İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/329 K.2025/522

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/329

KARAR NO : 2025/522

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 14/05/2024

KARAR TARİHİ : 23/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalının maliki olduğu ---- plaka sayılı araç, müvekkili şirkete ----- sayılı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, Sigortalı araç sürücüsü -----20/06/2023 tarihinde --- --- mevkinde, ----- Sokak üzerinde sigortalı araç ile seyrederken,------sevk ve idaresindeki ----- plakalı araca çarpması neticesinde iki taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre bu kazanın oluşumunda ----- plakalı sigortalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK'nın 84/d maddesini (Arkadan çarpma) ihlal ettiğinden % 100 oranında asli tam kusurlu olduğunu,

ayrıca aracı kullanabilmek için ------ G sınıfı ehliyete haiz olmadığını, söz konusu trafik kazasında meydana gelen hasar nedeniyle ---- -- plakalı araç üzerinde ekspertiz incelemesi sonucunda araçta meydana gelen hasarın 112,376.20 TL olduğunu,---- söz konusu kaza neticesinde, ----- - plakalı araçta oluşan değer kaybı sebebiyle 08/08/2023 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruda bulunduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti ----- esas sayılı dosyası ile araçta oluşan değer kaybının tespiti için 28.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda araç değerinde 70.000-TL azalma meydana geleceği tespit edildiğini, bu nedenlerle;

----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı tarafın icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. İddia konusu müvekkile ait aracın ------ plakalı ruhsattan da açıkça görüleceği üzere kamyon cinsi olduğu, Somut olayda kazaya karışan------ ehliyeti E sınıfı ehliyet olup; ilgili ehliyet kamyon cinsindeki transmikseri sürme yetkisini taşıdığını, davacı taraf --- - G sınıfı ehliyeti olmadığından bahisle ehliyetinin geçerli olmadığını ileri sürmüşse de.

G sınıfı ehliyeti iş makinaları niteliğindeki araçların kullanımına ilişkin özel bir ehliyet olduğunu, E sınıfı ehliyetin kamyon niteliğindeki transmikseri kullanım için yeterli olduğunu, davacı somut olayda kusur oranını %100 müvekkilde olarak iddia etmişse de bu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu nedenlerle; davanın reddi ile yargılama gideri; %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatının ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

----.İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti ----- Esas sayılı dosyası, ------ve Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine ne yazılan müzekkere cevabı, araç trafik kayıtları, bilirkişi raporu.----- İcra Müdürlüğü’nün ----- Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 91.847,47 TL asıl alacak ve 8.932,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 100.779,95 TL yönünden 11.03.2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı,

takip dayanağı olarak "20.06.2023 TARİHİNDE ----- VE ------ PLAKALI ARAÇ ARASINDAKİ TRAFİK KAZASI SEBEBİYLE ÖDENEN TAZMİNAT- ------- 91.847,47 TL" açıklamasının gösterildiği, davalı tarafından 25.03.2024 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen tazminat talebine ilişkindir.

Somut olayda; davacı şirket nezdinde ZMM Sigorta Poliçesi ile sigortalı davalı tarafın maliki olduğu dava dışı sürücü ---- sevk ve idaresindeki------ plakalı araç ile dava dışı --- - - sevk ve idaresindeki ------plakalı araç arasında 20/06/2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, dava konusu kaza nedeniyle karşı araç sürücüsüne hasar ve değer kaybı tazminatı ödemesinin yapıldığı, kazanın gerçekleşmesinde davalı tarafa ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olması ve sigortalı aracı kullanabilmek için G sınıfı ehliyete sahip olmaması nedeniyle ödenen bedelin sigortalı davalı şirketten tahsili talebi ile aleyhine icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği görülmüştür.

Makine mühendisi bilirkişi ile sigorta bilirkişisi tarafından düzenlenen 09.02.2025 tarihli bilirkişi raporu ile, Davalı şirkete ait----- plakalı aracın iş makinesi sınıfında olmadığı, kamyon (transmikser) olduğu, aracın kullanılabilmesi için özel ehliyet / Operatör Belgesi gerekmediği, dava dışı sürücü ------ plakalı aracı kullanabilmesi için yeterli sınıfta ehliyete sahip olduğu, buna bağlı olarak davacı şirketin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 95/1 kapsamında ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin B4/b maddesine dayanarak,

mezkur kazada dava dışı ----- mülkiyetinde bulunan ------ plaka sayılı araçta gerçekleşen değer kaybı zararı kapsamında ödediği 70.000,00-TL (ferileriyle beraber 87.372,47-TL) tutarında asıl alacak tazminat tutarını ------ numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı bulunan ----- plaka sayılı aracın maliki ve sigortalısı davalı ------rücuen tahsili şartlarının gerçekleşmediğinin tespit edildiği görülmüştür.

---- BAM ------. HD ----- Esas -- Karar sayılı ilamı.

"Somut olayda; davacı sigorta şirketi nezdinde nolu poliçe ile 13/02/2021-13/02/2021 tarihleri arasında trafik sigortalı olan ---- plaka sayılı aracın dava dışı sürücü --- -- sevk ve idaresinde iken 02/04/2021 tarihinde ----- Plaka nolu araca çarparak hasarlanması sonucunda davacı sigorta şirketi tarafından------Plaka nolu araç malikine toplamda 28.573,84 TL ödendiği, sigortalı aracı kullanan sürücünün yetersiz ehliyetli - ehliyetsiz olduğu nedeniyle hak sahiplerine ödediği bedelin sigortalısından rücusu nedeniyle davanın açıldığı,

mahkemece yapılan yargılama neticesinde----- plakalı aracın beton mikseri/transmikser olarak kullanılmasının kamyon niteliğini değiştirmeyeceği, iş makinesi sayılmayacağı, dolayısıyla sürücünün C sınıfı ehliyetinin bu aracı kullanmak için yeterli olduğu dolayısıyla davacı yönünden rücu şartlarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, dava dışı sürücünün, sürücü belgesinin sigortalı aracı kullanmak için yeterli olup olmadığı noktasındadır.

Taraflar arasında sürücü ----- sahip olduğu C sınıfı belgenin transmikser türünde bir aracı kullanmak için yeterli olup olmadığı tartışılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3.maddesinde iş makineleri: “ Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlardır.”

Yönetmelikte ise “Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.” şeklinde tanımlamıştır.

Bu kapsamda ---- Noterler Birliği’nden gelen 22.11.2022 tarihli cevaba göre davalı adına kayıt olan aracın “kamyon” olarak tescil edildiği, yine ----- İlçe Emniyet Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre dava dışı sürücü ------ 08.05.2018 tarihinden itibaren, M,F, C1, B, D1, B1 ve C sınıfı ehliyetinin olduğu bildirilmiştir.

Dosyaya sunulan 22.03.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre de; beton mikseri/transmikser olarak kullanılan aracın niteliğinin kamyon olduğu, beton mikseri olarak kullanılmasının bu araca iş makinesi sıfatı vermeyeceği, dolayısıyla sürücü ----- ehliyetinin yeterli olduğu bildirilmiştir. Bu tespite, davacı vekili tarafından transmikserin bir iş makinası olduğu ve ancak G sınıfı belgeye sahip sürücüler tarafından kullanılabileceği gerekçesiyle itiraz edilmiştir.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında-----plakalı araç beton mikseri/transmikser olarak kullanılsa da bu durumun aracın kamyon niteliğini değiştirmeyeceğinden iş makinelerini kullanmak için gerekli olan G sınıfı ehliyetin bu aracı kullanmak için gerekli olmadığı dolayısıyla C sınıfı ehliyete sahip sürücünün ehliyetinin yeterli olduğu anlaşılmış olup rücu şartları gerçekleşmediğinden ilk derece mahkemesinin davanın reddi kararının yerinde olduğu ve bu sebeple istinaf başvurusunun bu yönden reddine karar vermek gerekmiştir." şeklindedir.

(Aynı yönde ---- BAM----- HD ---- Esas------ Karar sayılı ilamı)Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık noktasının davalı tarafın maliki olduğu sigortalı aracın kullanım amacı ve niteliği ile sigortalı araç sürücüsünün ehliyetinin bu aracı kullanmak için yeterli olup olmadığının belirlenmesi noktalarında toplandığı, bu yönde alınan bilirkişi raporundaki tespitler ve yukarıda yer verilen BAM kararı ışığında yapılan değerlendirmede davalı adına kayıt olan aracın “kamyon” olarak tescil edildiği, beton mikseri/transmikser olarak kullanılan aracın niteliğinin kamyon olduğu,

beton mikseri olarak kullanılmasının bu araca iş makinesi sıfatı vermeyeceği, sigortalı araç sürücüsünün 17.03.2023 tarihinden itibaren C sınıfı ehliyetinin olduğu, bu haliyle sürücü ------ ehliyetinin yeterli olduğu ve davacı sigorta şirketinin zarara görene ödediği tazminat bedelinin sigortalıdan rücuen tahsili şartlarının somut olayda oluşmadığı anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede; 6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın red edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326 gereği davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın red edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davacı taraftan tahsiline karar verilmiştir.