İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/260 K.2024/108

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/260

KARAR NO : 2024/108

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/04/2023

KARAR TARİHİ : 06/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Alacaklı müvekkili şirket tarafından dava dışı ----- Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko" ve 6102 sayılı TTK 1472. maddesi uyarınca halefiyet ilkesi gereği rücu alacağına ilişkin olarak ------ plakalı araç için ödenen bedel nedeniyle davalı şirkete rücu ettiğini, müvekkili şirkette 22.06.2019-22.06.2020 tarihlerini kapsayan Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) bulunan, malikinin -----olduğu ----- plakalı aracın ----- kiralandığını,

11.03.2020-07.04.2020 tarihleri arasında dava dışı -----tarafından-----Şirketi adına kiralandığı zamanda 13.03.2020 tarihinde saat 14:00 civarında---- verildiğini ancak aracın teslim edilmediğini, -----Cumhuriyet Başsavcılığı Genel Soruşturma Bürosu ----- CBS soruşturma dosyasında çalınan sigortalı araç için aracı teslim etmeyen ----şikayetçi olduğunu, söz konusu aracın kasko sigortalı iken çalındığını, daha sonra emniyet güçleri tarafından yakalandığını----tarafından aracın tesliminin talep edildiğini ve aracın 24.08.2022 tarihinde-----vekiline çekici ile teslim edildiğini,

söz konusu aracın teslim alınması ve nakliyesi sırasında oluşan masraflara ilişkin vekil tarafından talep edilen 8.291,11 TL (Tevkifat tutarı hariç 7.224,11 TL) müvekkili şirket tarafından 25.08.2022 tarihinde ödendiğini, iş bu tutarın davalı şirketten tahsili gerektiğini, müvekkili şirket tarafından aracın çalınması sebebiyle 26.07.2021 tarihinde davalı sigortalıya kasko poliçesi gereği 176.250,00 TL tazminat ödendiğini, Kasko Sigortası Genel Şartları 3.3.4.

Tazminatın Ödenmesi başlıklı maddesine göre. "Sigortacı tarafından değeri ödenen araç, ödemeden sonra bulunursa, sigorta ettiren ve/veya sigortalı keyfiyeti derhal sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.

Bu durumda anlaşma hükümlerine göre sigortalı tazminatı iade eder veya aracın mülkiyetini sigortacıya devreder." bu doğrultuda da, araç bulunduktan sonra tespit edilen sovtaj bedelinden muafiyet düşülerek tespit edilen 455.181,00 TL ödenmesi karşılığında sigortalı aracın teslimini talep ettiğini ve 24.09.2022'de sovtaj tahsilatı 455.181,00 TL'nin sigortalı davalıdan tahsil edilerek aracın sigortalıya bırakıldığını, ancak 25.08.2022 tarihli müvekkili şirket tarafından ödenen aracın teslim alınması ve nakliye sırasında oluşan masraflara ilişkin 8.291,11 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemenin TTK,

KTK ve Sigorta Genel Şartları ve ilgili mevzuat gereği davalı şirketten rücuen tahsili gerektiğini beyan ederek müvekkili şirket tarafından ödenen 8.291,11 TL tutarındaki tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı davaya cevap vermemiştir.

Deliller

Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.

---- CBS'nin ----- soruşturma sayılı dosyasının Uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır. -----. Asliye Ceza Mahkemesinin -----esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.Davacı sigortaya yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.Trafik kusuru konusunda uzman bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyeti raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Dava, davacı sigorta şirketine sigortalı -----plakalı aracın çalınmasına bağlı olarak, kusurun irdelenmesi, davacı tarafça yapılan ödemenin TTK 1472 maddesi uyarınca tahsili şartlarının oluşup oluşmadığına bağlı olarak davacının davalıdan 8.291,11 TL alacağı olup olmadığına dair davadır.Mahkememizce dava dilekçesi, icra dosyası, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dosya, trafik kusuru konusunda uzman bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş.

11/01/2023 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ibraz edilen deliller ışığında, ---- Plakalı 9 kişilik ----minibüsün ----Kiralama Şirketi tarafından ---- Şirketi'ne 06.03.2020 tarihli fatura ile 11.03.2020-07.04.2020 tarihleri arasında kiralandığı, araç üzerindeki ----- cihazının 13.03.2020 tarihinde sinyal göndermemesi üzerine en son sinyalin de ---- ilindeki---- sanayinde koptuğu, davacının-----aradığı, ---- cihazının onarımı için bütün ısrarlarına karşı aracın getirilmediği, ----- beyanına göre aracı işyeri sigortalısı ---- verdiğini iddia ettiği, -----.

Asliye Ceza Mahkemesinin-----sayılı gerekçeli kararından, ----hattının aynı gün saat 14.40'da ----- sanayide kopmuş olmasına göre aradaki yol süresi hesaba katıldığında ----- ifadesinin samimi olmadığı, suçtan ve cezadan kurtulmaya yönelik olduğu kanaatine varıldığı ve eylemin----- tarafından işlendiğine dair yeterli delil oluştuğunun anlaşıldığından bahisle savcılık tarafından kamu davasının açılmış olduğu, yargılama sürerken sanık ----vefatı nedeniyle davanın düşürülmesine karar verildiği, kararın 06.09.2023 tarihinde kesinleştiği; aracın, kontak anahtarı ve ruhsatı davacı çalışanı ----- tarafından ---- teslim edildiği,

aracın, sözleşme geregi sadece ----ve ----- tarafından kullanılabileceği, aracın -----tarafından teslim alındığı, davacının uyarı ve taleplerini yerine getirmediği; ceza dosyasındaki iddianame içeriğinden---- aracın kaybolmasına sebebiyet verdiği, eylemin ---- tarafından işlendiğine dair yeterli delil oluştuğunun belirtildiği; dava dışı ve ceza yargılaması aşamasında vefat eden---- aracın kaybolmasına sebebiyet verdiği, eylemin---- tarafından işlendiğine dair yeterli delil oluştuğu yönünde kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, kusur veya kastının tespit edilemediği;

davaya konu aracın teslim edildiği kişi ve onun işvereni konumundaki şirket belli olduğundan, aracın çalınması hadisesinde ---- bir kusuru var ise, onu çalıştıran konumundaki davalı firmanın TBK m.66 ve/veya KT m.85 gereğince kusursuz sorumluluğu olacağı, kolluk kuvvetlerince bulunması sonrası yed-i emin parkına çekilen aracın davacı tarafından görevlendirilen vekili tarafından alınması esnasında ödendiği belgelenen masrafların ------ talep edilmesi neticesinde vekile ödendiğinin tespit edildiği, sonuç olarak,

davacı sigorta şirketinin ödediği belgeli olan toplam 8.291,11 TL ödeme için davalıya rücu hakkının bulunduğunun Mahkemece kabulü halinde, ödemenin yapıldığı 25.08.2022 tarihinden itibaren (her iki taraf da tacir olduğundan) ticari faizi ile birlikte talep etme hakkı bulunduğu kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı tarafından rapora karşı herhangi bir beyan ve itiraz dilekçesi sunulmamıştır.

Bilirkişi raporunun, bir kısım alacakların belgeleri bulunmadığına yönelik kısımları hariç diğer yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunduğu, raporda, belgelerin bulunmadığı alacaklar yönünden de, davacı tarafça ilgili bilgi ve belgelerin sunulmuş olmasına bağlı olarak raporun yalnızca bu kısmına itibar edilmediği, ceza davasında yapılan yargılamada her ne kadar dava dışı---- vefat etmesi nedeniyle mahkumiyet hükmü olmasa da, bilirkişiler tarafından da tespit edildiği üzere aracın, kontak anahtarı ve ruhsatının davacı tarafından ---- teslim edildiği,

sözleşme geregi aracın sadece ----tarafından kullanılabilmesi gerekirken, ----- tarafından eski çalışan -----emaneten verildiği ve daha sonra aracın kendisine teslim edilmediği, Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesine göre.

“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." amir hükmünün bulunduğu, bu sorumluluk türünün araç işletenin tehlike sorumluluğu olduğu ve sorumluluk için aracın işletilmesinin bir zarara sebebiyet vermesinin gerekli ve yeterli olduğu,

buna bağlı olarak davacı yönünden TTK 1472.maddesindeki halefiyet şartlarının gerçekleştiği kanaatine varıldığı, TTK md.1472 maddesi uyarınca rücu talebinde bulunabileceği, davacı sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine, 8.291,11 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin 28/05/2013 tarih ---- esas ----- karar sayılı ilamında:"Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine itirazının 65.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, 6762 sayılı TTK.’nin 1301. maddesinden (6102 sayılı TTK'nin 1472. maddesi) kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, hükmedilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Davacı tarafça temerrüt faizi olarak avans faiz istenilmiştir. Davalının işleteni olduğu araç minibüs olup ticari araçtır. O halde, davada temerrüt faizi olarak ticari faiz niteliğindeki avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi de doğru değil bozma nedeni ise de; bu yanılgıların giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK.nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK.nun 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir." belirtilmiştir.

Yukarıda anılan içtihat uyarınca davacı tarafça ticari faiz talebinde bulunulmuş, araç, ticari faaliyete yönelik oto kiralama işine konu olan bir araç olduğundan ticari faize hükmetmek gerekmiş, davacının talebi de nazara alınarak, temerrüdün ödeme tarihi olan 25.08.2022 tarihi itibariyle gerçekleşmesi sebebiyle, bu tarih itibariyle temerrüdün gerçekleştiği kabul edilmiş, davacının davalıdan 8.291,11 TL tazminat talep edebileceği tespitiyle beraber, davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.