşandığı eski eşi ---- borcundan dolayı tarafına bilgi ve rızası dışı sırasıyla----- Sayılı kararı ile boşandığı, boşanma kararının ---- kesinleştiği, karar kesinleştikten sonra kendisinin bir dava İcra dosyasının borçlusu ile ilgili olarak uzaktan ve yakından bir birlikteliği veya bir arada yaşamasının olmadığı, kendisinin boşandıktan sonra davalı ile birlikte ikamet ettiği adresten ayrıldığı, yeni adresine taşındığı, alacaklı vekilinin talebi doğrultusunda kendisinin eski boşandığı eşinin adresine sırasıyla --- belgesi gönderildiği,

bu yapılan tebligatlarla bir gün olsun bilgisinin olmadığı, ----ibranamesinin kendisinin son adresine gelip muhtara tebliğ edilmesi ve muhtarın da tarafına bilgi verilmesi sonucu bu şekilde haberdar olduğu, tarafına yapılan ---- tarihinde haberdar olduktan sonra --- başvurduğı, orada bulunan görevlinin kendisi adıma dilekçe yazarak yazdığı dilekçeyi tarafına teslim ettiği, teslim edilen işbu dilekçeyi de ----görevlilerin bu konuyla ilgili dava açması gerektiğini tarafına bildirdiği, alacaklı vekili tarafından boşandığı eşiyle ilgili borçtan dolayı tarafına --- haciz ibranamesi göndermesinin doğru olmadığı,

söz konusu tebligatların usulüne uygun tarafına tebliğ edilmediği gibi dosya --- işlenmediğinden yeterince bilgi veremediği ileri sürerek dava dışı takip borçlusu olması sebebiyle ---- borcu olmadığının tespiti, davalının haksız ve kötüniyetli icra haciz ibranamesi takibi yapmış olması nedeni ile dava değerinin % 20sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle İİK m.89 hükmü sarih olduğu, davacının dava-dışı borçludan alacağı olduğu kanunen varsayılması gereken bir husus olduğu, davacının bunun aksini iddia ediyorsa bu hususu ispatlanaması gerektiği, müvekkilinin davacıdan resmi olarak sormasına ve İİK hükümlerince bilgi istemesine rağmen davacının iki ihbarnameye de cevap vermediği, davacıya----- gönderilmesi hayatın olağan akışına uygun olduğu, dosya borçlusunun eski eşi olması hasebi ile hak ve alacaklarının kendisinde bulunmasının kuvvetle muhtemel olduğu,

bir takım ziynet eşyası ve benzerinin bulunması hayatın olağan akışına uygun olduğu yapılan tebligatların da usulünce yapıldığı ancak davacı buna rağmen cevap vermediği, tebligatlarda bir usulsüzlük söz konusu ise, bu durumun memur işleminden kaynaklanan bir durum olduğundan yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmil edilmesi gerektiği savunularak davanın usul ve esastan reddi, davacının dava konusunun %20'sinden aşağı olmamak üzere haksız inkar tazminatına mahkum edilmesi, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın niteliği gereği masraf ve giderlerin davacıya tahmili ve tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

dava dilekçesi, cevap dilekçesi, --------- sayılı dosyası, dosyadaki diğer bilgi ve belgeler.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasıdır.

Anayasa'nın 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır.

HMK'nın 115'inci maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda öncelikle dosyanın görev yönünden incelenmesi gerekmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 4.maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlığın konusu işin her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Yine Kanunun 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri içinde ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmemektedir.

------ maddesinde kanunun kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

Somut olayımızda taraflar arasında akdi bir ilişki olmadığı, davacının dava dışı---- boşanmış olduğu eşi olduğu, dava konusunun da, ---- davalı şirketten aldığı cep telefonu karşılığında davalıya verdiği bonodan kaynaklı davalı tarafından --- dosyası üzerinden ------ aleyhine başlattığı takibe istinaden davacıya ----- haciz ihbarnamelerinin gönderilmesi üzerine, davacının bahse konu borçtan dolayı davalıya borcunun olmadığına yönelik açılmış menfi tespit davası olduğu, her ne kadar bonoya istinaden bahse konu takip başlatılmış ise de, taraflar arasındaki temel ilişkinin tüketici işi niteliği olduğu,

dolayısıyla bu temel ilişki de davacı tarafından açılan işbu menfi tespit davasını ilgilendirdiği açıktır. Görev, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınmalıdır. Davalı şirket ile dava dışı -------- arasındaki ilişki ise ----- maddesi kapsamında kalan tüketici işlemlerinden kaynaklanmaktadır.

Tüm bu nedenlerle davanın tüketici hukuku hükümleri çerçevesinde tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin --------Nöbetçi Tüketici Mahkemeleri olduğuna karar vermek gerekmiştir.