İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/20 K.2025/290

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/20

KARAR NO : 2025/290

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 09/01/2023

KARAR TARİHİ : 08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket yetkilisi ile davalı arasında-----Noterliği’nin 05/7/2022 tarih ve ------ yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi ile ---- eski ---- yeni plakalı ------ Model ----- marka ----- numaralı motor araç tescil belgeli araç için noter huzurunda satış sözleşmesi yapıldığını, araç satış sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere, aracın ekspertiz raporu bulunmadığını, davalı tarafın aracın tamamen orijinal olduğu,

değişeni olmadığı yönündeki beyanlarına inanılarak aracın satın alındığını, satımdan sonra aracın üzerindeki jantların replika olduğunun tespit edildiğini, satışa konu aracın üzerinde bulunan jantların replika olduğu tespit edildikten sonra sözlü olarak aracın orijinal jantlarının davalıdan istendiğini, davalının önce jantları vereceğini söylediğini, daha sonra jantları müvekkili şirket yetkilisine satmaya çalıştığını, bunun üzerine davalı aleyhine -----Noterliği’nin 18.8.2022 tarih ve ------ yevmiye sayılı yazılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, daha sonra ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabulucuya başvurulduğunu,

arabuluculuk aşamasında da anlaşma sağlanmadığını, bugüne kadar davalı tarafın ne jantları vererek ayıbı giderdiği, ne de jantların bedelini müvekkili şirkete ödediğini, müvekkili şirket yetkilisi replika jantların araçta takılı kalması halinde ----- model aracının garanti kapsamından çıkacağını öğrendiğini, orijinal jantları alma girişimi sonuçsuz kaldığını, aracın garanti kapsamından çıkmaması için orijinal jant alarak araca taktırdığını,

uğradığı zararı tazmin etmek için iş bu davayı açma zaruriyeti hasıl olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile aracın orijinal jantlarının takılmamasından dolayı uğranılan zarar olan 55.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, dava dilekçesinde bahsettiği olguların tamamı gerçek dışı olduğunu, müvekkili ile davacı şirket yetkilisi arasında iş bu satım ilişkisi haricinde bir arkadaşlık ilişkisi mevcut olduğunu, müvekkilinin aracını satmak için ilana koyduktan sonra davacı şirket yetkilisinin alıcı olarak teklifte bulunduğunu ve tarafların 2.700.000 TL bedelle anlaşarak araç satış-devir işlemlerini gerçekleştirdiğini, aracın ----- nolu ------ ilanında görüleceği üzere tüm evsaf ve vasıfları belirlenmiş şekilde ilanı mevcut olup davacı şirket yetkilisinin de bu ilanı ve aracı görerek ve muayene ederek satın aldığını,

dava dilekçesinde replika olarak anılan jantlar söz konusu ilanda da aracın teslimi sırasında da satım konusu araç üzerinde takılı durumda olduğunu, davacı alıcının bu jantlar ile ilgili olarak dava dilekçesinde ki "---- (yan sanayi) olduğu tespit edildikten sonra..." şeklinde muğlak ifadesi asla ve kat'a kabul edilemez olduğunu, zira, taraflar arasında ekte yer alan ------ yazışmalarında görüleceği üzere en başından beri jantların fabrika çıkışlı standart jantlar olmadığı,

orjinallerini istemesi halinde 25.000 TL bedel karşılığı ancak satış yapılacağı konusunda taraf iradelerinin bulunduğunu, satım konusu araç modelinin hiçbir tipinde araçta takılı olan jantın mevcut olmadığını beyan ederek davacının iddiasının ayıp niteliğinde olmasının mümkün olmayacağının tespiti ile asla ve kat'a kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu iddia da ayıp ihbar sürelerine de uyulmaması nedeniyle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır. ----- Ticaret Odasına yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. -------. Noterliğine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. -------yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. Otomotiv alanında uzman makine mühendisi ile sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, taraflar arasında akdedilen araç satış sözleşmesi uyarınca tarafların edimlerini eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, aracın orijinal jantlarının takılmaması iddiasıyla maddi zarar doğup doğmadığı, ayıp ve ayıp ihbarına ilişkin şartların oluşup oluşmadığı, buna bağlı olarak davacının davalıdan 55.000,00 TL alacağı olup olmadığına dair tazminat davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dosyada, ----- yazılan müzekkereye aracın şasi numarasının bildirilmesi halinde yanıt verileceğinden bahisle cevap verildiği, aşamalarda davalı vekili tarafından aracın şaşi numarasının bildirildiği ve yeniden müzekkereler yazıldığı, müzekkerelere yanıt verilmemesine bağlı olarak, davanın basit yargılamaya tabi olması, yargılamada hedef sürenin sağlanması, usul ekonomisi ilkeleri ve taraf beyanları da bir bütün olarak gözetilerek tahkikata devam olunmuştur.

Dosya, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek ve gerekli ihtaratlar yapılarak otomotiv alanında uzman makine mühendisi ile sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi heyeti tevdi edilmiş, 17.12.2023 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belgeler ışığında, ----.Noterliğinin 05.07.2022 tarih ve ----- yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi ile ---- eski ---- yeni plakalı ---- Model --- marka ------ numaralı motor aracın satışının yapıldığı, dosyaya konu olayda araç jantlarının değiştirilmiş olduğu ve bu konuda çelişki bulunmadığı,

davacı taraf söz konusu aracın ilanlarında satın alma sırasındaki jantlarla resimlendiğini ve jant değişimi yapıldığının belli olduğunu, basit bir inceleme ile tetkik edildiğinde görüleceği üzere ----- model araçların jant tipinin sınırlı sayıda olup görüntüdeki jantlar ile ilanda ve teslim sırasında takılı jantlar arasında en ufak bir benzerlik dahi olmadığını beyan etmişse de, işin ehli olmayan kişi ve kurumlarca bu durumun tespit edilemeyeceği,

hangi jantların hangi model/marka/tip araçlarda kullanıldığının bilinemeyeceği dolayısıyla davalı tarafından satışı yapılan aracın/jantların Türk Borçlar Kanunu 223. maddesi gereği ayıplı olduğu kanaatine varıldığı, taraflar arasında 05.07.2022 tarihinde satım sözleşmesi imzalandığı, davacının tacir olduğu anlaşılmakla birlikte davalının da tacir olduğu yine sattığı aracın ticari işletmesi ile ilgili olduğuna dair dosya içerisinde bir veriye ulaşılamadığı,

davalının da tacir olması durumunda TTK 23. maddesi hükmüne binaen muayene ile ortaya çıkabilecek orjinal jant kulanmama ile ilgili ayıbın 8 gün içinde davalı alacaklıya bildirilmesi gerekeceği, satım sözleşmesi tarihi ile ihbar tarihine ilişkin ihtarlara bakıldığında 8 günlük süreden sonra davalı satıcıya ihbarda bulunduğu,

fakat bu satışın ticari satım olması ve davalı satıcının ağır kusurlu ya da araç satışını meslek edinmesi durumunda, TBK 225. madde uyarınca satıcının bildiği veya bilmesi gereken ayıpların süresi içerisinde kendisine bildirilmese dahi, bu durumun satıcıyı sorumluluktan kurtaramayacağı, sözleşmenin ticari bir satım sözleşmesi olmaması durumunda ise, TTK 23. maddesi uygulama olanağı bulmayacağından, TBK 223. maddesinin ikinci fıkrasına binaen açık ayıbın ortaya çıkmasından itibaren makul süre içerisinde davalıya bildirildiğinin görüldüğü,

dosya içerisinde satım sözleşmesinden önce, davalı satıcı tarafından, jantların orjinal olmadığına dair satıcıya yapılmış bir bildirime rastlanılmadığı, orjinal olmayan jantların da, yapılan teknik incelemeye göre gözle değil ancak muayene ile tespit edilebileceği, bu bakımdan davacı alıcının sözleşmeden önce ayıbı bildiği veya bileceğinin tespit edilemediği,

mevcut veriler ışığında satın alınan araçtaki jantların orjinal olmaması sebebiyle, davacı alıcı ayıba karşı tekeffül hükümlerine binaen seçimlik haklarını kullanabileceğine kanaat edilmesi durumunda, genel hükümlere göre zararının tazminini talep edebileceği, bu durumda, davacının dosyaya sunduğu, 12.10.2022 tarih ve ---- numaralı faturada-----55.000,00 TL'ye fatura edildiği,

bu bakımdan davacı alıcının ilgili bedeli genel hükümlere binaen uğramış olduğu fiili zarar kapsamında davalıdan talep edebileceği rapor edilmiş olup, davalı tarafça sunulan rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, bilirkişilerin ek rapordaki görüş ve kanaatinin kök rapordaki ile aynı olduğu görülmüştür.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunması sebebiyle yeniden rapor alınması cihetine gidilmeyerek, davacının satın almış olduğu aracın jantlarının orijinal olmamasına bağlı olarak, aracın ayıplı olduğu, bahse konu ayıbın ise ilk bakışta/muayenede anlaşılabilecek bir ayıp olmaması nedeniyle gizli ayıplı olduğu,

dosyadaki bilgi, belge ve yazışmalardan davalının bu marka araçların alım-satım işi ile uğraşması sebebiyle araçtaki kusuru biliyor olmasının/olabileceğinin kendinden bekleneceği, aracın jantlarının orijinal olmadığı bilgisinin gizlenmesi veya alıcıya söylenmemesine bağlı olarak aracın kusurundan sorumlu tutulması gerektiği kanaatinin mahkememizde hasıl olduğu, gizli ayıba bağlı olarak sunulan mail kayıtlarına ve ihtarnameye göre davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğu, davacının ayıplı mal nedeniyle seçimlik hakkını kullanabileceği, seçimlik hak olarak uğranılan zararın tazmininin istendiği, davacının tacir olması,

davalının araç alım-satım işini yapması sebebiyle 3095 sayılı kanun uyarınca avans faizinin talep edilebileceği, davacı tarafça temerrüt tarihi olarak herhangi bir tarih belirtilmediğinden, dava tarihi itibariyle temerrüdün oluştuğu tespitiyle beraber ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.