İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/835 K.2025/411

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/835

KARAR NO : 2025/411

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 18/11/2024

KARAR TARİHİ : 08/05/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız -----Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasında dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /

DAVA/TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

19.04.2023 tarihinde davacı şirket nezdinde sigortalı bulunan malların nakliyesi sırasında zarar meydana geldiğini, organize edilen nakliye planı dahilinde taşıyıcı -----. firması sorumluluğunda 4 palet ----- numaralı konteynırın 19.04.2023 tarihinde ----- ambarlı limanından ------ isimli gemiye yükleme işlemini gerçekleştiğini, konu hasar bu yükleme işlemi sırasında meydana geldiğini, zararın meydana gelmesinde davalı taraf kusurlu olduğunu, meydana gelen zarar neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından 13.07.2023 tarihinde ödenen tazminat 29.756,23-TL tutarında rücu edildiğini,

davacı şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin kusuru sebebiyle sorumlu olan davalı taraftan TTK m.1481 kapsamında rücuen tazmin etme zorunluluğu doğduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle davanın kabulüyle, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin 30.996,86-TL (takip toplamı) üzerinden devamı ile 13.07.2023 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline, asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine,

dosyanın tensibi ile birlikte davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, yargılama giderleri, vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı, ---- mukim sigortalısı '-----satıcı ------ satın aldığı mobilya cinsi eşyaların deniz yoluyla ----- gemisiyle taşınması sırasında hasara uğradığını iddia ile sigortalısına ödediği tutarın rücuen tahsilini talep ettiğini, HSYK. -----Dairesinin 10.07.2012 tarih ----- sayılı kararı, 08.09.2014 tarih ----- sayılı kararlarıyla TTK. ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere ------ Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirilmesine karar verildiğini, HMK.

6. madde gereğince yetkili mahkeme davalının yerleşim yerindeki Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğunu, görevli ve yetkili mahkemenin ---- Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığı olduğunu, asıl taşıyan ------ taahhüt ettiği taşımanın yapılmasını davalı---- talep ettiğini ve davacı davalı ile . ----. arasında 1. alt taşıma anlaşması oluştuğunu, davalı ----- taşımayı fiili taşıyan ----- yaptırdığını, davalı ile ------ arasında 2. alt taşıma anlaşması oluşmuştur. TTK.

888/3, 1191/4. maddelerine göre fiili taşıyan ----- Şirketi olduğunu, davalı ----. ile asıl taşıtan ----- arasında akdi bir münasebet bulunmadığını, davalı-----. donatan veya başkasına ait bir gemiyi işleten olmadığını, davalının uygulamada deniz taşımaları bakımından forwarder olarak adlandırılan taşıma işleri komisyoncusu niteliğinde olduğunu, davalı, taşımanın denizyolu kısmını ----- karşı taahhüt ettiğini, sözleşmelerin nisbiliği prensibi gereği, taşıma sözleşmesinin ihlal edildiğini ileri süren asıl taşıtan ----- ve davacı sigortacısı akdi sorumluluk hükümlerine göre alt taşıyana başvuramayacağını,

navlun sözleşmesi tahtında akidi ------ şirketine başvurabileceğini, davalının deniz taşımasını fiilen sahibi olduğu gemiyle veya kendi işlettiği gemiyle gerçekleştirmediği için davalının fiili taşıyan vasfı olmayıp asıl taşıyan ------. ile birlikte müteselsil sorumluluğu bulunmadığını, arz edilen nedenlerle fiili taşıyan sıfatı ve müteselsil sorumluluğu olmayan davalı aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini, kötüniyetli davacının asgari % 20 oranında kötüniyet tazminatına mahkumiyetine, masraflar ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Son Tutanağı,------İcra Dairesi'nin ----- Esas dosyası, Hasar Ekspertiz Raporu, Hasar Fotoğrafları, Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi, Faturalar, İhtarname, Dosyadaki sair bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava, Deniz Taşımacılığı Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ve tazminat istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi yollamasıyla davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada Mahkememizce ön inceleme duruşmasında davalı vekilinin konuya ilişkin vaki itirazı, Anayasa'nın 141/4 ve 6100 Sayılı HMK'nin 30.maddesi gereğince çabukluk ve usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek 6100 sayılı HMK'nin 114 ve 115. maddelerinde bulunan düzenleme kapsamında dava şartlarına yönelik yapılan ilk inceleme ve değerlendirme sonucunda görev dava şartı eksikliğine bağlı olarak aşağıdaki gerekçelerle sonuçtaki karar verilmiştir.

2709 Sayılı T.C. Anayasasının 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır.

115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da söz konusu değildir.

Bu kapsamda davanın basit yargılama usulüne tabi olması ve usul ekonomisi ilkesi gözetilerek dosyanın tensiben görev yönünden incelenmesi ve sonuçlandırılması gerekmiştir.

6102 sayılı TTK'nin 5/2. maddesi "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4. madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir" şeklinde düzenlenme bulunmaktadır.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 24.03.2005 tarih ve --- sayılı kararının 18. maddesi ile ----- kurulup faaliyete geçirilen Deniz İhtisas Mahkemeleri'nin yargı alanı, ----- il mülki sınırları olarak belirlenmiştir. ---- ili mülki sınırları içerisinde bulunan ---- mahkemeleri bakımından da Deniz Ticaret ve Deniz Sigortaları'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarda HSK tarafından görevlendirilen Ticaret Mahkemeleri ihtisas mahkemesi olarak görevlidir.

HSK tarafından Deniz ihtisas mahkemesi olarak ilimizde -----. Asliye Ticaret Mahkemesi görevlendirilmiştir. Somut olayda uyuşmazlığın temeli deniz ticaretinden ve taşıma sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, mobilya emtiasının Türkiye'den ------ deniz yoluyla gemide taşınması sırasında meydana gelmiştir.

Davacı sigorta şirketi dava dışı sigortalısının haklarına halef olarak işbu davayı açmış olup, uyuşmazlık her halde 6102 sayılı TTK'nin “Deniz Ticareti” başlıklı beşinci kitabı kapsamında kalmaktadır.

Yukarıdan beri açıklanan hususlara göre 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle (Görevli Mahkemenin ----- Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla ----- ATM) ; davanın 6100 sayılı HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.