İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/409 K.2020/586

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/409 Esas

KARAR NO : 2020/586

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/04/2017

KARAR TARİHİ : 08/10/2020

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kiraladığı mağazaların elektrik, su, doğalgaz vb. sabit servislerini kira sözleşmesiyle birlikte üzerine aldığını,------- mağazayı da 10 yıllığına kiraladığını,--- abonelik sözleşmesi yapıldığını, müvekkili şirkete 22/12/2016 tarihinde kaçak tüketim bedeli olarak toplamda 35.388,70 TL tutarında e-fatura tanzim edildiğini, davalı kurumdan kaçağın nasıl tespit edildiğini, ceza bedeli ve kullanım bedeli ayrımının ne olduğuna dair bilgi verilmesi talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirkete yeni tesisat numarası verildiğini, davalı kurumdan açıklama beklendiğini,

elektrik kesintisine maruz kalmamak için davalının hesabına 35.388,70 TL ödendiğini, müvekkilinin davalı şirketten ödenen bedelin dökümünü istemesi üzerine yine cevap verilmediğini, müvekkili şirket bahise konu adreste mağazaya ilişkin olarak ilk kiraladığı anda abonelik kaydı yaptığını, ancak kaçak tüketime dair e-faturadan sonra yapılan araştırmada mağazanın elektrik sayacı yerine mağazanın üzerindeki apartmanın 3 numaralı dairesinin sayacının aboneliğinin yapıldığı öğrenildiğini, müvekkili mağazaya yanlış abonelik sözleşmesi yaparken hatalı sayacı bildirmiş olmakla hataya düştüğünü, davalı,

personeli yüzünden 22/12/2016 tarihinde kaçak tüketim cezası ile haksızlığa uğradığını, ödeme yapılırken faturanın kullanım bedeline ilişkin bir itirazda bulunulmadığını sadece kaçak tüketim cezası bedeline itirazda bulunulduğunu, müvekkilinden zorla ve haksız yere tahsil edilen 11.394,66 TL'nin ödeme tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren başlayacak ticari avans faizle istirdadını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar ver verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin------ dağıtım işi ile iştigal ettiğini, iştigal bölgesi bakımından lisans sahibi ----- olduğunu, iş ve işlemler--- gösteren perakende satış şirketleri tarafından yerine getirildiğini, davacının yapmış olduğunu iddia ettiği ---- müvekkili davalı şirketle yapılmadığını, sözleşme müvekkili şirketle yapılmadığı gibi, sözleşmenin devam etmesi veya "buna ilişkin sebebin varlığı halinde" feshedilmesi işlemleri de müvekkili davalı şirket tarafından yapılmadığını,

kaçak elektrik tüketiminin tespitinden sonra tutanağa geçirilen endeks bilgileri doğrultusunda davacı aleyhinde kaçak elektrik kullanım bedeli hesaplandığını ve davacıya fatura edildiğini, dava dilekçesinde belirtilen abonelik sözleşmesinin müvekkilinin davalı şirket olmaması,

abonelik sözleşmesinin dava dışı perakende satış şirketi ile imzalandığını, müvekkili davalı şirket personeli tarafından yapılan incelemede davacının "perakende satış sözleşmesi yapmaksızın elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiği" , bu tespitin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği' nin 26 / 1 - a maddesi kapsamında kaçak elektrik kullanımı olarak nitelendirilmesinde bir hukuka aykırılık bulunmadığını, kaçak elektrik kullanımına dair faturanın bahsi geçen yönetmeliğinin 28. Maddesi kapsamında yapıldığı ve faturalandırma işleminde de bir hukuka aykırılık bulunmadığının kabulü ile davanın reddini,

yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 22.12.2016 tarihli, ----- numaralı fatura kapsamında davalıya ödenen 11.394,66 TL kaçak kullanım bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, tarafların bildirdiği tüm deliller toplanmak suretiyle bilirkişi raporu alınmıştır. Davaya konu ------- kaçak elektrik tüketim tespit tutanağının 21.12.2016 tarihinde davacı aleyhine düzenlendiği görülmüştür. 29.12.2106 tarihinde ----- hesabına--- gönderdiğine dair dekont dosyaya sunulmuştur.

Elektrik mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan raporda ise özetle; ------- Ticareti ile GörevlendirilmeSİ Hakkındaki 3096 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Yönetmeliklere göre kurulan Şirketlerin aboneye ---- esasları ile tarife esaslarını tespit etmek,

elektrik enerjisi satış tarifelerini onaylamak ve uygulanmasını kontrol etmek amacıyla hazırlanan --- -- 28994 3ayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak Elektrik Kullanımı ile ilgili 26.maddesi ile gerçek veya tüzel kişilerin dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdehale ederek tüketimin doğru tespit edilmesini engel1 emek suretiyle veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden elektrik tüketmesinin kaçak elektrik kullanımı sayılacağı. -----maddeleri i1e tespit ve süre,

tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım ---------sahibi tarafından belirlenerek sunulacağı hükümleri getirildiğini, bu maddelere göre meskenler ve müstakil trafolular hariç olmak üzere diğer abone gruplarında kurulu gücün kullanma faktörü 0.60 olarak ortalama aylık çalışma saatlerine göre tespit edileceği, meskenlerde bu gücün-- alınacağı, Ortalama Aylık Çalışma Saatlinin ticarethanelerde 30 gün x 8.00 saat - 240 saat, meskenlerde 30 gün x 5 saat = 150 saat, sanayide tek vardiya çalınanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat ve üç vardiya çalışanlar için 21 saat kabul edileceği,

abone olmayanlara çalışma saatlerinin %20 oranında artırılarak uygulanacağı, --- abone olanlar için son faturadaki son endeks okuma tarihi ile kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarih arasındaki gün sayısı olacağı, bu sürenin 12 ayı geçemeyeceği doğru bulguların bulunmaması halinde 90 gün alınacağı, kaçak tüketime ek olarak geriye dönük normal tüketim hesabının yapılacağı, abone olmayanlar için ise doğru bulgu ve belgelere dayanmak kaydıyla kullanıma başlangıç tarihi ile tutanak tarihi arasındaki sürenin, doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde 90 gün kabul edileceği, en fazla 12 ay olacağı,

hesaplamaların bu süre üzerinden yapılacağı, kaçak kullanma süresinin hiç bir zaman bu süreleri aşamayacağı, kaçak elektrik kullandığı tespit edilen abonenin hesaplanan tüketiminin dahil olduğu abone grubuna kaçak elektrik kullandığı tespit edildiği tarihte uygulanmakta olan tek terimli --- tarife bedelinin l.5 katı üzerinden, abonede tekrarlanan kaçak kullanımının tespiti durumunda kaçak elektrik kullandığı tespit edildiği tarihte yürürlükte olan tek terimli---- bedelinin 2 katı olarak uygulanacağı, müstakil trafolularda ---- toplam kurulu gücünün 0.80 kullanma faktörü alınarak hesaplama yapılacağı,

sayaçtan geçirilmeden avrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde kullanım süresinin esas alınacağı, bu sürenin 180 günü geçemeyeceği, sayaç harici hat üzerindeki cihazların kurulu gücün alınacağı hükümleri getirildiğini, davacı vekilinin dava dilekçelerinden ve ekinde ibraz ettiği belgeler ile ilgi yazıların ekinde ibraz edilen belgelerden davacının, kira sözleşmesiyle kiraladığı işyeri için dava dışı----- tarihinde sözlesme akdettiği, sözleşmenin aynı taşınmazın 3.dairesinde kurulu olan --------- sayılı tesisata ait olduğu,

anılan tesisata davacı adına yukarıda ayrı iıtıları gösterilen faturaların düzenlendiğini, davacının fiilen kullandığı ve kira sözleşmesini akdettiği işyerinde kurulu---- sayılı tesisat için adına düzenlenen 21.12.2016 tarihli zabıt varakası ile perakende satış sözleşmesiz elektrik kullanımının tespit edildiğini, anılan zabıt varakasına dayanılarak---- tutarında kaçak kullanım bedelinin tahakkuk ettirildiğini, zabıt varakasının düzenlendiği,

mahalde kurulu olan ------- tarihinde abone sözleşmesinin akdedildiğini, yukarıda yapılan açıklamalardan görüleceği gibi dava dışı ------. davacı ile abone sözleşmesini akdettikten sonra yönetmelik hükmüne göre ------işaretinin belirlenmesi ile sayacın mühürlü olup olmadığı,

sayacın düzdün çalışıp çalışmadığı ve abone grubunun doğru olup olmadığının tespiti yönünden mahallinde ---- vasıtasıyla gerekli kontrol1erini yapmadığını ve abonesini bilgilendirmediğini, Abone sözleşmesini işyerinin bulunduğu anılan ana taşınmazın 3 nolu mesken dairesine işyeri aboneliği olarak yaptırdığından meydana gelen olayda davacıya atfedilecek bir kusurun olmadığı,

olayda dava dışı--- %100 kusuru bulunduğunu, davacı adına düzenlenen faturayı ihtirazı kayıt şartıyla 29.12.2016 tarihinde ödendiğini, davacının --- seri nolu sayaç üzerinden elektri kullandığını, Bu durumun 21.12.2016 tarihli zabıt varakasıvla gösterildiğini, Mahalde abone sözleşmesiz kullanılan elektrik kaçak elektrik kullannımı hükmünden sayıldığını, mahalde kullanılan elektriğin bedeli davalı tarafından 35.388,70 TL hesaplandığını,

abone sözleşmesinin ana taşınmazın--- dairesi için yapılmasında davacıya atfedilecek bir kusur bulunmadığından tahakkuk ettirilen faturanın yerleşik yargı kararlarına göre zabıt varakasının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan--- Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili madde hükümlerine göre vc- 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda değişiklik yapan 6719 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre zabtın düzenlendiği 21.12.2016 tarihi itibariyle kaçak kullanım tarifesinden tahakkuk ettirilen faturanın normal ticarethane tarifesi üzerinden tutarının 23.994,13 TL olarak hesaplandığını, davalı tarafından bunun için 35.388,70 Tl hesap edildiğini,

istirdatı gereken tutar:35.388,70-23.994,13 = 11.394,57 TL olduğunu bildirmiştir.

Davalı vekili bilirkişi raporuna itirazında; davacının sözleşmesiz olarak elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiğini, perakende satış sözleşmesinin davacının kiraladığı iş yeri yerine aynı taşınmazın 3. Mesken dairesi ile akdedilmesinde dava dışı ------ olduğunu, müvekkili şirketin "yasal ayrıştırma" sonucu ortaya çıkan dağıtım işi dışında üretim, iletim, satış işlerinde faaliyette bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından kaçak tespit ve faturalandırma sürecinin 6446 sayılı kanun ve bu kanun kapsamında çıkarılan---- Yönetmeliği'ne uygun işlem tesis ettiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini aksi halde davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporuna itirazında; eldeki davanın İ.İ.K 72. maddesine göre istirdat davası olduğunu, davaya konu tutarın davalıya ödendiğini, bilirkişinin kusur tespitine girerek taleplerinin dışına çıktığını, davalı ile dava dışı ---- birbirlerinin kusurundan sorumlu olduğunu, sorumluluğun kimde olduğuna bakılmaksızın haksız ödenen paranın iadesi gerektiğini,----ihbarını talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının ------ numaralı fatura kapsamında davalıya ödenen 11.394,66 TL kaçak kullanım bedelinin iadesi talep ettiği, davalının abonelik tarihini gösterir belgenin dava dışı--------- düzenlendiğini, kaçak elektrik tüketiminin tespitinden sonra tutanağa geçirilen endeks bilgilerinden sonra kaçak elektrik kullanım bedeli hesaplandığını bildirerek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının kiracı olarak bulunduğu iş yeri için dava dışı--- tarihinde sözleşme akdettiği, sözleşmenin aynı taşınmazın --.

Dairesinde kurulu bulunan ---- numaralı tesisata ait olduğu, abonelik sözleşmesinin yapılmasından sonra yönetmelik hükmüne göre --------- işaretinin belirlenmesi ile sayacın mühürlü olup olmadığı, sayacın düzdün çalışıp çalışmadığı ve abone grubunun doğru olup olmadığının tespiti yönünden mahallinde --- vasıtasıyla gerekli kontrollerin yapılmadığı perakende satış sözleşmesinin aynı taşınmazın 3. Mesken dairesine akdedilmesinde dava dışı ----- kusurlu olduğu, kullanılan elektrik bedelinin normal ticarethane tarifesi üzerinden 23.994,13 TL olarak hesaplandığı,

davacının 35.388,70 TL kaçak kullanım faturası ödediği buna göre davacının 11.394,66 TL'nin iadesi talebinin yerinde olduğu bildirilmiştir. Borçlar kanunu 72. Maddesi "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." hükmünü içermektedir.

Davalı taraf her ne kadar İ.İ.K. 72. maddeye dayanarak istirdat talebinde bulunmuş ise de eldeki dava Borçlar Kanunu 72. maddesi kapsamında sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı alacak davasıdır.

Davacı, davalının sözleşmesiz kaçak elektrik kullanımı nedeniyle kaçak elektrik kullanım faturası düzenlemiş ise de, davacının dava dışı ----- tarihinde sözleşme akdettiği, dava dışı şirketin gerekli kontrolleri yapmaması nedeniyle sözleşmenin aynı taşınmazda bulunan 3 numaralı meskende bulanan tesisata işlendiği, buna göre davalının düzenlediği kaçak elektrik kullanım faturasının dayanaksız kaldığı, davalının davacı aleyhine sebepsiz zenginleştiği, davacının ödeme tarihinden itibaren avans faiz talebinin yerinde olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.

Diğer yandan davalı vekili karar duruşmasında dava ---- kusurlu olduğundan bahisle davanın husumetten reddini savunmuş ise de kaçak elektrik kullanım faturasının davalı tarafından düzenlendiği, ödemenin davalıya yapıldığı, davalıya husumet yöneltilmesinin yerinde olduğu dikkate alınarak davalının husumet itirazına itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 778,37 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 194,60 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 583,77 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

3----tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 3.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

4-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 230,60 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından sarfedilen 500 TL bilirkişi ücreti ve 163,10 TL posta ücreti toplamda 663,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.