İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/766 K.2022/850

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/766 Esas

KARAR NO: 2022/850

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 10/12/2021

KARAR TARİHİ: 13/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalının sorumluluğunda---- sevk edilen emtianın bir kısmının eksik teslim edildiğini, sigortalısına ait emtiaların taşınması hususunda müvekkil şirket ile sigortalısının anlaşma sağladığını, taşıma esnasında ----emtianın kayıp olduğunu, iş bu nedenle sigorta kapsamında olan sigortalısına ödeme yaptığını, TTK 1472 hükmü uyarınca rücuen talep hakkı olduğunu, alacağını tahsil etmek amacıyla ---- dosyası ile yasal takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe, borca, faize ve tüm fer'ilerine itirazda bulunulduğunu ve yapılan haksız itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiğini beyan ederek davanın kabulüne,

itirazın iptaline ve takibinin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu talebin zaman aşımına uğradığını, CMR Konvansiyonunun 32.maddesinin, "Bu sözleşme gereğince yapılan taşımalarda doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir." şeklinde olduğunu, müvekkiline usulüne uygun ihbar yapılmadığını, davacı şirketin tazminat talebinin fahiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere dava konusu taşımalara konu emtiaların hasar gördüğü iddia edilmişse de, ekspertiz raporunda da görüleceği üzere, sovtaj bedellerinin hesap edilmediğini, olayda CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini beyan ederek, davanın usulden ve esastan reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller

Tarafların --------sorguları dosya arasına alınmıştır.

----- sayılı dosyasının ----- dosya arasına alınmıştır.

Davacı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

----alanında uzman bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, ---- tarihinde ----kapsamında meydana gelen olayda taşınan emtianın hasara uğrayıp uğramadığı, varsa kusurun kimde olduğu, davacının TTK 1472.maddesine göre halefiyetten kaynaklanan davalıdan alacağı olup olmadığına dair başlatılan takibe davalı tarafça ---- sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, -----sayılı dosyası, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, davacı tarafın sigortalısı ile davalı arasında taşımacılık işine dair ticari ilişki mevcut olduğu, davacı tarafça alacağına ilişkin ----- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyada, davalı tarafın zaman aşımı itirazı ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, hasar tarihinin ---- olmasına bağlı olarak davanın süresinde açıldığı kabulüyle yargılamaya devam olunmuş, dosya, uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi ile sigorta hukuku alınanda uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; ----- tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, hasar dosyası ışığında, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı-----ait emtiaların, ----taşınması sırasında oluşabilecek rizikolara karşı ------ teminat altına alındığı,

getirilen emtianın, taşıma belgesi üzerine herhangi bir çekince konulmadan sigortalıya teslim edildiği, davalının sorumluluğu altında icra edilen uluslararası karayolu taşıma işi nihayetinde ------ plakalı araçta bulunan dava konusu ürünlerin alıcısı emrine kısmen de olsa hasarlı veya noksan teslim edildiği, araç sürücüsünün durumdan haberdar olduğunu ya da noksanlığın gümrük ----- kayıt altına alındığını ve/veya noksanlığın davalı taşıyıcıya ihbar edildiğini tevsik eden denetime elverişli bir belgenin dosyada bulunmadığı,

davacının dava dışı sigortalısının hasar tarihini, dava konusu ürünlerin uhdesine geçtiği tarihten ------ denk gelen ------ olarak göstermek ve miktarını da belirtmek suretiyle davacıdan tazminat talep etmesi üzerine, sigortalıya hasar ödemesi yapıldığı,

yapılan taşımanın uluslararası taşıma olduğu ve CMR hükümlerine göre yerine getirilmesi gerektiği, olayda taşıma işini gerçekleştiren taşıyıcının, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında fiil ve kusurlarından, keza taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtlardan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut da çalışanlarının kusurlarından dolayı sanki bu kusurlu davranışı kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı, ayrıca taşıyıcı (ister belli bir ücret karşılığında malı kendi taşısın, ister bedelini ödemek suretiyle alt taşıyıcıya taşıtsın),

Konvansiyonda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıdığı (ya da alt taşıyıcıya taşıttığı) eşyayı varma yerinde "teslim aldığı haliyle" alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi "yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dâhil olmak üzere" taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunu taşıdığı ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan sorumlu olduğu, getirilen emtianın, taşıma belgesi üzerine herhangi bir çekince konulmadan sigortalıya teslim edildiği,

davalının sorumluluğu altında icra edilen uluslararası karayolu taşıma işi nihayetinde ------ plakalı araçta bulunan dava konusu ürünlerin alıcısı emrine kısmen de olsa hasarlı veya noksan teslim edildiğini, araç sürücüsünün durumdan haberdar olduğunu ya da noksanlığın ------ zaptı ile kayıt altına alındığını ve/veya noksanlığın davalı taşıyıcıya ihbar edildiğini tevsik eden denetime elverişli bir belgenin dosyada bulunmadığı,

alıcısı emrine araç sürücüsünün de imzaladığı tutanağa ya da çekinceli CMR'deki verilere göre, yük üzerinde zararın niteliği ve niceliğinin tespitine yönelik olarak davacı sigortacının görevlendirdiği bağımsız eksper tarafından yükün tahliye edildiği yerde gerçekleştirilen herhangi bir hasar veya noksanlık tespit çalışmasına göre değil, taşıyıcının iştiraki sağlanmadan, onun gıyabında dava konusu konfeksiyon ürünleri dava dışı CMR alıcısının uhdesine geçtikten yaklaşık 2 ay sonra yapılan tespitle, tek taraflı olarak belirlendiğinden,

hasarın/zararın nakliye sürecinde (ve yükün gönderenden teslim alındığı an ile alıcısı emrine teslim edildiği an arasında) oluştuğunu ve /veya davalının taşıma sorumluğunu üstlendiği emtianın CMR alıcısının uhdesine geçtikten yaklaşık 2 ay sonra yapılan sayımda tek taraflı tespit edilen noksanlığa geçerli bir açıklama yapamadığı için ağır kusurlu sayılması gerektiğini ya da nakliye sürecinin tamamlanmasından uzunca bir süre geçtikten sonra alıcısı emrine çekincesiz teslim edilen ve gümrük formaliteleri de rezerv zaptına bağlanmadan tamamlanan yük içinden sayımda tespit edilen noksanlığı taşıyıcı olarak davalının önleyebilmesinin mümkün

olabileceğini ve tazmininden de davalının, davacının dava dışı sigortalısına ve dolayısıyla da davacıya karşı sorumlu tutulabileceğini, davacının dava dışı sigortalısının kendi akidi konumundaki davalı taşıyıcıdan dava konusu 44 adet hazır giyim ürününün noksanlığına bağlı zararını doğrudan davalıdan talep edebileceğinden davacının da sigortalısının halefi sıfatıyla davalıya rücu talebi yöneltebileceğini söyleyebilmenin mümkün olmadığı rapor edilmiş olup, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı,

itirazlar irdelenerek sunulan ek raporda, bilirkişilerin kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu görülmüş, bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu, dosya kapsamına göre, davacının davalıdan iddia ve talep ettiği gibi rücu ile tazminat alacağının bulunmadığı, TTK gereği halefiyet ve rücu koşullarının gerçekleşmediği, davacı tarafın teslim evrakının üzerine hasar şerhinin düşmediği bu hususun emtianın sağlam bir şekilde ulaştığına karine teşkil edeceği ve taşıma olayında davalının CMR kapsamında herhangi bir kusurunun bulunmadığı,

bu haliyle davacının davasını ispat edemediği anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan davalı tarafından davacıdan kötü niyet tazminat talebinde bulunulmuş olup 2004 sayılı İİK'da yer alan yasal şartlar oluşmadığından talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.