İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/370 K.2025/349

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/370

KARAR NO : 2025/349

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/05/2022

KARAR TARİHİ : 21/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin, ticari faaliyetleri kapsamında davalı ile ticari ilişkiler kurduğunu, iş bu uyuşmazlık vuku bulana kadar ise ticari ilişkilerin ve faaliyetlerin devam ettiğini, bu kapsamda davacı şirket, altyapı inşası faaliyetlerini gerçekleştirebilmek adına davalından malzeme tedariki sağladığını, davacı şirket ile davalı arasında kurulan sözleşmesel ilişki kapsamında davacı şirket tüm sorumluluklarını eksiksiz olarak yerine getirmiş olmasına rağmen davalı teslim etmekle yükümlü olduğu malları davacıya teslim etmediğini,

taraflar arasında kurulan işbu sözleşme ilişkisi kapsamında davalı taraf davacı tarafa 30.09.2021 tarihli ------ numaralı ve 227.726,80 TL bedelli fatura ile 17.12.2021 tarihli ------ numaralı ve 421.948,38 TL bedelli elektronik faturalar tazmin ettiğini, Davalı tarafından tanzim edilen işbu faturalar davacı tarafından zamanında ve eksiksiz ifa edilmiş olmasına rağmen davalı tarafından teslim etmekle yükümlü olduğu malların teslim edilmediğini,

davacı tarafından iyi niyetli olarak malların teslimi hususunda davalı ile görüşmeler yapıldığını ve fakat davalı her seferinde vakit kazanmak amacıyla davacının belirsizlikte bırakmayı tercih ettiğini, nihayetine tüm bu iyiniyetli çabalarının yetersiz ve yersiz kaldığını gören davacı tarafından davalıya -----.Noterliği'nin ------ yevmiye numaralı ve 25 Ocak 2022 tarihli ihtarnamesini keşide ederek sözleşmesel ilişki kapsamında tedariki konusunda anlaşılan malların ihtarnamede verilen süre içerisinde gönderilmesini, aksi halde sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığın ihtar edildiğini, davacı şirket,

davalının sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davranarak teslim etmesi gereken malları tüm ihtarlara rağmen teslim etmemesi nedeniyle sözleşmeden dönme hakkını kullandığını beyan ederek; davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile ---- İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı icra takibinin devamına, davalının haksız itirazı nedeniyle %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı şirket arasında 02.10.2020 tarihinde tarafların anlaşmasıyla Çelik Şerit ve Bağlantı Aparatları Satın Alma Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme uyarınca davalı şirket üzerine düşen tüm edimleri yerine getirerek davacıya çelik şerit ve bağlantı aparatları tedarik etmiş ve bunun karşılığında davacı taraf sözleşmeve göre ödemeleri gerçekleştirdiğini,

davacı taraf gerçeğe aykırı ve mesnetsiz iddialarla anlaşma konusu malların davalı tarafından tesliminden kaçınıldığı bu bakımdan da sözleşmeden dönme hakkını kullanarak davalı şirket tarafından ilgili mallara ilişkin kesmiş olduğu 30.09.2021 tarih ------ numaralı 227.726,80 TL bedelli fatura ile 17.12.2021 tarih ----- numaralı 421.948,38 TL bedelli faturalara konu malların teslim edilmediğinden, ödemiş olduğu bedellerin iadesi amacıyla haksız ve mesnetsiz dava açıldığını, davacı tarafından gönderilen ihtarnameye karşı -----no'lu ihtara cevaplarında belirtildiği üzere;

davacının metre olarak belirttiği “demir” malzemeler, piyasada ve genel kabul ilkelerine göre “kg” hesabına göre satılmakta olup, malzemelerin tümü ve hatta fazlası gereği gibi teslim edildiğini, nitekim, ekte sevkiyatı yapılan ürünlerin çeki listesi ve tonajları mevcut olup, sözleşme gereği yerine getirilmesi gereken edimin fazlası davacıya teslim edildiğini, davacı şirket tarafından, sözleşme ile kararlaştırılandan, fazla miktarda yapılan teslimata ilişkin olarak fatura düzenlenmesi davacı taraf tarafından kabul edilmiş olup buna ilaveten, davacı firma tarafından davalı şirketten ekstra etiketleme vb. işler talep edilmiş olduğundan,

davalı tarafından sözleşmedeki işler yerine getirilirken ekstra giderler ortaya çıktığını, davalı şirket tarafından tüm bu işler gereği gibi yerine getirdiğini, ortaya çıkan söz konusu ilave hak edişler sonrası davacı tarafından, ekstra işler için talep edilen tutarın, Sözleşmede belirlenenden fazla gönderilen ürün bedeline ilişkin birim fiyata yansıtılması talep edildiğini, davalı şirket de davacıya duyduğu güven ile faturaları bu talep doğrultusunda düzenlediğini, Nitekim, ilk faturalarda 50x5 lamanın birim metre fiyatı 1,92 USD iken 30.09.2021 tarihinde kesilen faturada birim fiyatın 8,00 USD olarak gösterilmesinin sebebi,

davacıya verilen hizmet ve iş süresince davalı yapmış olduğu ilave işlerin metre fiyatlarına yansıtılması sebebiyle olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için aksi düşünülecek olduğunda dahi, davacının sözleşmeden dönme talebinde ancak birim metre fiyatı 1.02 USD olarak hesaplanmak suretiyle sözleşmeden dönme bedelini belirlenmesi gerektiğini, bu nedenlerle; haksız davanın reddine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacının kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri, arabuluculuk giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-----Noterliğinin 25.01.2022 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi, taraf şirketlere ait BA BS formları, -----. İcra Müdürlüğü'nün ------Esas sayılı icra takip dosyası, mail yazışmaları, bilirkişi kök ve ek raporları.

-----İcra Müdürlüğü'nün-------Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 649.675,18 TL asıl alacak ve 5.046,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 654.721,29 TL yönünden 24.02.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak "ASIL ALACAK 649.675,18 TL" açıklamasına yer verildiği, davalı tarafından süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafça teslim edilmeyen mallara ilişkin ödenen bedelin iadesi talebine ilişkindir. Arabuluculuk dava şartı bakımından yapılan değerlendirmede; Dosyaya ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; ---- Arabuluculuk Bürosu, büro dosya numarası ---- ve arabuluculuk numarası ------ olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu, tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 29/04/2022 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.

Dava türünün değiştirilmesi; Dava, itirazın iptali davası olarak açılmış, ıslah dilekçesi ile alacak davasına dönüşmüştür. İtirazın iptali davası sebebini ıslah ile alacak davası olarak değiştiren davacının ıslah dilekçesinde alacağın tahsilini ve faizi ayrıca ve açıkça talep ettiği, işbu taleplerin davaya dayanak icra takip dosyasındaki asıl alacak talebi ve işlemiş faiz talebi ile örtüştüğü, esasen davacının talep sonucunu değil yalnızca dava türünü ıslah ettiği bu haliyle davalı tarafın davacı tarafın ıslah ile talebini daralttığına yönelik itirazlarının yerine olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Somut olayda; taraflar arasında 02.10.2020 Tarihli Çelik Şerit Ve Bağlantı Aparatları Satın alma Sözleşmesinin akdedildiği, işbu sözleşme uyarınca tarafların üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davacı tarafça işbu sözleşmeye ek olarak doğan ihtiyaç üzerine 17.03.2021 tarihli mail ile davalı taraftan stok malzeme listesinin talep edildiği,

davalı tarafça işbu listenin gönderilmesi üzerine davacı tarafça listede yer alan malzemelerin satın alınması hususunda tarafların anlaştığı, bunun üzerine davalı tarafça 30.09.2021 tarihli ----- numaralı ve 227.726,80 TL bedelli fatura ile ve 17.12.2021 tarihli ------ numaralı ve 421.948,38 TL bedelli elektronik faturaların tanzim edildiği ve davacı tarafça 649.675,18 TL'nin davalı tarafa ödendiği ancak malzemelerin davalı tarafça teslim edilmediği iddiası ile davalı tarafa ödenen bedelin tahsili talebi ile huzurdaki davanın ikame edildiği, dava öncesinde davacı tarafça -----.

Noterliğinin 25.01.2022 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki kapsamında tedariki konusunda anlaşılan malların ihtarnamede verilen süre içerisinde gönderilmesini, aksi halde sözleşmeden dönme hakkının kullanılacağının ihtar edildiği görülmüştür.

Buna karşın davalı tarafça taraflar arasında ek sözleşme yapıldığına yönelik iddiaların doğru olmadığı, taraflar arasındaki anlaşma doğrultusunda davalı tarafın faturalara konu tüm malzemeleri davacı tarafa eksiksiz teslim edildiği, mal teslimi olmaksızın yüklü miktarda ödeme yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu savunmasında bulunulmuştur.

SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 30.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın dava konusu edilen 30/09/2021 tarih ve 227.726,80 TL bedelli fatura ile 17/12/2021 tarih ve 421.948,38 TL bedelli faturaların taraf defterlerinde yer aldığı, işbu faturalara konu mallara ilişkin 02/10/2020 tarihli sözleşme sonrasında ek ve sözlü sözleşme sağlanıp sağlanmadığı, davacı tarafça yapıldığı iddia edilen ödemelerin avans ödemesi niteliğinde olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Dava konusu faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olması karşısında, davacı tarafın iddia ettiği şekilde dava konusu faturalara konu malların 02.10.2020 Tarihli Çelik Şerit Ve Bağlantı Aparatları Satın alma Sözleşmesinden bağımsız olarak 17.03.2021 tarihli mail ile satın alınıp alınmadığı, işbu faturalara konu malların teslim edilip edilmediği, buna bağlı olarak davacı tarafça yapılan ödemelerin avans niteliğinde olup olmadığının aydınlatılması gereği hasıl olmuş ve 09.12.2024 tarihli duruşmada özellikle aydınlatılması istenen hususlara ayrıntılı yer verilerek heyet bir inşaat mühendisi bilirkişi de eklenmek suretiyle ek rapor alınmıştır.

SMMM ve inşaat mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten alınan 22.01.2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; dava konusu 30/09/2021 tarih ve 227.726,80 TL bedelli fatura ile 17/12/2021 tarih ve 421.948,38 TL bedelli faturalarda yer alan ve 17.03.2021 tarihli maile konu edilen malzemeler ile 02.10.2022 tarihli, “Çelik şerit ve bağlantı aparatları satın alma sözleşmesi" içeriğindeki malzemelerin aynı olmadığı, davalı tarafça işbu malzemelerin davacıya teslim edildiğine ilişkin dosya kapsamında, tutanak, irsaliye, vs. herhangi bir belgenin bulunmadığının tespit edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; dava konusu edilen faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafça da işbu faturalara ilişkin olarak süresi içerisinde iade faturalarının düzenlenmediği, bu haliyle faturalara konu malların davacı tarafa teslim edilmediğinin ispat yükü davacı tarafa aittir.

Taraflar arasında 2.10.2020 Tarihli Çelik Şerit Ve Bağlantı Aparatları Satın alma Sözleşmesine konu malların teslim edildiği ve bedellerinin ödendiğine ilişkin herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı uyuşmazlığın dava konusu 30.09.2021 tarihli ----- numaralı ve 227.726,80 TL bedelli fatura ile ve 17.12.2021 tarihli ------ numaralı ve 421.948,38 TL bedelli faturalara konu malların mezkur sözleşme kapsamında alım-satımı hususunda anlaşılan malzeme miktarına dahil olup olmadığı,

işbu faturalara konu malların mail ile ve mezkur sözleşmeye konu malzemelere ek olarak sipariş verilip verilmediği ve işbu malların davacı tarafa teslim edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Davalı tarafça taraflar arasındaki anlaşmaya konu tüm malların teslim edildiği savunmasında bulunulmuştur.

İddia ve savunmalar kapsamında yapılan incelemede, taraflar arasında akdedilen 02/10/2020 tarihli sözleşmenin 2. maddesinde yer verilen, sözleşmeye ek teklif mektubu/teknik şartnamede yer alan ve adına fatura düzenlenen mallar dışında davacı tarafın 15.03.2023 tarihli ıslah dilekçesinde belirttiği ve 17.03.2021 tarihli mail ile 30.09.2021 tarihli ---- numaralı ve 227.726,80 TL bedelli fatura ile ve 17.12.2021 tarihli ----- numaralı ve 421.948,38 TL bedelli faturalara konu edilen malların teklif mektubu/teknik şartnameye dahil edilen mallar arasında yer almadığının inşaat mühendisi bilirkişi tarafından yapılan incelemeler neticesinde tespit

edildiği, işbu tespit ve davalı tarafın sipariş edilen tüm malların teslim edildiğine ilişkin savunmalarına karşın ticari defter ve kayıtların incelenmesinde davalı tarafça işbu malzemelerin davacı tarafa teslim edildiğine dair herhangi bir yazılı delili dosyaya sunamadığı, bununla birlikte işbu faturalara ilişkin ödeme yapılmadığına yönelik herhangi bir itirazlarının da bulunmadığı anlaşılmakla davacı tarafça avans ödemesi niteliğinde yapıldığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulü ile toplam 649.675,18 TL nin davacı tarafa iadesine karar verilmiştir.

İşlemiş faiz talebinin değerlendirilmesinde;

Davacı tarafça dava konusu edilen 649.675,18 TL lik ödemenin iadesi talebi ile davalı tarafa ---- Noterliğinin 25.01.2022 tarih ve ------ yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği, işbu ihtarnamenin 27.01.2022 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiği, bu haliyle davalı tarafın verilen sürenin sonu olan 30.01.2022 tarihinde temerrüde düşmüş olduğu görülmektedir. TTK m.19-20 gereği taraflar tacir olduğundan ve yapılan iş ticari iş niteliğinde olduğundan davacı tarafın avans faizi talebi yerinde görülerek hükmedilen alacağa temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın kabul edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326 gereği davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.