İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/777 K.2025/517

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/777

KARAR NO : 2025/517

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/11/2023

KARAR TARİHİ : 23/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı firma, personel taşımacılığı işiyle iştigal ettiğini, değişik firmalarla olan sözleşmeleri kapsamında bu işletmelerin personel taşımacılığını yaptığını, kendisine ait araç ve personel ile faaliyetlerini yürüttüğünü, başka firmalardan da araç ve şoför desteği aldığını, bu kapsamda hizmet aldığı firmalara fatura karşılığı ödemeler yaptığını, davalı firmadan da 2022 yılı Şubat ve Kasım ayları arasında----- personelini taşımak için araç ve şoför hizmeti aldığını, alınan hizmetlere ilişkin davalı tarafça 28/02/2022 ile 30/11/2022 tarihleri arasında toplam 29 adet fatura kesilmiş olup, bu faturaların toplam bedeli 679.997,81 TL olduğunu,

davacı tarafında 622.195,75 TL ödeme yapıldığını, davalı firmaya ait araçlar 11/11/2022 tarihinde habersiz işe gelmediğiNİ, o tarih itibariyle işi bıraktığını, davacı firma işi bıraktığı gün ve takip eden günlerde, yeni bir tedarikçi firma ile anlaşma yapana kadar davalıdan hizmet aldığı ------ personeli taşıması için dışarıdan özel araçlar temin etmiş, bu kapsamda sözleşme şartlarını yerine getirebilmek için ticari taksi, özel servis araçlarını taşıma başı ücretle kiralandığını, davacı davalı tarafın habersiz iş bırakması nedeniyle oluşan zararına karşılık 25/02/2023 tarih,

------ numaralı 8.175,00 TL bedelli e-arşiv iade faturasını keşide ettiğini, davalı firmanın haklı bir sebep olmaksızın işi bırakması ve davacı menfaatine ve itibarına yönelik eylemi davacı firma proje sorumluları tarafından 11/11/2022 tarihinde tutanak altına alındığını, davalı tarafça 11/11/2022 tarihinde habersiz iş bırakmak suretiyle bu tarihten sonra herhangi bir hizmet hizmet verilmediği halde 02/12/2022 tarihli, ------ numaralı, 7.085,00 TL bedelli e-arşiv fatura keside edildiğini, davacı firma bu fatura için 25/02/2023 tarih, ----- numaralı, 7.085,00 TL bedelli e-arşiv iade faturası keşide ettiğini,

davalı tarafça keşide edilen 31/03/2022 tarih, ------ numaralı 20.383,00 TL bedelli e-arşiv fatura taraflar arasındaki iskonto oranı düşülmeden, araç yevmiyesi fazla hesaplanarak oluşturulduğundan 25/02/2023 tarihli, ------ numaralı, 2.779,50 TL bedelli e-arşiv iade faturası davacı firma tarafından keşide edildiğini, davalı taraf 12/04/2023 tarihinde ------ İcra Müdürlüğü dosyasında davacı aleyhine 127.492,06 TL takip çıkışı ile ilamsız icra takibi başlattığını, takip talebinde davacı ile ticari ilişkiden ve servis taşımacılığından kaynaklı bakiye 127.492,06 TL bakiye borcun faizi ile birlikte tahsili talep edildiğini,

takipte ayrıca icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek TL -Bankalarca uygulanan azami faiz (9634 yıllık) ve değişen oranlarda faizi de talep edildiğini, ödeme emri davacının kayıtlı elektronik posta hesabına iletilmiş, davacı firma posta hesabını takip etmediğinden itiraz süresi geçmiş ve takip kesinleştiğini, 25.04.2023 tarihinde dosya borcu olarak hesaplanan 161.000 TL'yi icra dosyasına ödediğini, takip tarihi itibariyle davacının davalıya olan borcu 46.492,06 TL olmasına rağmen 127.492,06 TL üzerinden takip başlatıldığını beyan ederek;

davanın kabulüne, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı tarafından davacı aleyhine bakiye alacağı'na dair ----- İcra Müdürlüğünün ------ dosyasında icra takibi yaptığını, iş bu icra takibinde borçlu mahkemeniz davacısı tarafa tebligat yapılmış ve takip kesinleştiğini, bu dosya borcu davacı borçludan tahsil edildiğini, dolayısı davacı -borçlu bakiye borcu kabul ettiğini, müvekkil firma işi bıraktığı gün ve takip eden günlerde, yeni bir tedarikçi firma ile anlaşma yapana kadar davalıdan hizmet aldığı ----- personeli taşıması için dışarıdan özel araçlar temin etmiş, bu kapsamda sözleşme şartlarını yerine getirebilmek için ticari taksi, özel servis araçlarını taşıma başı ücretle kiraladığını,

davalı ayıplı ve eksik hizmet ifa etmediğini, davacı tarafın iade faturaları davalıya tebliğ edilmediği gibi kötü niyetli olduğunu, davalının taşıma hizmetini eksiksiz yerine getirdiğini, bu nedenlerle; davanın reddine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf şirketlere ait BA BS formları, ----- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı icra takip dosyası, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ----- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı icra takip dosyasına ödenen bir kısım bedelin istirdadı talebine ilişkindir.Arabuluculuk dava şartı bakımından yapılan değerlendirmede;

Dosyaya ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; ------- Arabuluculuk Bürosu, başvuru numarası ----- ve arabuluculuk numarası ------ olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 31/05/2024 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.

Somut olayda; taraflar arasında taşımacılık işine ilişkin ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı tarafın iddialarına göre davalı tarafın 11.11.2022 tarihinde haklı neden olmaksızın işi bıraktığı, davalı tarafça davacıya verilen taşıma işine ilişkin faturaların tahsili talebi ile ----- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı icra takip dosyası ile davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı, 24.04.2023 tarihinde davacı tarafça icra dosya borcu olan 161.000,00 TL nin davalı tarafa ödendiği, ancak davalı tarafa olan asıl borç miktarı 46.492,06 TL olmasına rağmen 127.492,06 TL üzerinden takip başlatılmış olduğundan huzurdaki dava ile icra dosyasın fazladan ödenen bedelin iadesinin talep edildiği görülmüştür.

SMM bilirkişi tarafından düzenlenen 12.01.2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde;

Davacının defter kayıtlarına göre 12.04.2023 takip tarihi itibariyle davalı tarafa 46.152,44 TL borçlu olduğu görülmüştür. Davalının defter kayıtlarına göre 12.04.2023 takip tarihi itibariyle davacından 127.462,06 TL alacaklı olduğu görülmüştür. Taraf defter kayıtlarında ki 80.644,50 TL ( 127.462,06 – 46.152,44 ) tutarındaki uyumsuzluğun;

-Davacının defterlerinde kayıtlı olan 06.01.2023 tarihli 40.000 TL tutarlı, 20.01.2023 tarihli 22.605,00 TL tutarlı davacı ödemelerinin davalı defterlerinde kayıtlı olmamasından.

Davacı tarafından dava dosyasına banka ödeme dekontlarının incelemesinde, davacı tarafından 06.01.2023 tarihinde davalı tarafa 40.000,00 TL, 20.01.2023 tarihinde 22.605,00 TL ödeme yapmış olduğu görülmüştür.

-Davacının defterlerinde kayıtlı olan 25.02.2023 tarihli ----- seri no.lu 7.085,00 TL tutarlı, 25.02.2023 tarihli ------seri no.lu 2.789,50 TL tutarlı ve 25.02.2023 tarihli ------ seri no.lu 8.175,00 TL tutarlı toplam 18.039,50 TL tutarlı davacı iade faturaların, davalının defterlerinde kayıtlı olmamasından;

Davacı tarafça düzenlenen iade faturalarının süresi içerisinde düzenlenmediği, kaldı ki işbu iade faturalarının davalı tarafa tebliğ edildiğine dair de dosyada herhangi bir delilin yer almadığı, işbu iade faturalarının faturaya konu hizmetin yerine getirilmediğinden bahisle düzenlendiği ancak hizmetin sunulmadığına ilişkin dava dışı kişilerce içeriğinde yeterli bilginin yer almadığı tutanak dışında iddiaları ispata yarar herhangi bir delilin dosyada yer almadığı görülmüştür.

-Davacı vekili, davalı tarafça keşide edilen 31.03.2022 tarihli ------ numaralı 20.383,00 TL bedelli e-arşiv fatura taraflar arasındaki iskonto oranı düşülmeden, araç yevmiyesi fazla hesaplanarak oluşturulduğundan, 25.02.2023 tarihli, ------- numaralı, 2.779,50 TL bedelli e-arşiv iade faturası davacı firma tarafından keşide edilmesinden;

Davacı tarafından yasal 8 günlük itiraz süresinden sonra 25.02.2023 tarihli ------seri no.lu 2.779,50 TL bedelli iade faturası düzenlediği. Dosya kapsamında, davalı tarafıdan davacından alınan servis hizmetine ilişkin birim fiyatları ile davalı tarafından iskonto uygulanacağına dair dayanak belge bulunmadığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının davalı tarafa 06.01.2023 tarihinde 40.000,00 TL, 20.01.2023 tarihinde 22.605,00 TL ödeme yaptığı, davacı tarafından sekiz günlük kanuni süreden sonra düzenlen 3 adet 18.039,50 TL tutarlı iade faturaları yönünden davacının fatura içeriği hizmet ifasının yapılmadığını ispat etmesi gerektiği ancak hizmetin sunulmadığına ilişkin dava dışı kişilerce içeriğinde yeterli bilginin yer almadığı ve herhangi bir zamanda düzenlenmesi mümkün olan 11/11/2022 tarihli tutanak dışında iddiaları ispata yarar herhangi bir delilin dosyada yer almadığı,

ön inceleme duruşmasında kesin süre verilmesine rağmen tanıkların da bildirlmediği anlaşılmakla 12.04.2023 takip tarihi itibariyle davacının davalı tarafa 64.887,06 TL (127.462,06 – 40.000,00 – 22.605,00) borçlu olduğu, davacı tarafça 24.04.2023 tarihinde davacı tarafça icra dosya borcu olarak 161.000,00 TL nin davalı tarafa ödendiği,

takip tarihi itibariyle talep edilebilecek 64.887,06 TL üzerinden ödeme günü itibariyle davacı tarafın davalı tarafa ne kadar ödeme yapması gerektiğine ilişkin icra müdürü bilirkişiden 29.05.2025 tarihli bilirkişi raporunun alındığı buna göre davacı tarafın 64.887,06 TL asıl alacak miktarı üzerinden hesaplanan ve 24.04.2023 tarihinde ödemesi gereken bedelin 81.681,65 TL olduğu, buna göre davacı tarafın ödemesi gereken bedelin 79.318,35 TL (161.000,00 TL- 81.681,65 TL) olduğu anlaşılmakla işbu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi bakımından yapılan değerlendirmede; TBK m. 77; "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur."

TBK m. 117. "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur.

Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır." şeklindedir.Huzurdaki davada; davacı taraftan 79.318,35 TL'nin haksız yere tahsil edildiği, bu haliyle davalı tarafın davacı taraf aleyhine haklı bir neden olmaksızın zenginleştiği anlaşılmakla haksız yere ödenen bedelin TBK m. 117/2 gereği ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede; 6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerine davanın kısmen kabul edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326/2 gereği kabul red oranı dikkate alınarak karar verilmiştir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kısmen kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere kabul red oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmiştir.