İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/497 K.2024/360

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/497

KARAR NO : 2024/360

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/07/2023

KARAR TARİHİ : 27/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine başlatılan----- İcra Müdürlüğü'nün -----Esas sayılı icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, haklı davanın kabulüne, davacı müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı icra takibinin iptaline, davalının başlatmış olduğu takipte haksız ve kötü niyetli olmasından ötürü davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Usule ilişkin itirazlarımızın kabulü ile davanın usulden reddine, aksi kanaat halinde esasa ilişkin itirazlarımızın kabulü ile davanın esastan reddine, huzurdaki davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K. md 72/4 uyarınca alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----İcra Müdürlüğü'nün ---. sayılı icra dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. Somut olayda; davacı tarafça dava dışı ---- ile aralarında ticari ilişki bulunduğu, ancak faturaların davalı ----tarafından düzenlendiği, işbu faturaların karşılığı olarak dava dışı -----tarafından davacı taraf adına düzenlenen çek bedellerinin ödenmemesi ihtimaline binaen dava konusu 150.000 TL lik senedin davalı tarafça davacı taraftan teminat amacıyla alındığı, 19.08.2021 tarihli protokol gereği tüm çek bedellerinin ödendiği ve davacıya iadesinin gerektiği iddiasıyla dava konusu senetten kaynaklı borçlu olunmadığının tespiti talebi ile huzurdaki davanın ikame edildiği görülmüştür.

YHGK'nun ---- Esas ve ---- Karar sayılı ilamı. "24. Kambiyo senedinin düzenlenmesinde en önemli unsur temel alacağın varlığıdır. Ancak temel alacağın senedin tanzimi anında mutlak surette varlığı gerekli değildir. Başka bir ifadeyle kambiyo senedinin metninde muayyen bir meblağın yazılması gerekli ise de bu husus temel alacağın da muayyen olmasını gerektirmez; temel alacak doğduğu anda, senette yazılı olan miktardan az ise, senet kısmi bedelsizliğe (, ----).

Bu itibarla taraflar arasında temel ilişkinin varlığına rağmen, temel alacağı doğmamış ancak doğması mümkün ya da şarta bağlanmış bir alacak için veyahut da cezai şarta ilişkin olarak kambiyo senedi düzenlenebilir. Bu şekildeki bir alacağa bağlı olarak düzenlenen senet, vadesi gelmesine rağmen alacak doğmamışsa, o an için bedelsizdir. Fakat bu bedelsizlik geçici bir süre için olup, alacak doğunca senedin bedelsizliği alacak miktarı kadar ortadan kalkacaktır (-----).

Bu kapsamda kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiği iddiası da temelinde bedelsizliğe dayalı bir iddiadır. Ancak kural olarak kambiyo senedinin teminat olarak verilmesi senedin doğrudan bedelsizliğine yol açmaz; teminat altına alınan borcun yerine getirilmesi ve teminat ihtiyacının ortadan kalkması ile senet bedelsiz hâle gelir.

25. Temel borç ilişkisindeki bir edimin teminatı olarak düzenlenen kambiyo senetlerinde, teminat ettikleri husus gerçekleşinceye kadar geçici bedelsizlik, gerçekleşince kesin bedelsizlik söz konusudur. Eğer teminat ettikleri husus gerçekleşmez ise senette bedelsizlik ortadan kalkacaktır.

Bu itibarla kambiyo senedinin teminat amacıyla düzenlenmesi hâlinde borçlu, senet lehtarın elindeyse (ciro görmemişse), teminatı talep etme şartlarının oluşmadığını (riskin gerçekleşmediğini) ya da alacaklının senedin teminatını oluşturduğu borç miktarını aşan bir talepte bulunduğunu kişisel def’î olarak öne sürebilir.

Senet ciro edilmişse hamil senedin teminat senedi olduğunu biliyor ve borçlunun zararına hareket ediyorsa, anılan def’înin hamile karşı da öne sürülmesi mümkündür.26.

Bir teminat senedinden söz edilebilmesi için ya senedi düzenleyen kişinin temel ilişkiden kaynaklanan ediminin (cezai şart öngörülen durumlar dışında) doğrudan doğruya belirli bir para borcunun ödenmesi olmaması yani paradan başka bir edim olması, ya da alacaklının uğrayacağı muhtemel zararları güvenceye bağlamak amacı ile senedi vermiş olması gerekir." şeklindedir.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı tarafın huzurdaki iddiaları karşısında davalı tarafça aynı tarih ve aynı bedelle 2 adet senet imzalandığı, birinin protokole ilişkin senet olduğu, çek bedellerinin ödenmesi üzerine işbu çekin iade edildiği,

diğer senedin ise dava konusu icra takibine dayanak senet olduğu ve taraflar arasındaki alacak/borç ilişkisine istinaden verildiği savunmaları ileri sürülmüş ise de davalı tarafın savunmalarını, dava konusu takibe dayanak senet ile taraflar arasında aynı özelliklere sahip 2. bir senedin daha tanzim edildiğini ve işbu senedin varlığını ispata yarar herhangi bir delili dosyaya ibraz edemediği,

19.08.2021 tarihli protokol hükümleri gereği protokole konu çek bedellerinin ödendiğine dair taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı ve dava konusu teminat senedi olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, ispat edilemeyen kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.