İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/589 K.2024/9

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/589

KARAR NO : 2024/9

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 19/08/2022

KARAR TARİHİ : 08/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dava bakımından;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı -----plakalı araç,----- poliçe numaralı ve 26.10.2020 - 26.10.2021 vade tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile müvekkili ----tarafından teminat altına alındığını, sigortalı aracın karışmış olduğu kaza sonucunda hasar gören----- plakalı araç için, müvekkili şirket nezdinde açılan ------ numaralı hasar dosyası kapsamında ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla davalı sigortalı ------aleyhine ------İcra Müdürlüğü'nün------ Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı/borçlunun takibe, borca, faize, faiz oranına ve takibin tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu,

ancak anlaşmaya varılmaması neticesinde davalı/borçlunun haksız itirazlarının iptali amacıyla işbu itirazın iptali davası ikame edildiğini, -----plakalı sigortalı araç sürücüsü sevk ve idaresindeki otomobili ile -----ilçesi ----üzerinde seyir halindeyken ---- Bulvarı----- Numaralı kapı önüne geldiği sırada sağ tarafında park halinde bulunan -----plakalı araca çarptığını, çarpmanın etkisiyle ----plakalı aracın kaldırıma çıktığını ve ağaca çarptığnı, çarpma sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

----- plakalı araç sürücüsünün park halinde bulunan-----plakalı araca çarpması Karayolları Trafik Kanunu ve bu kanuna bağlı Yönetmelikte belirtilen asli kusurlu sayılan hallerden olduğunu, sigortalı araç sürücüsü kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu-----plakalı araç sürücüsü ----- ise herhangi bir kural ihlali bulunmadığından sigortalı -----plakalı araç sürücüsü kazanın oluşumunda asli ve %100 oranında kusurlu olduğunu, bu nedenlerle; davanın kabulüne, davalı/ borçlunun takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline,----.

İcra Müdürlüğü----- sayılı dosyası ile başlatılan takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ------ tarafından müvekkili şirkete ait ------ plakalı aracın karıştığı kazaya ilişkin olarak -----İcra Müdürlüğü'nün ------Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket hakkında haksız olarak başlatılmış olan icra takibine taraflarınca itiraz edilmesi üzerine huzurdaki davanın açıldığını, davacı sigorta şirketi, kaza sonucu hasar gören ------ plakalı aracın için ödenen 14.188,24 TL hasar tazminatını işlemiş faizi ile birlikte müvekkili şirketten talep ettiğini, ancak müvekkili şirkete rücu şartları oluşmadığı gibi talep edilmiş olan faiz miktarının da fahiş olduğunu,

sigorta şirketinin sigorta ettirene rücu edebilmesinin belli şartlara bağlandığını, davacı sigorta şirketi rücu sebeplerini "sürücünün kasti bir hareketi veya ağır kusuru bulunması" ve "sürücü değişikliği yapılmasına" dayandırdığını, sigorta şirketinin rücu koşulları ağır şartlara bağlanmış olduğunu, bu şartların bulunmadığı durumlarda sürücünün %100 kusurlu olması halinde dahi sigorta şirketinin rücu hakkının varlığından söz edilemeyeceğini, her ne kadar meydana gelen kazada araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve %100 oranında kusurlu olduğu iddia edilse de; bu sadece bir iddiadan öteye gidemeyeceğini, bu nedenlerle;

haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, müvekkili şirket hakkında haksız yere icra takibi başlatılması nedeniyle, davacı hakkında %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.-----Adliyesi ------. Asliye Ticaret Mahkemesinin ----esas sayılı Birleşen dava dosyası bakımından;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı ---- ait------ plakalı araç, ----- poliçe numaralı ve 26.10.2020 - 26.10.2021 vade tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile müvekkili----- tarafından teminat altına alındığını, sigortalı aracın karışmış olduğu kaza sonucunda hasar gören----- plakalı araç için, müvekkil şirket nezdinde açılan -----numaralı hasar dosyası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatının rücuen tahsili amacıyla davalı sigortalı ------ aleyhine -----.

İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, Davalının takibe, borca, faize, faiz oranına ve takibin tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup ------ numaralı arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılmaması neticesinde davalı haksız itirazlarının iptali amacıyla dava açtıklarını, Dosyanın -----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------Sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini,

davaya konu trafik kazası sonucunda hasar gören -----plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davası açıldığını, bu davada ise aynı araç için ödenen değer kaybının rücuen tahsilinin talep edildiğini, işbu itirazın iptali davasının aynı konuya ilişkin olması, taraflarının aynı olması ve davalar arasında bağlantı bulunması sebebiyle HMK m.166 hükmü uyarınca bu dava dosyasının-----.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete rücu şartları oluşmadığı gibi talep edilmiş olan faiz miktarının da fahiş olduğunu, sigorta şirketinin sigorta ettirene rücu edebilmesinin belli şartlara bağlandığını, davacı sigorta şirketi rücu sebeplerini "sürücünün kasti bir hareketi veya ağır kusuru bulunması" ve "sürücü değişikliği yapılmasına" dayandırdığını, sigorta şirketinin rücu koşulları ağır şartlara bağlanmış olduğunu, bu şartların bulunmadığı durumlarda sürücünün %100 kusurlu olması halinde dahi sigorta şirketinin rücu hakkının varlığından söz edilemeyeceğini,

her ne kadar meydana gelen kazada araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve %100 oranında kusurlu olduğu iddia edilse de; bu sadece bir iddiadan öteye gidemeyeceğini, bu nedenlerle; haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, müvekkili şirket hakkında haksız yere icra takibi başlatılması nedeniyle, davacı hakkında %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-----. İcra Müdürlüğü----Esas ve -----. İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası, ----- Emniyet Müdürlüğü yazı cevapları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, davacı sigorta şirketi tarafından maddi hasarlı trafik kazası sonucunda dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin hasar tazminatının kazaya kusuru ile sebebiyet verdiği iddia edilen davalı sigortalıdan rücuen tahsili talebi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.Birleşen dava, davacı sigorta şirketi tarafından maddi hasarlı trafik kazası sonucunda dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin değer kaybı tazminatının kazaya kusuru ile sebebiyet verdiği iddia edilen davalı sigortalıdan rücuen tahsili talebi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

Somut olayda. 17.04.2021 tarihinde davalı ----- mülkiyetinde bulunan ve sürücüsü dava dışı ----- sevk ve idaresindeki ------plakalı araç ile dava dışı ----- mülkiyetinde ve dava dışı ----sevk ve idaresindeki park halinde bulunan -----plakalı araca çarpması ile maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,

mezkur olay sebebi ile gerçekleşen zarar kapsamında davacı-----. tarafından dosyada mübrez 27.05.2021 tarihli ödeme dekontu ile 14.188,24 TL hasar tazminat tutarının, 19.08.2021 tarihli ödeme dekontu ile 1.050,00-TL değer kaybı tazminat tutarının,----- plakalı aracın maliki dava dışı ----- ödendiği görülmüştür.Davacı, dava dilekçesinde sigortalısı araç malikine rücu nedeni olarak.

ZMMS genel şartları B.4-b maddesi uyarınca, sigortalı araç sürücüsünün geçerli ehliyete sahip olma yükümlülüğüne aykırılığa dayanmaktadır.Sigortacının sigortalısına rücu hakkına ilişkin düzenlenen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesi;

"Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.6102 Sayılı TTK'nin 1409/2 maddesi6102 Sayılı TTK'nin 1409/2 maddesi;''Sigortacı ,sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.' düzenlemesi bulunmaktadır.

01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4. maddesi;

"Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) BEDENİ HASARA NEDEN OLAN TRAFİK KAZALARINDA sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir.

İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan zarar ödemesini rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Yukarıda rücu sebepleri arasında sayılan hususlardan olayımızı ilgilendirme ihtimali bulunanlar koyulaştırılmış durumdadır.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalı sigortalıya ait----- plakalı araç 26/10/2020 ilâ 26/10/2021 tarihleri arasında davacı şirket tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığı, 17/04/2021 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre dava konusu kazanın sigorta poliçesi kapsamında kalan sürede gerçekleştiği ve sigortalı araç sürücüsünün olay yerinden ayrıldığı,

başka bir şahsın sürücü olarak tekrar olay yerine döndüğü ya da sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğuna dair herhangi bir tespitin dosyada yer almadığı, sigorta hukukunda asıl amacın riskin gerçekleşmesi halinde zararın karşılanması olduğundan ve teminat dışı olan durumlar istisna olduğundan ve davacı tarafça davalı tarafa ait sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz araç kullandığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanamadığı,

dolayısıyla yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı ve şartları gösterildiği şekilde üzere ZMMS genel şartları gereğince davacının davalı sigortalısına ödemiş olduğu dava konusu hasar ve birleşen dava konusu değer kaybı bedelini rücu hakkı bulunmadığı anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden davanın reddine karar verildiğinden aynı yasanın 326/1 maddesi gereğince davacı sigorta şirketi sorumlu tutulmuştur.

Ayrıca 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yargılama gideri kapsamında davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar vermek gerekmiştir.