İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1366 K.2020/234

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1366 Esas

KARAR NO: 2020/234

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/12/2017

KARAR TARİHİ: 10/03/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında danışmanlık yapan bir aracı firma sayesinde tanışıldığını, sonrasında ise davalının ürettiği ürünlerin bayiliğini ve sevkiyatını yapmak için müvekkili ile anlaşma yapıldığını, bu doğrultuda ----- tarihinde bir araya gelen tarafların -------------- başlıklı sözleşmeyi imzaladıklarını, müvekkilinin ---------- bölgesinde başta anlaşmalı ----zincir marketleri ve kendi bulacağı diğer müşteriler açısından, belirtilen ---------- bayiliğini yapması ve sevkiyatını sağlamayı amaçladığını,

müvekkilinin bu yükümlülüğü karşısında ise davalının elde ettiği kardan müvekkiline vermesi kararlaştırılarak sözleşme imzaladıklarını, müvekkilinin üstüne düşen yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirdiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmede sözleşmeyi feshi halinde müvekkilinin davalıdan isteyebileceği cezai şartları ihtiva ettiğini beyan ederek,

müvekkiline verilmesi gereken ana bayilik bedeli olan ----- ilgili yıla gerçekleşecek olan yıllık cironun ---- -------------- üretici firma ana bayi tarafından bulunan müşterilerden elde edilen yıllık kazanç için ---- toplamda ------------- fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine ve yasal vekalet ücreti ile yargılama harç ve masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ------ davacı -------- arasında ----------- tarihinde --------- başlıklı ve süreli bir ön sözleşme imzalandığını, ön sözleşmenin 1. Maddesinde -------- olarak belirlenmiş ve -------- tarihine kadar ana bayi tarafınca şirket kurulumu gerçekleştirmek ve ön sözleşmede yer alan şartlar asgaride sabit kalmak kaydı ile ana sözleşme şartları yeniden oluşturularak imza altına alınacaktır." şeklinde hükmü uyarınca davacı yan ile dava dışı -------------- birlikte şirket kurma yükümlülüğü getirilmiş ve akabinde de ana sözleşme şartlarının yeniden imza altına alınacağı şeklinde düzenlendiğini,

ancak ön sözleşmenin tarafları olarak davacı ve dava dışı ----------- yüklenen yükümlülüklerin hiçbir şekilde yerine getirilmediğini, müvekkili ile tarafların kurmuş oldukları şirkete ilişkin hiçbir bildirim yapılmadığını, davacı ile sözleşmenin diğer tarafı olan ------- tarihine kadar şirket kurulumu gerçekleştirmemeleri üzerine davacı yan ile dava dışı -------- imzalandığı ve buna bağlı olarak---------- tarihinde yürürlükten kalkarak,

geçerliliğini yitirdiğini, bu sebeple davacının huzurdaki haksız ve mesnetsiz davasının öncelikle yetkisiz mahkemede açılmış olması ve aktif husumet yokluğu sebepleri ile usulden reddine, Müvekkili ile davacı arasında yürürlükte olan geçerli hiçbir sözleşme olmadığı gibi, müvekkili ile davacı arasında zımni olarak devam eden bir bayilik ilişkisi de söz konusu olmadığından, davacının yürürlükte olmayan ve geçersiz bir sözleşmeye dayanarak talep de bulunması mümkün olmadığından davacının haksız ve mesnetsiz davasının tüm talepler yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; ana bayilik bedeli olan ----------- ilgili yıla ait gerçekleşecek olan yıllık cironun --- olarak şimdilik ------- talep ettikleri miktarın ----- TL artırılarak --------- üretici firma ana bayi tarafından bulunan müşterilerden elde edilen yıllık kazanç için------ davalarının talep sonucu bakımından ıslah ettiklerini ve talep edilen --- TL'nin tespit edilen ----------- değerine ıslah ettiklerini beyan ederek, davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, sözleşmenin feshi nedeniyle cezai şart, yıllık cironun --------- ve bayi tarafından bulunan müşterilerden elde edilen yıllık kazancın tahsili istemine ilişkindir. ------ tarihinde davalı ile davacı ------dava dış------------- arasında imzalndığı görülmüştür. Davacı vekili ------ tarihli ----------- ait vekaletnameyi sunarak taraf teşkilini sağlamıştır.

---- tarihli sözleşmenin fesih balıklı 2. Maddesi " Sözleşmenin fesih edilebilmesi için her iki taraf --------İçin de en az --- gün önceden yazılı olarak bildirimde bulunma şartı mevcuttur. Sözleşmenin üretici firma tarafından fesih edilmek istenmesi halinde yıllık ana bayilik bedeli olan ----------- gerçekleşecek olan yıllık cironun -----------fesih tarihinde peşin olarak ana bayiye ödenir.

Yıllık cironun hesaplanma şekli; ilgili yılda ciro gerçekleşen günlerin tamamının gün bazında aritmetik ortalaması alınarak -------- çarpımı ile hesaplanır. Üretici firma, ana bayi tarafından bulunan müşterilerden elde edilen yıllık kazana da yukarıda belirtilen tutara ilave olarak ana bayiye fesih tarihinde peşin olarak öder. --------- önceden yazılı bildirimde bulunmak şartı ile sözleşmeyi tek taraflı fesih etme hakkına sahiptir.

Sözleşmenin fesih edilmesi halinde üretici firma ana bayiden herhangi bir hak talebinde bulunamaz. Ana bayi de üretici firmaya ait herhangi bir demirbaş, mal vb. emtea olması halinde sözleşme fesih tarihinde üretici firmaya teslim eder. Sözleşme fesih tarihine kadar karşılıklı olarak tüm borç ve alacaklar nakit ve peşin olarak ödenmiş olmalıdır.

Sözleşme fesih tarihine kadar ödenmeyen borç alacak olması halinde sözleşme feshine engel durum olmayıp ödenmeyen borç ve alacaklar için borçlar kanunu hükümleri geçerlidir." hükmünü içerdiği görülmüştür.

Davalı tarafından davacıya gönderilen -------- tarihli mail ile --------- pazar günü eşinizle pazar günü eşinizle yapmış olduğum telefon görüşmesinde bu gayri ticari ilişkiyi sonlandırdığımı söyledim...." beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davalı tarafından dava dışı ------------tarihli mail ekinde fesih protokolü gönderdiği, söz konusu fesih protokolünde ön sözleşmeyi imzalayan davalının, davacının ve ---------- isimlerinin yazılı olduğu görülmüştür.

----- Noterliğinin --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının davalıdan sözleşme gereği uğranılan zararların karşılanmasının talep edildiği görülmüştür.

---- Noterliğinin --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalının ------ Müvekkil ile aranızda herhangi bir bayilik ilişkisinin söz konusu olmadığını, tarafınız ile imzalanan --------- tarihli ön sözleşmenin, edimlerinizi yerine getirmemeniz ve ana sözleşme yapılmaması sebebiyle --------- tarihi itibariyle hükmünü yitirdiğini, bu çerçevede ihtarnamede yer alan tüm beyan ve iddiaların gerçek dışı, kötü niyetli ve dayanaktan yoksun olduğu...." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle " Ön sözleşmenin fesih maddeleri göz önüne alındığında davacının; Sözleşmenin 2.2 maddesine göre: -Ana bayilik bedeli olan -------- davalı tarafça sözleşmenin fesih edildiği ---- tarihine kadar davalının --- yılında yapmış olduğu -------- cironun anlaşma gereği yılsonuna taşınarak bulunacak rakamın ------ günlük ortalama ciro --- yılına taşınan ciro --------- Sözleşmenin 2.3 maddesine göre: Ana bayi tarafından bulunan müşterilere sözleşmenin fesih edildiği ----------- tarihine kadar davalı tarafından kesilen faturaların davalı şirket'in --- kazanç oranı olan ------------ uygulanması sonucu bulunan:

FİRMA İSMİ ------

----------- ----------- --------- --------- -------- ---------

TOPLAM------

--------- olduğunu, Toplamda --------- talep etme hakkı bulunduğunu bildirmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi dosyanın önceki bilirkişiye tevdii ile ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi ek raporunda özetle; davalı tarafça dosyaya sunulan beyanlarda davalının eşi olduğu belirtilen ------ üzerinden ürünlerin dağıtıldığının kabul edildiğini, davalı tarafından -------- tarihinde davalının eşi ----- göndermiş olduğu ----yazışması ekinde bulunan fesih protokolünün 1.Maddesinde Muhatap olarak davacının adı yazılı olduğunu, tarafların imzaladıkları Ön sözleşmenin fesih maddeleri göz önüne alındığında davacının;

sözleşmenin 2.2 maddesine göre: --------- davalı tarafça sözleşmenin fesih edildiği --- tarihine kadar davalının -- yılında yapmış olduğu ------ anlaşma gereği yılsonuna taşınarak bulunacak rakamın ----------- günlük ortalama ciro ---- yılına taşınan ciro --------- olduğunu, sözleşmenin 2.3 maddesine göre: Ana bayi tarafından bulunan müşterilere sözleşmenin fesih edildiği ------ tarihinden ----- tarihine kadar davalı tarafından kesilen faturaların davalı şirket'in --- kazanç oranı olan -------- uygulanması sonucu bulunan:

FİRMA İSMİ -----------

------ -------- -------- -------- -------- ------

TOPLAM--------

------ olduğunu,

Toplamda -------- talep etme hakkı bulunduğu bildirilmiştir.

Davacı vekili --- tarihli ıslah dilekçesi ile --- olan dava değerini ıslah ile---------- ye çıkardığını bildirmiştir.

Davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile dava dışı kişiye gönderilen ------ dayanılarak sözleşmenin fesih edildiğini kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin ------ TL'nin iadesi konusundaki teklifinin kötü niyetli dava açılmasının önüne geçmek olduğunui cezai şartın ikrarı veya sözleşmenin feshi anlamına gelmeyeceğini, taraflar arasında ana bayilik sözleşmesinin imzalanmadığını ve fiili olarak ana bayilik ilişkisinin yürütülmediği, ön sözleşmenin yürürlük ve hükmününü kalmadığını bildirerek ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekilinin rapora yönelik itirazları hukuki mahiyette görülerek ek rapor alınması talebi red edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshi nedeniyle cezai şart, yıllık cironun ---------- bayi tarafından bulunan müşterilerden elde edilen yıllık kazancın tahsilini talep ettiği, davalının ön sözleşmeden sonra ana bayilik sözleşmesi imzalanmadığını, ana bayilik sözleşmesi yapıldığına dair sözlü ya da fiili bir uygulama olmadığını savunduğu görülmüştür.

Davalı vekili her ne kadar ana bayilik sözleşmesinin imzalanmadığını, taraflar arasında bu yönde fiili bir uygulama olmadığını savunmuş ise de; davalı tarafında davacıya gönderilen ve tarafların kabulünde olan ------------- pazar günü eşinizle pazar günü eşinizle yapmış olduğum telefon görüşmesinde bu gayri ticari ilişkiyi sonlandırdığımı söyledim...." şeklinde beyanda bulunduğu, tarafların ön sözleşmeyi benimsediği ve fiillen uyguladığı dolayısıyla ön sözleşmenin tarafları bağladığı mahkememizce kabul edilmiştir.

Davalı vekili usulüne uygun bir fesih bildirimi olmadığını bu nedenle cezai şartın istenemeyeceğini savunmuş ise de davalı tarafından davacıya gönderilen ------ tarihli mail taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlandırıldığının belirtildiği, -------Noterliğinin ------------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ön sözleşmenin hükmünün yitirdiğinin bildirildiği bu hali ile taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından fesih edildiği mahkememizce kabul edilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre davacının--- TL cezai şart alacağı, ilgili yıla ait yıllık cironun ----- TL ile ana bayi tarafından bulunan müşterilerden elde edilen -------olmak üzere toplam ------ TL talep edilebileceği bildirilmiştir.

Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, bu hali ile bilirkişi raporundaki hesaplamalar ve davacı vekilinin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli -------- TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 546,48 TL peşin harç ve yargılama aşamasında yatırılan 175,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 721,48 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 1.580,05 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 5.053,87 TL TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 342,56 TL TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 582,48 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 175,00 TL olmak üzere toplam 757,48 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından sarfedilen 1.200 TL bilirkişi ücreti ve 189,20 TL posta ücreti toplamda 1.389,20 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 1.375,21 TL'davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 13,99 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -----------Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.10/03/2020