İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/725 K.2025/621

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/725

KARAR NO : 2025/621

DAVA

Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 28/10/2023

KARAR TARİHİ : 16/07/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız ------. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasında dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

DAVA/TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------25.07.2023 tarihlerini kapsayacak şekilde trafik sigortası (Z.M.S.S.) ile sigortalı ------ plaka sayılı araç, 25.07.2023 tarihinde davacıya ait------ plaka sayılı araca çarpmak suretiyle hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, davacıya ait araç;

----- Marka ----model ------- yılı araçken, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirilmiş, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve TRAMER kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağını, davacı adına ------ sigortaya 24.08.2023 tarihinde başvurulmuş olup, iletilen mailler ile 15 günlük sürenin dolmasının ardından ------ dosyası açıldığını ve 13.09.2023 tarihinde 21.749,74 TL taraflarına ödeme yapıldığını,

meydana gelen kaza sonucunda davacının aracında oluşan değer kaybı eksik ödendiğinden kalan miktarı davalılardan talep etme zorunluluğu doğduğunu, belirlenen miktar aracın değiştirilen ve onarılan parçalarından sonra değer kaybını karşılamamakta ve iş bu nedenle dava açma zarureti doğmuştur.

Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak şimdilik 55.000,00 TL, mahrumiyet için 5.000,00 TL, avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı / borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının işbu davayı Kısmi/Belirsiz dava olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığını, başvurucu yan tarafından konu araçta ekspertiz incelemesi yapıldığını, bu nedenle başvurucunun hasar bedelini belirleyemediğinin kabul edilmesi mümkün olmayacağını, davalı şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçe mevcut olmalı;

olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaldıyla davalı şirketin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, zorunlu trafik sigortası sorumluluk sigortası olup, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlandığını, sigortacı ise , KTK ve Genel Şartlar mucibince poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında,

bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğini, böyle bir halde zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar, işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda üçüncü kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işletenin sorumlu bulunması gerekeceğini,

davacıya ait aracın tamiri süresince çalıştırılamaması nedeniyle oluşabilen kazanç kaybı veya ikame araç gideri trafik sigortası kuvertürü dışında olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile, bir an için davalı şirket bakımından yukarıda yer verilen nedenlerle davanın reddi cihetine gidilmeyecek olması halinde esasa ilişkin olarak da tüm haksız istemlerin ve davanın reddini talep ettiğini, izah olunan ve resen dikkate alınacak nedenlerle; öncelikle, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddini, nihai olarak,

tüm haksız istemler ile, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; davalının sorumluluğu; maliki olduğu aracın sürücüsüne atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, meydana gelen kazada kusur durumlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmesini talep ettiklerini, davalının aracının işbu kazada kusurlu olduğu kabul edilse dahi asıl sorumluluk diğer davalı trafik sigortacısı ------ait olduğunu, kaza tarihi itibariyle sigorta şirketinin sorumluluğu bu kazada maddi hasarlara ilişkin araç başına 120.000,00.-TL olduğunu, Trafik sigortasında ayrıca kapsamlı teminat paketi bulunduğunu,

kabul anlamına gelmemekle birlikte temerrüt tarihi olarak kusur ve hasar bedelinin hesaplanarak tanzim edilecek bilirkişi raporlarının taraflarına tebliğ edildiği tarihin esas alınmasını talep ettiklerini, arz ve izah edilen nedenler Mahkemece resen tespit edilecek sebeplerle; davalıya ait araç sürücüsünün 25.07.2023 tarihli dava konusu trafik kazasında kusuru ve sorumluluğu bulunmadığından davalı yönünden haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davalı----- dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmesine rağmen işbu davalı tarafından 6100 Sayılı HMK'nin 322/1 maddesi atfıyla aynı yasanın 126 -131 maddeleri kapsamında cevap dilekçesi verilmemiştir. Bizzat duruşmalara katılmamış ve kendisini vekille temsil de ettirmemiştir.

DELİLLER

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Son Tutanağı, Nüfus Kayıtları, ---- Noterler Birliği Trafik Tescil Kayıtları, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Poliçe ve Hasar dosyası, Trafik Tescil Kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kayıtları, Hasar dosyası ve ZMMS Poliçesi, Kazalı Araç fotoğrafları, Ekspertiz Raporu, Uyuşmazlık Hakem Kararı, Bilirkişi Raporu, dosyadaki sair bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava, haksız fiil niteliğindeki maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının maliki/işleteni olduğu hususi aracında meydana gelen hasara bağlı olarak oluşan değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyetinden (ikame araç) oluşan zararlarının ; 6102 Sayılı TTK'nin 1401 vd. ile 1483. maddeleri gereğince zarar veren------ plakalı araç için düzenlenen ZMMS poliçesi teminatı kapsamında 2918 sayılı KTK'nin 85/son, 91 ve 86/1, 88/1 maddeleri gereğince davalı sigorta şirketi, malik /işleten ile 6098 Sayılı TBK'nin 49 vd maddeleri gereğince haksız fiil sorumlusu sürücü tarafından tazmin edilmesi istemlerine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi gereğince davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322. maddeleri gereğince basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve Tebligat Kanunu usullerine uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak öncelikle resen incelenip gözetilmesi gereken başta arabuluculuk dava şartı olmak üzere HMK'nin 114 ve 115.maddeleri gereğince dava şartları, taraf sıfatı, harç gibi hususlar incelenmek ve değerlendirilmek suretiyle ön inceleme duruşması icra edilmiş,

uyuşmazlık belirlenmiş ve daha önce zorunlu arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığı anlaşılmakla bu kez takdiren sulh teşvikine ilişkin vaki davete rağmen duruşmaya katılan davacı vekilinin sulh yoluyla çözüme gitmek istemediklerine yönelik beyanı üzerine tahkikata geçilmiş ve bilirkişi raporu alınmıştır.

Ne var ki 20/02/2025 tarihli duruşmada davacı vekilinin ve kendisini vekille temsil ettiren davalı vekillerinin ve diğer davalının yapılan tüm yoklama ve çağrılara rağmen duruşma için hazır olmadıkları, mazeret de bildirmedikleri anlaşılmıştır. Bunun üzerine taraflarca takip edilmeyen davanın, 6100 sayılı HMK'nin 150/4. maddesine göre taraflarca yenilenmesine kadar; dosyanın 6100 Sayılı HMK'nin 150/1. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nin 150/4 maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde taraflar ve/veya vekillerince davanın yenilenmesi talebinde bulunulmadığı tespit edilmiştir.Yukarıda açıklanan hususlara ve gerçekleşen yasal sürece göre nihayetinde dosyanın hakim önüne getirildiği gün itibarıyla inceleme yapılarak 6100 Sayılı HMK'nin 150/5 maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırıldığı 20/02/2025 tarihinden itibaren üç aylık sürenin dolduğu gün olan 20/05/2025 günü itibarıyla davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve kayıt kapatılmıştır.6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre,

323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden aynı yasanın 331/3 maddesi gereğince tamamen davacı taraf sorumlu tutulmuştur.

Burada hemen ifade edilmelidir ki, talep sonucunun daraltılmasının (azaltılması), 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 307. maddesinde düzenlenen ve tek taraflı bir işlem olan davadan kısmen feragat veya aynı Kanun'un 123. maddesinde düzenlenen karşı tarafın izni halinde davanın kısmen geri alınması şeklinde olacağı, davadan feragatin açık olması gerektiği, somut olayda ıslah dilekçesinde açık feragat iradesinin bulunduğundan söz edilemeyeceği,

davacı vekili tarafından yapılan talep sonucunun daraltılması (azaltması) iradesi davayı kısmi geri alma niteliğinde ise de HMK'nin 123. maddesi uyarınca davalıların işbu geri alınan kısma ilişkin açık rızalarının gerektiği ancak olayda davalıların buna açık rızalarının bulunmadığı anlaşılmakla yargılama giderlerinin sonradan yatırılan harç da gözetilerek dava açılışındaki değer üzerinden değerlendirilmesi gerekmiştir.

Öte yandan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2. Maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.