İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/72 K.2024/734

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/72

KARAR NO : 2024/734

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 30/01/2023

KARAR TARİHİ : 05/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket sigortalısı --- ait --- plaka sayılı araç 30.07.2021 -- - - - Bulvarında davalı ---- ait ve diğer davalı ---- idaresindeki -----aracın arkadan çarpması sonucu hasarlandığını, olaydan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağından da açıkça anlaşıldığı üzere, ----plakalı araç sürücüsü ---- %100 oranında kusurlu olduğunu, kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren --- plakalı aracın davalı ---- tarafından ----- poliçe nolu 27.11.2020-27.11.2021 başlangıç ve bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığını, dava dışı sigortalı yurt dışında yaşadığından aracındaki hasarın tamiri için yurt dışında yerleşik müvekkili sigorta şirketine başvurduğunu,

müvekkili şirketin, aracın tamir bedeli için rapor hazırlattığını ve sigortalısının aracının tamir bedeli olan 5.100,73 EURO'yu ödediğini, müvekkilinin, ödediği hasar tazminatı oranında sigortalısının kanuni halefi olduğunu, sigortalısının zararına sebebiyet verenlerin aleyhine her türlü hakların müvekkil şirkete intikal ettiğini, davacının aracın onarımını Türkiye'de yapmaya zorlanamayacağını, davacının, aracını ikamet ettiği ülkede tamir ettirmeyi seçerse yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verileceğinin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı ile sabit olduğunu,

zararın tazmini için davalı sigorta şirketinden talepte bulunulduğunu, davalı ---- 23.12.2021 tarihinde talepte bulunulduğunu, davalı sigorta şirketi, malik, sürücü tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan ederek, davanın kabulü ile, 5.100,73 EURO maddi tazminatın fiili ödeme tarihindeki kur değeri üzerinden TL karşılığının davalı ----- için sigorta için poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 23.12.2021 tarihinden itibaren;

diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 30.07.2021 tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro cinsinden 1 yılık mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Uyuşmazlığa konu aracın onarımının tamamlanması sonucunda hasar bedelinin tazmini için müvekkil sigorta şirketine başvurulması akabinde, ön inceleme aşamasında sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limitinin tamamının davacı tarafa ödendiğini, kaza ve poliçe tarihi itibariyle poliçe teminat limiti 43.000 TL olup, yapılan ödemelerle teminat limiti tüketildiğinden müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, müvekkili sigorta şirketinin yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluğu bulunmadığını, Sigorta Tahkim nezdinde başvuru yapılmasına,

müvekkilinin neden olmadığını, dolayısıyla müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediği dikkate alındığında, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

Davalı ----- adresi yurt dışı olduğundan, davalıya yurt dışı tebligatlar çıkartılmış, çıkartılan her iki tebligat iade dönmüştür.

Davacı vekili 02.04.2024

tarihli feragat dilekçesinde özetle; Davalı ---- yurt dışı adresine tebligat yapılamadığını, başkaca adresi de bulunamadığını, davanın sürüncemede kalmaması için davalı ---- yönünden davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Deliller

Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.

Davalı sigortaya yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

---- Noterler Birliğine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

Trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyet raporu dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, başlangıçta üç davalı aleyhine açılan ancak 02.04.2024 tarihli feragat dilekçesi ile davalı ----- yönünden feragat edilmesine bağlı olarak, 30.07.2021 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle, davacının sigortalısına ait ---- plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı, diğer davalı ----ait olan ---- plakalı aracın çarpması sonucu kusurun irdelenmesi, ---- plakalı araçta hasar oluşup oluşmadığı, varsa miktarının ne olduğu hususlarında rücuen tazminat davası olarak açılmış 5.100,73 EURO tazminat davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gelen müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilmiştir.Dosya, trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş.

29.06.2024 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ibraz edilen deliller ışığında, ---- plakalı araç sürücüsü davalı ----- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/b,c ve 84/b maddelerini ihlal etmesi sebebiyle %100 kusurlu olduğu, ----- plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı, dosya içeriğinde bulunan ---- plakalı aracın kaza sonrası resimleri, Türkiye ve ---- ekspertiz raporunda tanımı yapılan işçilik hizmet ve bedellerinin incelenerek değerlendirildiği,

----- yapılan ekspertiz çalışmalarında kazanın meydana geliş şekli ve fotoğrafların da değerlendirilmesi sonucu değişimi yapılan parça ve ekipmanlar yönünden uyumlu olduğu, Türkiye'de meydana gelen trafik kazası sonucu yabancı plakalı araçta oluşan hasarın tamirinin nerede yapılacağı hususunda araç sahibinin seçimlik hakkının olduğu, araç sahibinin, aracını ikamet ettiği ülkede veya Türkiye'de tamir ettirme hakkı olduğu,

aracın yurtdışında tamir ettirilmek istenmesi halinde gerçek hasar bedeli tespit edilerek bu bedelin tazmini yönünde davacının talepte bulunabileceği, bu kapsamda Türkiye'de meydana gelen ve yabancı bir plakalı aracın karıştığı trafik kazalarında, eğer yabancı plakalı araç sahibi, aracını yurt dışında onaracak ise hasar belirlenirken, aracın yurtdışında onarılacağı ülkedeki onarım bedeli üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, davacının seçimlik hakkını kullanarak aracını bulunduğu ülkede tamir ettirdiği göz önünde bulundurularak, ----- yapılan ekspertiz sonucu tespit edilen 5.100,73 Euro bedelin uygun olduğu,

davacının, sigortalısına yapmış olduğu ödeme ile TTK 1472.maddesi uyarınca sigortalısına halef olduğu ve davalı sürücünün kusuru (%100) oranında davalılardan talep edebileceği, davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan ve yerleşik içtihatlara göre hesaplama yapılan bilirkişi heyet raporunun bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunduğu, yerleşik yargı içtihatları uyarınca araç sahibinin yurtdışında ikamet ediyor olması ve aracını bulunduğu yerde tamir ettirmiş olması ve bu hususları da faturalandırıp belgelendirmiş olması maddi gerçekliği karşısında, zararın da o ülkedeki para cinsine göre belirlenmesi gerektiği, davacının, halefiyet hakkından kaynaklı olarak EURO cinsi üzerinden talepte bulunabileceği kanaatine varılmıştır.

Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin 28/05/2013 tarih ----- esas ----- karar sayılı ilamında:"Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine itirazının 65.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, 6762 sayılı TTK.’nin 1301. maddesinden (6102 sayılı TTK'nin 1472. maddesi) kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, hükmedilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Davacı tarafça temerrüt faizi olarak avans faiz istenilmiştir. Davalının işleteni olduğu araç minibüs olup ticari araçtır. O halde, davada temerrüt faizi olarak ticari faiz niteliğindeki avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi de doğru değil bozma nedeni ise de; bu yanılgıların giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK.nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK.nun 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir." belirtilmiştir.

Her ne kadar, davacı tarafça davalı sigorta şirketi için 23.12.2021 tarihinden tarihinden itibaren, davalı şirket için kaza tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, davalı sigorta şirketi yönünden başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasına tekabül eden 05.01.2022 tarihinde temerrüdün gerçekleştiği, davalı ----- yönünden 01.09.2021 ödeme tarihi itibariyle temerrüdün gerçekleştiği, anılan içtihat uyarınca, kazaya sebebiyet veren araç ticari olmayıp hususi araç olduğundan davalı sigorta şirketi yönünden talep gibi yasal faize hükmedilebileceği,

diğer davalı ----- yönünden kamu bankalarınca Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faizin talep edilebileceği tespitiyle beraber tahkikat tamamlanmış, davacının teselsül talebi olduğu ve sigorta poliçe limitinin 43.000,00 TL olduğu da nazara alınarak davacının davasının kabulüne, toplam 5.100,73 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kur değeri üzerinden TL karşılığının, davalı sigorta şirketi için 43.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, sigorta şirketi yönünden 05.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

davalı -----. için 01.09.2021 tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.(Dava tarihi olan 30.01.2023 tarihinde 1 EURO efektif satış kuru=20,5201 TL olup, harç ve vekalet ücreti yönünden bu kur üzerinden gerekli hesaplamalar yapılmıştır).Davalı ----- yönünden ise; feragat dilekçesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

davacı tarafın bu davalı bakımından davasından feragat ettiği, 6100 sayılı HMK 307 ve devamı maddeleri gereği feragatın hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği, feragatin hüküm ifade etmesinin karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığı ve feragatin kayıtsız ve şartsız yapılmış olduğu anlaşıldığından, davalı ----- aleyhine açılan davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.