İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/634 K.2025/324

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/634

KARAR NO : 2025/324

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 22/09/2023

KARAR TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı Sigortalı -----ait emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile teminat altına aldıklarını, sigortalı ---- tarafından --- yerleşik ----- adlı firmadan toplamda 32 kap/Brüt: 478.30 kg ağırlığında kadın tekstil ürünleri ve aksesuarları cinsi emtianın, 23/03/2023 tarihli faturalar ile 98.935,73 Euro karşılığında satın alındığını, satın alınan bu emtianın 04/04/2023 tarihinde,---- plakalı tıra ---- parsiyel olarak yüklenerek ---- davalılar ----- firmaları sorumluluğunda sevk edildiğini, emtiaları taşıyan taşıma aracının, 11/04/2023 tarihinde, ----- varış yaptığını,

emtianın Antrepoya tahliyesi esnasında yapılan kontrollerde 5 kabın ezik/yırtık olduğunun nakliye aracı sürücüsünün de imzasının yer aldığı tutanakla tespit edildiğini ve hasara ilişkin fotoğrafların çekildiğini, gümrük işlemleri sonrasında emtianın sigortalı ------tesislerine getirilmiş olduğu, burada yapılan kontrollerde, ezik/hasarlı kutular içerisindeki ürünlerden 31 adedinin eksik olduğunun belirlendiği, eksper raporunda ise eksiklik hasarının, taşıma sırasında, 5 kap içerisindeki ürünlerden 31 adedinin kimliği meçhul şahıs ya da şahıslar tarafından çalındığı,

çalınma sırasında ya da çalınan ürünlerden dolayı kolilerin içlerinde oluşan boşluk nedeniyle 5 kap ürünün ambalajının ezildiği kanaatine varıldığı, eksper tarafından hesaplanan 4.242,18 EUR tutarındaki zarar bedelinin ise sigortalıya ödendiğini ve buna istinaden de TTK m. 1472 uyarınca dava dışı sigortalının kanuni halefi olduklarını ve ayrıca sigortalının kendilerine verdiği temlik belgesi ile de TBK m. 183 uyarınca akdi halef sıfatını da kazandıklarını,

emtianın ---- taşıma işleminin taşımaya ilişkin düzenlenen CMR belgesi ve navlun faturası uyarınca davalı -----tarafından üstlenildiğinden davalının ortaya çıkan hasardan CMR Konvansiyonu hükümleri uyarınca sorumlu olduğunu, davalı ---- ise ardışık taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu, ayrıca taşımanın yapıldığı ----- plakalı tırın maliki de 2 numaralı davalı ----- olduğundan KTK madde 85 uyarınca işleten sıfatıyla da sorumlu olduğunu, bunun yanında davalı---- Nakliye Aracılığı Sorumluluk Sigortacısı (----) olarak söz konusu zarardan TTK m. 1478 uyarınca sorumlu olduğunu beyan ederek,

davalıların, icra dosyasına yaptıkları itirazların reddine ve takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle.

CMR Konvansiyonun 30. maddesi uyarınca kendilerine usulüne uygun ihbar yapılmadığını, dava konusu iddia edilen hasardan kendilerinin sorumluluğu ve kusurunun bulunmadığını, ----- olarak kendilerinin alt taşıvıcı konumunda olduklarını, söz konusu hasarın yükleme ve boşaltma hatasından dolayı meydana gelmesi sebebiyle, yükleme ve boşaltmayı da alıcı ve gönderici firmanın (diğer davalı ----) yaptığını bu nedenle ----- olarak kendilerinin kusuru ve ihmalinin bulunmadığını,

iş bu durumun CMR belgesinden ve sair evraklardan da belli olduğunu,---- olarak kendilerine ait olan araca yüklemenin diğer davalı ----- firması tarafından kendi antrepolarında gerçekleştirildiğini ve kurşun mühürlerin Türkiye'ye kadar bozulmadan getirildiğini, taşınan eksikliğin taşıma sırasında gerçekleşmediğini, bu eksikliğin diğer davalı ----- deposunda veya daha öncesinde gerçekleştiğini, taşımacının sorumluluğunu ortadan kaldıran özel hallerin düzenlendiği CMR Konvansiyonunun 17/2 ve 17/4-c maddelerindeki ambalajdaki eksiklik veya hatadan kaynaklanan ve yükleme/tahliye sırasında oluşan hasarlar nedeniyle sorumlu tutulamayacağını,

gönderenin, yükleyenin ve alıcının sorumluluğunda olan ambalajlama/yükleme işlemindeki eksiklik veya hata nedeniyle meydana geldiği açık olan hasar için kendilerine sorumluluk atfı yapılmasının CMR Konvansiyonuna aykırı olduğunu, davacının talep ettiği kalemlerin dolaylı zararlar olması sebebiyle de kabul edilmesinin CMR konvansiyonuna aykırı olduğunu, nitekim, CMR Konvansiyonu m.23 gereğince taşımacının sorumluğunun sınırlı olduğunu, CMR'nin 23/3. maddesi uyarınca, tazminatın, hasarlı olan emtianın brüt ağırlığının beher kilogramı içim 8.33 SDR hesap birimini geçemeyeceğini,

davanın zaman aşımına uğradığını ve yetkisiz mahkemede açıldığını beyan ederek, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar -----. ile -----vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının ------ numaralı Nakliyat Emtea Abonman Alt Sigorta Poliçesi tahtında sigortalısı dava dışı ----, bulunan ------firmasından 32 Kap brüt 478,30 kg kadın tekstil ürünü ve aksesuarı satın aldığını, ilgili emtianın taşınması işi için ----- numaralı 10.04.2023 tarihli navlun faturası tahtında taşıma işleri komisyoncusu diğer müvekkili ----- ile anlaştığını, -----sigortalısı olduğunu, ----- anlaşmasına istinaden taşıma işi fili taşıyıcı diğer davalı ---- Türkiye sınırlarına girişinden sonra ---- Gümrük Müdürlüğüne bağlı yapılan incelemede 5 kabın ezik/yırtık olduğu yönünde tespit yapıldığını,

gümrük işlemleri sonrasında ürünlerin sigortalının deposuna gelen akabinde yapılan incelemede hasarlı kapların içerisinde brüt 12,50 Kg'lik 31 adet tekstil eksik olduğunun fark edildiğini, ------. tarafından hazırlanan 05.06.2023 tarihli ekspertiz raporunda 31 adet ürünün kimliği meçhul kişi(ler) tarafından çalındığı sonucuna varıldığını belirterek işbu kısmi kayıptan davalıların sorumlu olduğunu iddia ettiğini ve sigortalısına ödenen 4.242,18 Euro'nun rücuen tazminini talep ettiğini, dava konusu uyuşmazlıkta CMR Konvansiyonun uygulama alanı bulacağını,

davacının dava dışı sigortalısının CMR m. 30 uyarınca bildirim yükümlülüğüne uymadığından sebeple emtianın tam ve eksiksiz teslim edildiğinin kabulünün gerekeceğini, bu durumun aksi davacı tarafından ispat edilemediğinden iş bu davanın her halükarda reddinin gerektiğini, ekspertiz raporundaki emtianın "muhtemelen" taşıma sırasında çalındığı yönündeki ihtimale dayalı kanaatin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve hiçbir somut veriye dayanmadığını, fiili taşımayı bizzat davalı ----- yaptığını, ----- ise taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hareket ettiğini,

CMR Konvansiyonunun 17/2 madde hükmü uyarınca iddia edilen zararın meydana gelmesinde -----sorumluluğunun bulunmadığını, her halükarda CMR m. 23/3 uyarınca eksik kilogram başına 8,33 SDR ile sınırlı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.--- İcra Müdürlüğünün ---- sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır. Uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyeti kök raporu ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, taraflar arasındaki taşıma işi sebebiyle, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, buna bağlı olarak davacının davalılardan alacağı olup olmadığına yönelik başlatılan takip yönünden davalılar tarafından----İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı icra dosyasına yapmış oldukları itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, ----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında, taşımacılık işinden kaynaklı alacağa ilişkin ----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalılar tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Dosyada, davalı -----. vekilinin yetki ve zaman aşımı itirazı ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, davanın HMK 6, TBK 89 ve yerleşik içtihatlar uyarınca yetkili mahkemede ve süresinde açıldığı kabulüyle yargılamaya devam olunmuştur.

Dosya, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek ve gerekli ihtaratlar yapılarak uluslararası taşımacılık alanında uzman bir bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş.

20.03.2024 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge ve faturalar ışığında, davalı taşımacılar tarafından ----- sağlam ve kap sayısı yönünden eksiksiz teslim alınan malların parsiyel olarak taşındığı göz önüne alınarak dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile ekspertiz raporu da dikkate alındığında Türkiye'deki alıcısına hasarlı/ezik olarak teslim edildiği anlaşıldığından bu noktada taşıma işleminden sebep Navlun (Taşıma) faturası düzenleyen ve asıl taşıyıcı olan davalı -----. ile davalı fiili taşıyıcı olan ------ ortaya çıkan bu hasardan CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk kapsamında müteselsilen sorumlu olacakları,

CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaına ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu sevkiyat evraklarına emtianın göndericiden teslim alınması sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiğinin anlaşıldığı, CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcıların CMR m. 17/1 gereği sorumluluğu olduğu,

CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında davalı taşımacıların davacı tarafa karşı hesaplamanın yapıldığı 08.03.2024 günü saat 15:30'da belirlenen gösterge niteliğindeki ----- Kurları dikkate alındığında 104.125 SDR (126.96 EUR) tutarından sorumlu olacakları, rapor edilmiş olup, taraflarca sunulan rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, bilirkişilerin ek rapordaki görüş ve kanaatleri ile kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu rapor edilmiş olup, bilirkişi heyet raporlarının bu yönleriyle gerekçeli,

denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu, yerleşik içtihatlar uyarınca taşıyıcının özen yükümlülüğüne uygun davranması gerektiğinden, davalı taşıyıcı şirketlerin, davalı sigortacı ile birlikte SDR üst sınırına göre CMR hükümleri uyarınca sorumluluğu bulunduğu, her ne kadar davacı tarafça 4.242,18 EURO üzerinden takip yapılmış ve dava açılmış ise de, davacının tespit edilen alacağının 6126,96 EURO olduğu,

alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Kamu Bankalarının Euro mevduatlarına uyguladıkları yıllık %5 oranında ve değişen oranlarda yasal faizin talep edilebilmesinin mümkün olduğu tespitiyle beraber davanın kısmen kabulüne, davalıların----.İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, toplam 126,96 EURO asıl alacak üzerinden takibin, fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesi suretiyle devamına,

asıl alacak 126,96 EURO'ya takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun madde 4/a uyarınca Kamu Bankalarının Euro mevduatlarına uyguladıkları %5 oranında ve değişen oranlarda yasal faizin uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan davacı tarafça davalılardan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup 126,96 EURO asıl alacağın likid olması karşısında 2004 sayılı İİK'da yer alan İcra İnkar Tazminatının yasal koşulları oluştuğundan (takip tarihi olan 14.08.2023 tarihinde efektif satış kuru 1 EURO=29,6634 TL nazara alınarak), davacının teselsül talebi olmadığı da nazara alınarak talebin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Dava tarihi olan 22.09.2023 tarihi itibariyle efektif satış kuru 1 EURO=28,9436 TL olup harç ve vekalet ücreti hesabında bu kur esas alınmıştır).