İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/860 K.2025/934

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2025/860

KARAR NO: 2025/934

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )

DAVA TARİHİ : 26/09/2025

ÇEKİN İBRAZ TARİHİ: 20/10/2025

KARAR TARİHİ: 21/11/2025

Bilgileri yukarıda yazılı çek iptaline ilişkin bu davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından ihtiyati tedbir talepli olarak ibraz edilen dava dilekçesi ile:

------ bedelli olan çekin hamilinin davacı olduğu ve davacının iradesi dışında çekin kaybolduğu ileri sürülerek ihtiyati tedbir niteliğinde ödeme yasağı konulmasına ve çekin iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Tensiple birlikte tedbir talebi 29/09/2025 tarihinde %30 teminata bağlı olarak kabul edilerek ilgili banka şubesine müzekkere yazılmıştır.

Söz konusu çek aslı 3. kişi----- tarihli dilekçe ile ibraz edilerek söz konusu çekin zayi olmadığı ve müvekkilinin meşru hamil olduğu ileri sürülerek ihtiyati tedbir kararının derhal kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.TTK. Madde 818 düzenlemesindeki çek iptali davası yönünden poliçeye ilişkin 757 ila 763. maddelerin uygulanacağına ilişkin atfa bağlı olarak ilgili yasal düzenlemeler:Türk Ticaret Kanununun 757'inci maddesine göre;

(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Kanunun 758'inci maddesine göre;

(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.

Kanunun 759'uncu maddesine göre;

(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Kanunun 760'ıncı maddesine göre;

(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

Kanunun 761'inci maddesine göre;

(1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır.

(2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.

(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler. Kanunun 762'inci maddesine göre;

(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.

Kanunun 763'üncü maddesine göre;

(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.

Kanunun 764'üncü maddesine göre;

(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

Yukarıdaki düzenlemeler ışığında somut olayda davacı tarafından bahse konu çekle ilgili zayi nedeniyle iptali davası açılmış, ödemeden men yasağına yönelik tedbir kararı verilmiş ve çek aslının hamil sıfatıyla 3. kişi adına dosyaya ibraz edilmiş olması birlikte değerlendirilerek çek hakkında TTK.

Madde 763 düzenlemesine göre davacı tarafa istirdat davası açması için uygun bir süre verilerek yapılacak ihtaratın akibetine göre talebin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından 20/10/2025 tarihinde oluşturulan ara karar ile işbu çekle ilgili olarak davacı tarafa çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine,

aksi halde davanın reddine karar verileceğinin ve ödeme yasağının kaldırılacağının ihtarına yönelik olarak ara karar oluşturulmak suretiyle davacı vekiline 27/10/2025 tarihinde tebliğ edildiği halde tanınan kesin süre içinde dava açıldığına ilişkin dosyaya herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi --- üzerinden yapılan sorgulamada açılan bir davaya da rastlanmamıştır.

3. Kişi vekili tarafından ibraz edilen 12/11/2025 tarihli dilekçe ile süresinde çek istirdadına ilişkin dava açılmamış olması nedeniyle çekin iadesine, tedbirin kaldırılarak bankaya bu konuda müzekkere yazılmasına karar verilmesi talep edilerek davacının yatırdığı teminatın iade edilmemesi istenmiştir.

Sonuç olarak davanın niteliği, yukarıya aynen aktarılan ilgili yasal düzenlemeler, çek aslının dosyaya 3. Kişi tarafından ibraz edilmiş olması, davacı vekiline kesin süre içinde çek istirdat davası açması, aksi halde davanın reddine karar verileceğine ilişkin 20/10/2025 tarihli ara kararın 27/10/2025 tarihinde tebliğine rağmen tanınan 2 haftalık kesin süre içinde dava açılmamış olması,

3. Kişinin bu konudaki söz konusu talebi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde duruşma günü beklenmeksizin resen ele alınan dosya üzerinden yasal düzenlemelere ve ihtarata bağlı olarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından bu doğrultuda davanın reddine, çekin ibraz eden 3. Kişiye iadesine, tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş olup, teminatın akıbeti aşağıdaki şekilde prosedüre bağlanmıştır.