İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/22 K.2025/309

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/22 Esas

KARAR NO: 2025/309

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 04/08/2016

BİRLEŞEN ----- SAYILI DOSYASI

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : 29/09/2016

BİRLEŞEN ---- SAYILI DOSYASITD ŞTİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 06/12/2016

BİRLEŞEN ---- SAYILI DOSYASI

DAVA

İtirazın İptali (Hasılat Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 13/03/2018

BİRLEŞEN -----SAYILI DOSYASI

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/03/2018

BİRLEŞEN ---- SAYILI DOSYASI

DAVA TARİHİ: 15/05/2017

KARAR TARİHİ:16/04/2025

Mahkememizde görülen Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Sigorta----- sigortalı bulunan ------- su soğutma kulesinde davalı tarafından yapılan çalışma sırasında çıkan kıvılcımların su kulesi içine düşerek tutuşturması sonucu sigortalının ilgili bulunduğu işyerinde hasar meydana geldiğini, müvekkili şirketin Eksper marifetiyle hasar tespiti yaptırarak hasar ilgililerine sigorta tazminatı ödediğini, hazırlanan Ekspertiz Raporu ve Yangın Raporuna göre;

müvekkili şirket sigortalısı --------- ilgili bulunduğu işyeri, davalının sorumluluğunu gerektirir şekilde davalı tarafından yapılan çalışma esnasında kaynak makinesinden çıkan kıvılcımlar su kulesi içine düşmesi sonucu meydana çıkan yangın nedeniyle hasara uğradığını, Davalı tarafın yapılan çalışma esnasında gerekli yükümlülüğü yerine getirmediğini, sözleşme gereği, haksız fiil hükümleri v.s.

Sorumlu olmakla müvekkili şirketçe kendisine rücu edilebileceği tespiti yapıldığını, davalının olay nedeniyle, kusursuz-tehlike sorumluluk esaslarınca B.K. hükümlerin gereğince ve sonra üçüncü şahıslara zarar verilmemesi için gerekli önlemlerin alınmaması ve dolayısıyla haksız fiil hükümleri gereğince kusuru ve sorumluluğu olduğunu, Müvekkili---------TTK.

Md. 1301 gereğince sigortalısının haklarına halef olduğundan; davalının kusur/kusursuz sorumluluğunu karşılayan alacak için rücu hakkı doğduğunu, Ayrıca yapmış olduğu hasar ödemesiyle, sigortalısından dava, alacak talep haklarını temellük ettiğini, huzurdaki dava açılmadan önce, davalı aleyhine -------- Esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borca itiraz edildiğini belirterek fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kaydıyla.

2.040,00 EURO'nun fiili ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru karşılığı olan Türk Lirası hasar bedelinin, ödeme tarihi olan 09.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek Euro Reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili Şirketin, yurt içi ve yurt dışında birçok projede yer almış referansları kuvvetli bir firma olduğunu, Müvekkili ------ adresindeki İşyerinde borulama, bakım ve kaynak işlerinin yapılması konusunda ---------- imzaladığını, İmzalanan işbu sözleşme kapsamında müvekkili şirketin, kendisine tevdi edilen işleri yerine getirmek adına su soğutma kulesi tadilatını yapmakta iken, müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmaksızın ve müvekkili şirkete hiçbir kusur atfedilemeyecek şekilde -------- tarihinde iş yerinde yangın meydana geldiğini,

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanuna göre Asıl İşveren --------çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu, İşverenin risk değerlendirmesi yapması/yaptırması veya gerekli tedbirleri alması gerektiğini, Ayrıca işveren İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre işveren iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup, uyulmadığını izlemek, denetlemek ve uyumsuzlukların giderilmesini sağlamak yükümlülüğü altında olduğunu, Meydana gelen somut olaydan önce ----- yetkilileri,----- Müvekkili şirket yetkilileri tarafından tutulan ıslak imzalarını havi ------- alındı." şeklinde tutanak tutulmuş olduğunu,

müvekkili şirket çalışanlarının, tutulan bu tutanak ve kendilerine sağlanan İş Sağlığı ve Güvenliği nezdinde işlerini devam ettirdiğini, somut olayın meydana geldiği sırada, müvekkili şirketin, kendisine tevdi edilen işleri yaparken, kendi sorumluluk alanında olmayan ve dahi olay yerinde müvekkili şirketin iş alanıyla ilgili olmayan bir alanda bulunan plastik malzemelerin kaynak yapımı sırasında çıkan kıvılcımların tutuşarak,

alev almasıyla sorumlu tutulduğunu, meydana gelen somut olayda müvekkile şirketin hiçbir kusurunun olmadığını, gerçekte kusurun tamamen asıl işveren konumundaki ------- kaynaklandığını, yangın nedeniyle meydana gelen zararın hiçbir şekilde müvekkili şirkete rücu edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

BİRLEŞEN ---------SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı davalının sigortalısı----------- müvekkili arasında müteahhit hizmet sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında kendisine tevdi edilen iş gereğince sigortalının iş yerindeç su soğutma kulesi tadiletını yapmakta iken yangın meydana geldiğini, davalı sigortanın yangın nedeniyle sigortalısına ödediği bedelin tahsili için müvekkili aleyhine haksız olarak takip başlattığı, ancak yangının oluşmasında müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığından bahisle takip nedeniyle borçlu olmadığına karar verilmesini talep ve dava etmiş,

yargılama sırasında dava dilekçesini tekrar etmiş ve Mahkememizin ------- celsesinde, davaya konu yangın olayına ilişkin olarak açılmış ve kendilerinin taraf olduğu başkaca dosyalar bulunduğu ve yargılamalarının devam ettiği, alınan kusur raporlarının birbirlerinden farklı olduğundan bahisle ilk açılan dava olan ----- Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA CEVAP

Davalı------ cevap dilekçesinde özetle; icra dosyası kaynağı borcun davacı sorumluluğunda olduğunu, yangının çıkış sebebinin davacı firma tarafından yapılan tadilat çalışması sırasında çıkan kıvılcımların kule içine düşmesi ve bigudileri tutuşturması olduğunu belirterek davanın reddine, davacının %20 'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN --------- SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

davacı müvekkili sigorta şirketince ----- adresinde bulunan işyeri için; ------ tarihli yangına bağlı olarak sigortalı işyerinin zarar görmesinde ötürü 5.100.-Euro’luk hasar tazminatı ödemesinden davalı --------olduğundan, davacı sigorta şirketince sigortalısına yapılan 5.100.-Euro’luk hasar tazminatı ödemesinin ödeme tarihi olan 03.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten rücuen tahsili ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa tahmili yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA CEVAP

Müvekkili şirketin,------ yılından beri ticari faaliyetini devam ettiren, yurt içi ve yurt dışında birçok projede yer almış referansları kuvvetli bir firma olduğunu, müvekkili şirketin, --------adresindeki işyerinde borulama, bakım ve kaynak işlerinin yapılması konusunda -------- imzalandığını, İmzalanan işbu sözleşme kapsamında müvekkili şirketin, kendisine tevdi edilen işleri yerine getirmek adına su soğutma kulesi tadilatını yapmakta iken, müvekkil şirketin hiçbir kusuru olmaksızın ve müvekkili şirkete hiçbir kusur atfedilemeyecek şekilde ------- tarihinde iş yerinde yangın meydana geldiğini,

Meydana gelen somut olaydan önce ----- ve müvekkili şirket yetkilileri tarafından tutulan ıslak imzalarını havi ------- aynen; “…Tehlikeli maddeler emniyet alanı dışına alındı.” şeklinde tutanak tutulmuş olup, müvekkili şirket çalışanlarının, tutulan bu tutanak ve kendilerine sağlanan --------nezdinde işlerini devam ettirdiklerini, Nitekim somut olayın meydana geldiği sırada, müvekkili şirketin, kendisine tevdi edilen işleri yaparken, kendi sorumluluk alanında olmayan ve dahi olay yerinde müvekkili şirketin iş alanıyla ilgili olmayan bir alanda bulunan plastik malzemelerin kaynak yapımı sırasında çıkan kıvılcımların tutuşarak,

alev almasıyla sorumlu tutulduğunu, tutanak incelenecek olunursa, meydana gelen somut olayda müvekkili şirketin hiçbir kusurunun olmadığı, gerçekte kusurun tamamen asıl işveren konumundaki ----- kaynaklandığı, yangın nedeniyle meydana gelen zararın hiçbir şekilde müvekkili şirkete rücu edilemeyeceğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN ------- SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

Müvekkili şirketin, davalı borçlu aleyhine -------- esas sayılı dosyasıyla hasarın ödenmemesinden dolayı TTK. 1472 maddesi uyarınca rücu alacağına ilişkin ilamsız icra takibine geçildiğini, borçlunun iş bu icra takibi açısından borca, faize ve tüm ferilerine kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, dosyada konu hasar ile ilgili yapılan 12/01/2016 tarihli ekspertiz çalışmasında sigortalı firmanın yağ imalatı ve depolanması üzerine faaliyette olan bir firma olduğunu,

sigortalı firma fabrikasına ait su soğutma kulesi üzerinde hasır imalatı yapılması ve tadilat işlerinin davalı firma tarafından yapımı esnasında kaynak makinesinden çıkan kıvılcımlar nedeniyle yangın çıktığını ve bu yangın sebeiyle sigortalı firmada da maddi hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, hasar dosyası içeriğinde yer alan itfaiye raporunun incelenmesinde kule iskelet üzerinde tadilat yapan işçilerin kullandığı kaynak sonucu yangın olayının meydana geldiğinin anlaşılarak rapor altına alındığını, yangın çıkması ve hasarın meydana gelmesinde gerekli güvenlik önlemleri almayan davalı firmanın sorumlu olduğunu,

müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına ödeme yaparak hasarını karşıladığını; --------- sayılı dosyasına yapılan takibe yönelik davalı borçlunun haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamına, davalının en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

BİRLEŞEN --------- SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

alacaklı müvekkili şirketin davalı borçlu aleyhine ----- esas sayılı dosyasıyla hasarın ödenmemesinden dolayı rücu alacağına ilişkin ilamsız icra takibine geçildiğini, borçlunun icra takibine borca, faize ve tüm ferilerine kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyanla, davalı borçlunun haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamına, davalının en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili davalı şirketin hasar olayında kusuru bulunmadığını, kusuru olmaksızın ve müvekkili şirkete hiçbir kusur atfedilmeyecek şekilde --- tarihinde iş yerinde yangın meydana geldiğini ve -------esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını beyanla, davanın reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN ------- SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; alacaklı müvekkil şirketin davalı borçlu aleyhine ------ Esas sayılı dosyasıyla hasarın ödenmemesinden dolayı TTK.1472 maddesi uyarınca rücu alacağına ilişkin ilmasız icra takibine geçildiğini, borçlunun işbu icra takibi açısından borca faize ve tüm ferilerine kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, yapılan bu itarızn tamemin haksız ve kötü niyetli yapılmış bir itiraz olduğunu, dosyada konu hasar ile ilgili yapılan ------ ekspertiz çalışmasında sigortalı firmanın yağ imalatı ve depolanması üzerine faaliyette olan bir firma olduğunu,

su soğutma kulesi üzerinde iş güvenliği çerçevesinde açık duran kısımlara çelik hasır imalatı yapılması ve tadilat işlerinin devam ettiğini, bu tadilat işlemlerinin daha bağlı -------- tarafından yapılmakta olduğunun tespit edildiğini, itfaiye raporunun incelenmesinde kule iskelet üzerinde tadilat yapan işçilerin kullandığı kaynak makinesinden çıkan kıvılcımların su kulesi üzerine düşerek tutuşturma sonucu yangın olayının meydana geldinin anlaşıldığını, yangın meydana gelmesinden dolayı davalı firmanın sorumlu olduğunu, ------ söz konusu hasarlara istinaden sigortalısına ödeme yaparak sigortalısının hasarını karşıladığını,

borçlunun haksız itirazının iptali ile alenen kötüniyetli olan borçludan % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatının da talep etme gereğinin hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- tarafından düzenlenmiş bir sigorta poliçesi bulunan,------ işyerinde yer alan su soğutma kulelerinin üst kısmına gelecek şekilde, davalı müvekkil ------ tarafından, bu kulelerden bağımsız olarak bir korumalık yapılması esnasında çıkan kıvılcımların soğutma kuleleri içine sızması sebebi ile kule içerisinde bulunan ve müvekkil tarafından içeriği bilinmeyen ve bilinmesi de beklenemeyecek olan maddelerin tutuşması sonucu, sigortalının ilgili işyerinde hasar meydana geldiğini,

---- sigorta eksper marifetiyle hasar tespiti yaptırarak davacının ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediğini belirterek müvekkilim aleyhine----- sayılı dosyası ile başlatmış olduğu takibe müvekkilin kusurlu olmamasından dolayı itiraz edildiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

BİRLEŞEN-------SAYILI DOSYASI

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ----ile sigorta edilen sigortalı ------adresindeki işyerindeki, su soğutma kulesinde, ----- tarihinde, davalı şirket tarafından yürütülen ve devam eden tadilat işleri esnasında, davalının kusuru ile çıkan yangın sebebiyle ağır hasar meydana geldiğini, Söz konusu hadise sebebiyle sigortalıya müvekkili şirket tarafından yaptırılan ekspertiz sonucu 17.675,00-TL. hasar tespit edilerek müvekkiline ödendiğini, hasarın meydana gelmesinde davalı şirket kusurlu olduğundan TBK VE TTK ilgili hükümleri gereği kaza ve hasardan hukuken sorumlu bulunmakta olduğunu,

hasar tazminatını ödeyen müvekkili şirketin, TTK.1472. maddesine göre, sigortalısının hukukuna halef olduğundan,bu kanuni halefiyete dayanılarak dava açılması zorunluluğu ortaya çıktığını, 17.675,00-TL. tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama gideri, ve avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ------ yılından beri ticari faaliyetini devam ettiren, yurt içi ve yurt dışında birçok projede yer almış referansları kuvvetli bir firma olduğunu, müvekkili şirketin,------- adresindeki işyerinde borulama, bakım ve kaynak işlerinin yapılması konusunda --------imzaladığını, İmzalanan işbu sözleşme kapsamında müvekkili şirketin, kendisine tevdi edilen işleri yerine getirmek adına su soğutma kulesi tadilatını yapmakta iken, müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmaksızın ve müvekkili şirkete hiçbir kusur atfedilemeyecek şekilde-------- tarihinde iş yerinde yangın meydana geldiğini,

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu, İşverenin gerekli tedbirleri almalı ve risk değerlendirmesi yapmalı veya yaptırması gerektiğini, ayrıca işveren İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre işveren iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup, uyulmadığını izlemek, denetlemek ve uyumsuzlukların giderilmesini sağlamak yükümlülüğü altında olduğunu, meydana gelen somut olaydan önce ------- yetkilileri, İş Sağlığı ve Güvenliği uzmanları ve müvekkil şirket yetkilileri tarafından tutulan ıslak imzalarını havi --------- İzni’ nde aynen;

“…Tehlikeli maddeler emniyet alanı dışına alındı.” şeklinde tutanak tutulmuş olup, müvekkili şirket çalışanlarının, tutulan bu tutanak ve kendilerine sağlanan İş Sağlığı ve Güvenliği nezdinde işlerini devam ettirdiklerini, Nitekim somut olayın meydana geldiği sırada, müvekkili şirket, kendisine tevdi edilen işleri yaparken, kendi sorumluluk alanında dahi olmayan ve olay yerinde müvekkili şirketin iş alanıyla ilgili olmayan bir alanda bulunan plastik malzemelerin kaynak yapımı sırasında çıkan kıvılcımların tutuşarak, alev almasıyla sorumlu tutulduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Asıl dava ve birleşen davaların Paket Sigorta Poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizce ihtilafın davacı sigorta şirketine sigortalı dava dışı firmada meydana gelen yangın sebebi ile yapılan ödemeden davalının kusuru sebebi ile meydana gelen yangından olup olmadığı hasar ve miktarının ne olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Mahkememizin ---------- sayılı kararı ile -------Somut dosyada,

yangın olayının sigortalı şirkete ait fabrikada fiber su soğutma kulesi iskeleti üzerinde davalı işçileri tarafından kaynak makinesi ile yapılan tadilat sırasında kaynak makinesinden çıkan kıvılcımların fiber su kulesi üzerine düşerek tutuşturması neticesinde meydana geldiği sabit olup, yangın davalı şirket çalışanlarının çalışmaları sırasında meydana geldiğine göre davalı şirketin olayda hiçbir kusurunun olmadığı tespitine yer veren bilirkişi raporu esas alınarak davanın reddine karar verilmesi, dava dışı sigortalı ile davalı arasında imzalanan sözleşme hükümleri nazara alındığında oluşa uygun değildir.

Bu durumda çalışmanın yapıldığı yer ve yangının hangi noktada başladığı hususlarında refakate alınacak iş güvenliği uzmanı (elektrik mühendisi), iş güvenliği uzmanı (yangın inc. ve güv. uzmanı), iş güvenliği uzmanı (makine mühendisi)'ndan oluşturulacak en az 3 kişilik bilirkişi heyeti ile yapılacak keşfen inceleme neticesinde, tarafların kusur ve sorumlulukları, ödenen bedelin kadri maruf olup olmadığı hususlarının,

önceki bilirkişi raporunda yer verilen tespitlerin ve davacı vekilinin itirazlarının da değerlendirildiği hükme elverişli rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden asıl dosya davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca asıl dosya yönünden kaldırılmasına, Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine.........." denilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak KEŞFEN bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, mahkememizce resen seçilecek elektrik mühendisi, yangın inceleme ve güvenliği uzmanı ve makine mühendisi bilirkişisi eşliğinde ---- GÜNÜ SAAT : 14:00 DE mahallinde keşfen bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler 23/11/2023 tarihli raporunda; dava konusu yangının çıkış yerinin; ------ adresindeki ----- içerisinde arka cephesine yakın vaziyette bulunan ---- iskeletinin olduğu, Yangının çıkış sebebinin.

Fabrika İçerisinde bakım onarım biriminin arka cephesine yakın vaziyette bulurum ----- soğutma kulesi İskeleti üzerinde işçiler tarafından kaynak makinesiyle yapılan tadilat esnasında kaynak makinesinden çıkan kıvılcımların fiber su kulesi üzerine düşerek tutuşturması sonucu meydana geldiği, davalı ------ hükümlerine riayet etmediğinden olayın meydana gelmesinde teknik olarak yapılan değerlendirmede % 70 oranında kusurlu olduğu,

Dava Dışı ----- arasında akdedilen sözleşme kapsamında asıl işveren olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 71 ve 417 hükümlerine riayet etmediğinden olayın meydana gelmesinde teknik olarak yapılan değerlendirmede % 30 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.

Davanın niteliği, ekspertiz raporuna konu hasarın bina hasarı oluşu nazara alınarak sigorta bilirkişisi ve hesap bilirkişisinin görevlendirmesine, taraf vekillerinin itirazları, dosya içerisinde alınan önceki raporlar da incelenerek; rücuan tazminat istemleri ile istirdat istemlerine yönelik olarak sigorta şirketlerinin hangi poliçeler gereği ve ne miktar sorumluluklarının olduğu ödenen bedellerin kadri maruf olup olmadığı hususunda rapor düzenlemelerinin istenmesine, karar verilmiştir.

Bilirkişiler 21/11/2024 tarihli raporunda; davacının sigortalısı atfı kabil kusur bulunmaması ihtimaline göre miktar belirlenmesi cihetine gidildiği ancak, teknik rapordaki görüşe iştirak edilmesi halinde %70 kusur oranına göre rücu miktarının asıl ve birleşen davalar için ayrı ayrı takdire esas olmak üzere hesaplandığı.

Bazı davalarda davacıların yabancı para üzerinden tahsil talebi bulunduğu; ----dikkate alınarak davacıların sigortalısı davalıdan neyi talep edecekse, davacıların da halef olması sebebiyle aynı biçimde talepte bulunabileceği; buna göre.

Asıl Dava Yönünden : Davacının rücu edebileceği alacak miktarının 6.521,06 TL olduğu; davalının %70 kusurlu olduğu benimsenmesi halinde ise, rücu miktarının 4.564,74 TL olduğu; bu tutara 09.03.2016 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini isteyebileceği; -----Sayılı Dosya Yönünden :İlgili bölümde açıklanan nedenlerle ------- davacı olduğu bu işbu davada istirdat talebinin kabulüne karar verildiği; karşı davalı ----- tarafından istinaf yoluna başvurulmadığından kararın kesinleştiği görülmekle, üzerinde durulmadığı.

Birleşen-------- Sayılı Dosya :Davacının rücu edebileceği alacak miktarının 17.432,48 TL olduğu; davalının %70 kusurlu olduğu benimsenmesi halinde ise, rücu miktarının 12.202,74 TL olduğu; bu tutara 07.03.2016 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini isteyebileceği. (Davadaki Talep 17.675,00 TL), Birleşen -------Sayılı Dosya :Davanın------Sayıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davası olduğu; buna göre.

Davacının rücu edebileceği asıl alacak tutarının talebi gibi 6.537,18 TL olduğu; takip tarihine kadar birikmiş faiz alacağının talebi ile bağlı kalınarak 675,39 TL olduğu. Davalının %70 kusurlu olması halinde ise, asıl alacak tutarının 4.576,03 TL olduğu; takip tarihine kadar birikmiş faiz alacağının 475,03 TL olduğu.

Asıl alacağına takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda yürütülmesini isteyebileceği,Birleşen ---- Sayılı Dosya; davanın ------ sayıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davası olduğu; buna göre;

aa) Davacının rücu edebileceği asıl alacak tutarının talebiyle bağlı kalınarak 4.330,24 TL olduğu; takip tarihine kadar birikmiş faiz alacağının talebiyle bağlı kalınarak 462,33 TL olduğu. Davalının %70 kusurlu olması halinde ise, asıl alacak tutarının 3.031,17 TL olduğu; takip tarihine kadar birikmiş faiz alacağının 324,37 TL olduğu. Asıl alacağına takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda yürütülmesini isteyebileceği.

Birleşen --- Sayılı Dosya :Davanın---- sayıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davası olduğu; buna göre. Davacının rücu edebileceği asıl alacak tutarının 4.330,24 TL olduğu. (Talep 4.346,02 TL) takip tarihine kadar birikmiş faiz alacağının 464,46 TL (Talep 465,08 TL) olduğu. Davalının %70 kusurlu olması halinde ise, asıl alacak tutarının 3.031,17 TL olduğu; takip tarihine kadar birikmiş faiz alacağının 325,12 TL olduğu.

Asıl alacağına takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda yürütülmesini isteyebileceği. Birleşen ------- Sayılı Dosya : Davacının rücu edebileceği alacak miktarının 16.238,40 TL olduğu; davalının %70 kusurlu olduğunun benimsenmesi halinde ise, rücu miktarının 11.366,88 TL olduğu; bu tutara 03.03.2016 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini isteyebileceği. (Davadaki Talep 5.100,00 Euro) rapor etmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı ve ----- kaldırma kararı birlikte değerlendirildiğinde. Asıl ve birleşen davalarda davacı sigorta şirketleri tarafından dava dışı sigortalısına ödenen tazminatın rücuen davalıdan talep edilip edilemeyeceğine ilişkin olduğu, davacı sigorta şirketleri ile dava dışı----- nolu poliçe ile ------ düzenlendiği ve sigortalının zararının sorumluluk oranları nispetinde ödendiği anlaşılmıştır. Mahkemece deliller toplanmış ve mahalinde keşif yapılmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan ---- tarihli heyet raporunda. “Davalı --------yönetmeliğinin 6. maddesi: çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği ...yönetmeliğinin hükümlerine riayet etmediğinden %70 oranında kusurlu olduğu. Dava dışı------- davalı şirketle arasında düzenlenen sözleşme kapsamında asıl işveren olarak 6098 sayılı TBK.m.7I ve 417 hükümlerine riayet etmediğinden olayın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğunun" mütalaa edilmiştir.

Mahkemece birleşen dosyalarda alınan raporlar ve 23.11.2023 tarihili rapor nazara alınarak rücuan tazminat istemleri ile istirdat istemlerine yönelik olarak sigorta şirketlerinin hangi poliçeler gereği ve ne miktar sorumluluklarının olduğu ödenen bedellerin kadri maruf olup olmadığı hususunda başka bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi raporunda yapılan tespitlerde, asıl ve birleşen davaya konu rücu istemine dayanak ----- incelenmesinde; sigorta ettirenin------olduğu; ------------ devresi kapsamında 996.520,00 Euro bina (yangın) teminatı.

2.366.000,00 Euro demirbaş (yangın) teminatı verildiği ayrıca dosyaya ticari risk sigorta poliçesi ibraz edildiği; vadesinin 31.03.2015 -2016 olduğu; bina/yangın teminatının 1.494.780,00 Euro muhteviyat yangın teminatının 3.549.000,00 Euro olduğu; ekspertiz incelemesi sonunda anılan yangın olayına bağlı hasar tutarının 34.149,31 Euro olarak belirlendiği; bu bağlamda 149.31 Euro sovtaj bedeli tenzil edilerek toplam hasar tutarının 34.000,00 Euro olarak belirlenmiştir.

Davalı şirket ile davacıların sigortalısı arasında 01.04.2015 günü imzalanan“Müteahhitlik Hizmetleri Sözleşmesinin” imzalandığı ve davacının sigortalısının “gıda sektöründe” faaliyet gösteren bir firma olduğunu, bu fabrikanın teknik aksanındaki bozulma ya da parçaların değiştirilmesi veya tamir edilmesi işinin davalı şirket tarafından üstlenildiğinin sonucunun doğduğu; yani faaliyet konularının farklı olduğu, hal böyle olunca, davacının sigortalısı ----------ana faaliyeti kapsamında davalı şirketten hizmet satın almadığı; faaliyeti dışındaki teknik konularda davalı ile sözleşme imzaladığı;

asıl - alt işveren ilişkisinin gerçekleşmesi için, asıl işverenin mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işi ya da asıl işin bir bölümünü alt işverene vermesi gerektiği; verilen iş, mal veya hizmet üretimine ilişkin olmayan bir iş ise, bu tür bir ilişki doğmayacağı; bir başka deyimle, işverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşımaktaysa işi alan kimse bağımsız işveren olacağı; dolayısıyla davacının sigortalısının iş güvenliği önlemlerinin kendi faaliyet sahası kapsamında alıp denetlemesi gerektiği;

uzmanlık alanı olmayan somut olaydaki gibi dışarıdan alınan kaynak işinin alt — üst işveren olarak nitelenemeyeceği, bu teknik konuda davacının sigortalısının davalıya talimat veremeyeceği; onun (davalının) uzmanlık alanı olduğu; tedbir alma yükümlülüğünün davalıya ait olduğu; bu nedenle, tüm kusurun davalı şirkete ait olduğu değerlendirilmiştir.

Davacılar halef sıfatıyla hareket ettiğinden, poliçe kapsamında yaptığı ödemeleri değil, sigortalısı, davalıdan neyi talep edebilecekse, ödediği tutarı aşmamak kaydıyla davalıya yönelebileceği ve davacılarında davalıdan Türk parası cinsinden talepte bulunabileceği anlaşılmakla her bir dava yönünden ayrı ayrı rücu miktarları tespit edilmiştir.

Alacak kalemleri yönünden Mahkememizce alınan denetime elverişli, açıklayıcı, ayrıntılı olup hükme esas alınan bilirkişi raporu da nazara alınarak asıl ve birleşen davalar yönünden karar verilmiş ancak bazı dosyalarda kısmen kabulüne yazılacakken sehven kabulüne yazılmıştır.

Mahkememiz dosyasında birleşen------ Esas sayılı dosyası yönünden Mahkememizin ------Karar Sayılı dosyasında verilen hüküm kesinleştiğinden birleşen bu dosya yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş ve alacağın haksız fiilden kaynaklandığı likit olmayacağı bu nedenle inkar tazminatına hükmedilemeyeceğinden icra inkar tazminatı talepleri yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

BİRLEŞEN -----SAYILI DOSYASI

7-Mahkememiz dosyasında birleşen---- Esas sayılı dosyası yönünden Mahkememizin -----Karar Sayılı dosyasında verilen hüküm kesinleştiğinden birleşen bu dosya yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına,

BİRLEŞEN --------SAYILI DOSYASI

8-Mahkememiz dosyasında birleşen ---------- Esas sayılı davanın KISMEN KABULÜ İLE;

-17.432,48 TL'nin ödeme tarihi olan 07/03/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

9-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 1.139,07 TL harçtan, dava açılırken peşin olarak yatırılan 301,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 837,22 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

10-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca taktir olunan 17.432,48 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

11-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 242,52 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

12-Davacı tarafça yatırılmış 301,85 TL peşin harcın ve 31,40 TL başvurma harcının yargılama giderine katılmaksızın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

13-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 1.750,00 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 1.725,99 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

BİRLEŞEN ------- SAYILI DOSYASI

14-Mahkememiz dosyasında birleşen------ Esas sayılı davanın KABULÜ İLE;

-Davalının ------- Esas Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip şartlarındaki hali ile aynen devamına,

15-Takip konusu alacak haksız fiilden kaynaklandığı için icra inkar tazminatı talebinin reddine,

16-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harçtan, dava açılırken peşin olarak yatırılan 123,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 492,22 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

17-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 7.212,057 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

18-Davacı tarafça yatırılmış 123,18 TL peşin harcın ve 35,90 TL başvurma harcının yargılama giderine katılmaksızın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

19-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 6.445,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine

BİRLEŞEN ------ SAYILI DOSYASI

20-Mahkememiz dosyasında birleşen------Esas sayılı davanın KABULÜ İLE;

-Davalının -------- Esas Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 4.330,24 TL asıl alacak ve 462,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.792,57 TL üzerinden ve sadece asıl alacağa takip talebindeki faiz cinsi ve oranla faiz uygulanarak takibin DEVAMINA,

21-Takip konusu alacak haksız fiilden kaynaklandığı için icra inkar tazminatı talebinin reddine,

22-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harçtan, dava açılırken peşin olarak yatırılan 81,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 533,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

23-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 4.792,57 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

24-Davacı tarafça yatırılmış 81,85 TL peşin harcın ve 35,90 TL başvurma harcının yargılama giderine katılmaksızın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

25-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 4.195,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine

BİRLEŞEN ------ SAYILI DOSYASI

26-Mahkememiz dosyasında birleşen-----Esas sayılı davanın KISMEN KABULÜ İLE;

-Davalının---------Esas Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 4.330,24 TL asıl alacak ve 464,46 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.794,7 TL üzerinden ve sadece asıl alacağa takip talebindeki faiz cinsi ve oranla faiz uygulanarak takibin DEVAMINA,

27-Takip konusu alacak haksız fiilden kaynaklandığı için icra inkar tazminatı talebinin reddine,

28-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 82,17 TL harcın mahsubu ile bakiye 533,23 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

29-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca 4.794,70 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

30-Davalı taraf kendini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT tarifesi uyarınca taktir olunan 16,41 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

31-Davacının dava açılırken yatırdığı 82,17 TL peşin harcın ve 35,90 TL başvurma harcının yargılama giderine katılmaksızın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

32-Davacının yaptığı yargılama gideri olarak 4.195,00 TL bilirkişi ücreti tebligat ve yazı giderinden davanın kabulüne tekabül eden 4.180,69 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, redde tekabül eden bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

BİRLEŞEN------- SAYILI DOSYASI

33-Mahkememiz dosyasında birleşen ---------- Esas sayılı davanın KABULÜ İLE;

-16.238,40 TL'nin ödeme tarihi olan 03/03/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

34-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 1.109,25 TL harçtan, dava açılırken peşin olarak yatırılan 325,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 783,72 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

35-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 16.238,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

36-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 2.823,36 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

37-Davacı tarafça yatırılmış 325,53 TL peşin harcın ve 29,20 TL başvurma harcının yargılama giderine katılmaksızın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

38-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 8.109,00 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 6.907,92 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

39-Davalı tarafça yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

40-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

Dair, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yoluna başvurma yolu açık olmak üzere verilen karar asıl davada davacı vekili ve birleşen davada davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer davacı ve davalıların yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.. 16/04/2025