İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/86 K.2018/134

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davacı şirketin fabrikasında kullandığı elektrik enerjisini davalı şirket ile akdettiği abonelik sözleşmesi kapsamında satın aldığı, davalı tarafından düzenlenen ve davacıdan tahsil edilen elektrik faturalarında kayıp kaçak, dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmet bedeli, iletim bedeli altında kanunsuz ve hukuksuz olarak davacıdan tahsilatların yapıldığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013/7-2454 esas 2014/679 karar sayılı kararı ile tahsil edilen bedellerin tahakkukunun yerinde olmadığının açık olduğundan bahisle, haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen bu bedellerin davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin kullanıcılara yansıtabileceği tarifenin EPDK tarafından belirlenmekte olduğunu, faturalarda yer alan bedellerin tamamının elektrik enerjisinin maliyet unsurlarını kapsamakta olduğunu, kaldı ki davacının müvekkili ile sözleşme imzalarken ilgili mevzuatta belirlenen her türlü tutar ve oranı kabul ve taahhüt ettiğini, ayrıca 6446 sayılı kanunun ilgili hükümlerini değiştiren 6719 sayılı kanunun belirtilen hükümlerinin aynı zamanda devam eden uyuşmazlıklara da uygulanacağının yasa metninde açıkça belirtilmiş olduğunu, tarafların tacir olduğu, faturaya itiraz imkanının olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

Dava elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp kaçak, dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, perakende satış hizmet bedeli, iletim bedelinden kaynaklanan alacak davasıdır. Davacı kendisinden daha önce tahsil edilen bu kalemlerin istirdadını talep etmektedir.

Kayıp kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedeli ile ilgili Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarihli 2013/7- 2454 Esas - 2014/679 karar sayılı hükmü ile Anayasanın vergi ödevi başlıklı 73 maddesinde "herkes kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler Kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.

Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleri ile oranlarına ilişkin hükümlerin de Kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar ile değişiklik yapma yetkisi bakanlar kuruluna verilebilir" şeklindeki düzenlemeye göre kayıp kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedeli uygulamasının EPDK kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden Kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığından;

bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak elektrik bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şefaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşısında ne kadar bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğundan EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınması doğru bulunmayarak hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Davada hukuk genel kurulunun bu kararına dayalı olarak 23.01.2016 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinden sonra 17/06/2016 tarihinde 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Yasanın 21. maddesi ile 6446 sayılı Kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fakrasının a-ç-d ve f bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen onuncu bent ile "kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi , bu bedellerin kurumun düzenlediği işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır" hükmü getirilmiştir.

Ayrıca 6719 sayılı Yasa ile eklenen geçici 19. Maddede " bu maddeyi ihdas eden kanunla ön görülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik tebliğ ve kurul kararlarının bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur" ve geçici 20. Maddede ise " kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş, kayıp kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedeli ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi , dava ve başvurular hakkında 17. Madde hükümleri uygulanır" hükmü düzenlenmiştir.

Söz konusu maddeye göre Tüketici Hakem Heyeti ve Mahkemelerin bu konuda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri , geçmişe de etkili olarak sadece dağıtım , sayaç okuma, perakende satış hizmeti , iletim ve kayıp kaçak bedellerinin kurumun bu konudaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunu denetimi ile sınırlamıştır. Diğer bir ifade ile yerindelik denetimi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

Hal böyle olunca dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı Kanun ve yapılan değişikliklerin 17/06/2016 yürürlük tarihinde önceki dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayalı olarak tahsil edilmiş ve dava konusu edilmiş olan kayıp kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedellerin ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden alacak davalarında da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bundan başka davanın devamı sırasında dava konusu alacağın ödenmesi, menkul malın davacıya teslim edilmesi, gayrımenkulün tahliye edilmesi gibi nedenlerle veya davanın açılmasından sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun veya Anayasa mahkemesinin iptali kararı ile davanın konusuz kalması mümkün olup davanın bu şekilde konusuz kaldığının tespit edilmesi halinde ; mahkemece davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair bir hüküm kurulmakta olup böyle bir karar aynı zamanda dava konusu hakkın artık mevcut kalmadığının da tespiti niteliğindedir.

Davanın konusuz kalması halinde dava tarihindeki haklılık önem kazanmış olup hangi taraf haklı ise o taraf lehine yargılama gideri ve vekalet ücretinin taktiri gerekmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/11/2009 tarih 2009/18-421 Esas - 2009/526 Karar sayılı ilamında ; benzer bir olayda "dava tarihinde davasında haklı bulunan davacının, davadan sonra yürürlüğe giren yasa nedeniyle haksız duruma düşmesi söz konusu olamayacağından , dava davadan sonra yürürlüğe giren yasal değişiklik nedeniyle konusuz kalmışsa davacı lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerekir" şeklindeki kararı dikkate alınmıştır.

Belirtilen HGK kararı gereğince davasında haklı olan ve 6719 sayılı yasa kabul edilmese talep ettiği fazladan tahsilatı geri alabilecek konumda olan davacının; dava tarihi itibariyle haklı olduğu; bu nedenle yargılama harç ve giderlerinin kural olarak HMK 326/1 maddesi uyarınca haksız çıkan aleyhine yükletileceği ve yine aynı şekilde HMK 330/1 maddesi gereğince vekalet ücretinin de dava anında haksız olan tarafa yükletileceğine ilişkin usul hukuku düzenlemeleri ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 24. Hukuk Dairesinin 2016/12 Esas -2016/12 Karar sayılı hükmü de nazara alınmıştır.

Davacı tarafın talep konusu yapmadığı tarifeye uygunluk nedeniyle bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek görülmemiştir. Zira davacı taraf, tarifeye uygun kesinti yapılmadığı iddiasında bulunmamıştır. Aksine tarifeye uygun kesinti yapılsa bile bu kesintilerin haksız olduğunu ve Yargıtayın son uygulamasına göre artık bu kesintilerin iade edilmesi gerektiğini ileri sürülmüştür. Talep olmayan bir hususta inceleme yapma yoluna gidilmesi halinde, yargılamanın en az masrafla en kısa sürede yapılması ilkesi zedeleneceği gibi esasa etkili bir netice de çıkmayacağından bilirkişi incelemesi yaptırılamamış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.