İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/14 K.2025/406

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/14

KARAR NO : 2025/406

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVANIN İLK AÇILDIĞI TARİHİ : 11/11/2020

MAHKEMEMİZE TEVZİ TARİHİ : 07/01/2025

KARAR TARİHİ : 06/05/2025

Mahkememizden verilen ---- esas --- karar sayılı kararın ---- BAM -----. Hukuk Dairesinin ---- esas ------ karar sayılı ilamı ile kaldırılmış olup yukarıda bildirilen sırasına kaydedilen ve Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilleri ile davalı firma ile arasında, dava dışı----- Ürünleri firmalarına maske dahil medikal ürünlerin satışına ilişkin 02.03.2020 tarihli iki farklı aracılık sözleşmesinin imzalandığını, davalı firmanın, dava dışı firmalara yaptığı satışlara ilişkin müvekkillerinin aracılık bedellerine hak kazandığını, şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 8.000 Amerikan Dolarının (KDV Hariç) davalıdan alınarak avans faiziyle birlikte ayrı ayrı davacılara verilmesine,

müvekkil davacıların hak ettiği tespit olunacak aracılık bedellerinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 100 Amerikan Dolarının (KDV Hariç) davalıdan alınarak avans faizi ile davacılara verilmesine, sözleşmenin 4.d maddeleri gereğince davalı şirketin ödemesi gereken komisyon tutarı üzerinden hesaplanacak tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 100 Amerikan Dolarının (KDV Hariç) davalıdan alınarak avans faizi ile davacılara verilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacılar arasında 10 milyon adet maskenin------ satışına ilişkin sözleşme yapıldığını, ancak dava dışı firmaya 400 bin adet maske satılabildiği ve henüz satış bedelinin tahsil edilemediğini ve icra takibi başlatıldığını, ayrıca ------. Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyasında görülen menfi tespit davasının derdest olduğunu, davacıların lehine aracılık bedelinin doğmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAFAHAT

Mahkememizin ----- esas ------ Kararı ile davanın kabulüne dair verilen karar, ---- BAM ----- Hukuk Dairesinin ----- esas ----- karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla dosya Mahkememiz iş bu esasına kaydedilmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.----- Asliye Ticaret Mahkemesinin ------ Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

----- Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır----- Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.----- Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. ------ Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır. Aracılık sözleşmeleri konusunda uzmanlığa sahip iki sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, 02.03.2020 tarihinde akdedilen iki ayrı aracılık sözleşmesi uyarınca tarafların edimlerini eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, bunun sonucunda davacı tarafın davalı taraftan alacağı olup olmadığı, varsa miktarının ne olduğuna dair HMK 107.maddesi uyarınca açılmış belirsiz alacak davasıdır. Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, istinaf ilamı, gelen müzekkere cevapları, ------Asliye Ticaret Mahkemesinin ------ esas sayılı dosyası, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dosyada, istinaf öncesinde yapılan yargılamada, dava dışı 3.kişiler ------defterlerinin taraf vekillerinin beyanı da nazara alınarak bilirkişilerce gerekli görülmesi halinde incelenmesine, dava dışı ------ şirketlerine defterlerin ibrazı konusunda meşruhatlı tebligat çıkartılmasına karar verilerek, aracılık sözleşmeleri konusunda uzmanlığa sahip iki sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; defter inceleme gün ve saatinde davalı yanın defterlerini hazır bulundurduğu,

18.10.2021 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sözleşmeler ve ibraz edilen ticari defterler ışığında, davalı tarafın ve dava dışı ------ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve lehlerine delil teşkil ettiği, davalı firmanın, dava dışı ------ firmasına 3 adet fatura karşılığı 878.850,38 TL tutarında satış yaptığı, ------. firmasından 783.476,00 TL tahsilat yaptığı, netice itibariyle (878.850,38 TL-783.476,00 TL=) 95.374,38 TL alacaklı olduğu,

davalı firma tarafından, dava dışı ------ 10.03.2020 tarih ve ------ sıra numaralı 2,07634 TL/birim fiyattan 400.000 adet maske satışına ilişkin 830.536,00 TL toplam tutarlı fatura düzenlendiği, diğer 2 faturanın kur farkına ilişkin olarak düzenlendiği, aracıların, sözleşmeyle yüklendikleri edimin konusu esas itibariyle, satıcı ile 3. kişi şirketler arasında ticari alışverişle sonuçlanacak ilişkilerin kurulması ve ürün satışının sağlanması olduğu, satış rakamından ise söz edilmediği, dosya kapsamından da bu ana edimin gerçekleştirildiği,

maske satışının 10 milyon rakamına ulaşmamış olmasının, sözleşmenin 2. maddesi hükmü ve TMK 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ile birlikte değerlendirildiğinde, aracılık hizmeti verdikleri sabit olan davacı aracıların hiçbir ücrete hak kazanmadığı yönündeki davalı tarafın savunmasına iştirak edilmediği, davacıların satış yapılan tutar üzerinden sözleşme hükmü gereği kesilecek komisyon faturası karşılığının 0,02 USDx400.000 adet= 8.000,00 USD +1.440,00 USD %18 KDV olmak üzere toplam 9.440,00 USD aracılık ücretine ayrı ayrı hak kazandıkları, davalı ------dava dışı -----. ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı,

dava dışı ------. ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, davalı firmanın yetkilisinin, ortağı bulunduğu dava dışı şirketlerin, ------ Vergi Dairesinin -----Vergi numaralı mükellefi dava dışı ------satışlarının bulunun bulunmadığının tespiti yönünden -----.

2020 yılına ait BA formlarının bağlı bulunduğu vergi dairesinden sorgulanabilmesi halinde duruma netlik kazandırılabileceği rapor edilmiş olup, rapor doğrultusunda ve davacılar vekilinin rapora karşı beyanı alınarak ilgili Ba formaları celp edilerek rapora itirazların değerlendirilip ek rapor sunulması amacıyla dosya aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, sunulan ek rapora göre, davalı şirket sahibi ve yetkilisi -----yetkilisi olduğu ------- başkaca bir satış gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin tespitinin gerektiği itirazıyla ilgili olarak dosyaya celp edilen BA formlarına göre, dava dışı -----,

davalı firmanın yetkilisinin yetkili/ ortağı bulunduğu dava dışı -----herhangi bir alışının bulunmadığı, kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin korunduğu rapor edilmiştir.

İstinaf ilamı doğrultusunda davacılar vekiline her sözleşme için her bir davacı yönünden ayrı ayrı ne kadar aracılık bedeli talep edildiğine yönelik davasını açıklamak üzere HMK madde 31 uyarınca hakimin davayı aydınlatma hükümlülüğü kapsamında 2 hafta kesin süre verildiği, aksi takdirde mevcut dosya kapsamına göre yargılama yapılacağına ilişkin kesin süre sonuçlarının huzuren ihtar edildiği, davacı tarafça beyan dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamından, her ne kadar davacılar tarafından alacak isteminde bulunulmuş ise de, tarafların 10 milyon adet maskenin ------ satışı için aracılık sözleşmesi yaptıkları, 6098 sayılı TBK'nın 521. maddesinde; ''Sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, koşulun gerçekleşmesi hâlinde ödenir.." amir hükmünün bulunduğu, aracılık sözleşmesinin 4a maddesinin, 10.000.000 (on milyon) adet maske satışından sonra, iş bu on milyon maske bedelinini tamamının davalı tarafa ödenmesi koşulunu taşıdığı,

davalı şirketin ----- firmasına dörtyüzbin ürün teslim etttiği, aracılık sözleşmesinde belirtilen miktardaki maske satışının gerçekleşmediği davalının ----- firmasına ödenmemiş alacağı bulunduğu, 02.03.2020 tarihli aracılık sözleşmesinin 1 yıllık imzalandığı ve aracılık sözleşmesinin koşulu olan bakiye 9.600.000 /dokuz milyon altıyüzbin adet maskenin satışının gerçekleşmediği, yine, davalı ------ ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, heyet raporunda davacı tarafın aracılık sözleşmelerinin 4.d maddeleri gereğince tazminata hak kazanmadığının belirtildiği,

tüm bu tespitler ve istinaf ilamı bir arada değerlendirildiğinde davacıların her bir sözleşme yönünden davalıdan tazminat alacağı bulunmadığı, bu hali ile davacıların davasını ispat edemediği anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan davalı tarafça kötü niyet tazminatı talebinde bulunulmuş olup, İİK 67/2. maddesindeki yasal şartlar oluşmadığından talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.