İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/441 K.2024/1047

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/441 Esas

KARAR NO: 2024/1047

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/04/2017

KARAR TARİHİ: 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yapımını üstlendiği, --------- Mah. -------- Sk.

No:-------- Parsel:-------- --------- adresindeki inşaatın dış cephe silikon giydirme ve kompozit panel kaplama ve sair cephe işlemlerinin yapımı hususunda davalı şirket ile sözleşme imzaladıklarını, diğer davalı firma sahibinin de müteselsil kefil olarak sözleşmede imzasının bulunduğunu, söz konusu sözleşmeye göre davalının yapımını üstlendiği işi 06/12/2016 tarihinde tamamlamasının kararlaştırıldığını, davalıya iş başlangıcı için 120.000,00 TL ödeme yaptıklarını ancak davalının belirlenen tarihte işe başlamadığını,

yapılan görüşmelerde maddi imkansızlıklardan dolayı bina dış iskelenin kuramadığını bu nedenle işe başlayamadığını bildirmesi üzerine işe bir an önce başlanması için müvekkilinin haricen -----------Şti. isimli firma ile anlaşarak üç aylık 15.000,00 TL bedelle bina dış iskeleyi kiralayarak kurdurduğunu, ancak davalı firmanın buna rağmen işe başlamadığını ve iskelenin kurulu olması nedeniyle dava tarihine kadar 29.500,00 TL bina dış iskele kirala bedeli ödemek zorunda kaldığını, davalının daha sonra kendisine verilen süreyi geçirerek eksik personelle,

eksik malzeme ve düzensiz iş başı çalışmasıyla belirli bir çalışma yapmasının ardından 12/12/2016 tarihinde tek taraflı olarak işi bıraktığını, sözleşmenin 11.maddesi uyarınca 2 ödeme şartı nedeniyle 100.000,00 TL ödeme yapılması gerekirken, davalının maddi sıkıntıda olduğunu söylemesi ve işin yürümesi adına müvekkili tarafından 23/12/2016 tarihinde 30.000,00 TL ---------- Bankası hesabına ve -------- Bankası -------- Şubesi -------- çek nolu 30/04/2017 vade tarihli 50.000,00 TL ile ---------- Bankası ---------- Şubesinin ----------- çek nolu 20/05/2017 vade tarihli 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL çek ödemesi yapıldığını,

müvekkilinin davalı ile yapmış olduğu sözleşmede işin 384.000,00 TL bedelle yapılması hususunda anlaştıklarını, davalının işi tamamlamadığı halde müvekkili tarafından davalıya toplamda 250.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalının almış olduğu fazla ödemeler neticesinde yeniden işe başladığını ancak işi tamamlamadan yine tek taraflı olarak 24/02/2017 tarihinde işi bıraktığını ve müvekkilinden yeniden para talep etmeye başladığını, bunun üzerine davalıya, noter aracılığı ile işin tamamlanması aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ve başka firmaya işin yaptırılarak zararların tazmin edileceği hususunda ihtarname keşide ettiklerini,

davalının yapmış olduğu işlerin tespiti hususunda düzenlenen raporda davalının yapmış olduğu işler ve inşaatta bulunan malzemelerin toplam değerinin 154.661,13 TL olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin davalıya toplam 279.500,00 TL ödeme yaptığını, aradaki farkın 124.838,87 TL olduğunu, müvekkili tarafından davalıya verilen 2 adet çek toplamı 100.000,00 TL'nin fazla tahsilat olduğunu iddia ile davalının elinde ve yedinde bulunan 2 adet çekten dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını iddia ile çeklerin ödenmesinin durdurulmasına ve icra takibinin durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sözleşme bedelinin %0.1'i bedeli fesih tarihine kadar 5.000,00 TL cezai şart tazminatı, işin bitirilmemiş olması nedeniyle uğranılan zarar karşılığı 5.000,00 TL maddi tazminata, Kasım 2016 ile Mart 2017 tarihleri arasında iskele kiralama bedeli tespit edilerek tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmeye göre işin 07.08.2016 tarihinde başlayacağı ve 06.12.2016 tarihinde bitirileceğinin kararlaştırıldığını, ancak ilk ödemenin 29.08.2016 tarihinde yapıldığını, iskele kurulumunun davacıya ait olduğunu, davacının 02.11.2016 tarihinde iskele için bir anlaşma yaptığını, iskele kurulumunun yaklaşık 25 gün sürdüğünü, davalının bu tarihe kadar davacının iskele kurdurmasını beklediğini, 21.11.2016 tarihinde imal ettiği malzemeyi inşaat sahasına getirmeye başladığını, işin bırakılma sebebinin ödemelerin zamanında ve peşin ödeme yerine çeklerle yapılması olduğunu,

davacı tarafından şantiyede gerekli şartlar sağlanmayınca müvekkili şirket tarafından --------- Noterliği'nin 21.04.2017 tarih ve----------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, dava konusu olayla ilgili olarak iki ayrı delil tespiti yaptırıldığını, --------- D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda üstlenilen işin %70'inin yapıldığı ve yapılamayan işlerin toplam bedelinin 115.200,00 TL olduğunun tespit edildiğini, yapılan işin bedelinin KDV hariç 268.800,00 TL olduğunu,

müvekkilinin yokluğunda yapılan---------- D.İş sayılı dosyasındaki raporda müvekkilinin yaptığı işin toplam bedelinin 206.171,63 TL olduğunun tespit edildiğini, delil tespiti dosyalarındaki bilirkişi raporlarına göre müvekkil şirketin yaptığı işin bedelinin davacının iddiasından çok daha fazla olduğunu, hatta--------- D.İş sayılı dosyasındaki rapora göre davacıdan alacaklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; ---------- D.İş.

Sayılı dosyasından delil tespiti talebinde bulunulmasının HMK' na aykırı olduğunu, davacının delil tespit ettiği hususta tazminat ve menfi tespit talepli dava açtığını, dava açıldıktan sonra talep edilecek delil tespitinin esas davaya bakan mahkemeden talep edilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, Tarafların, aralarında yapılan sözleşmeye binaen davalı tarafın işe geç başlayıp başlamadığı, işe geç başlamış ise hangi tarafın kusurlu olduğu,

davalı tarafça yapılacağı beyan edilen iskelenin davacı tarafça yapılması nedeniyle uğranılan zarar bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, bu zararın davalıdan talep edilip edilemeyeceği, işin zamanında bitirilmemesi nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarı, davalının işin zamanında bitirilmemesi nedeniyle kusuru var ise sözleşmede yer alan cezai şarttan sorumlu olup olmadığı, davacı tarafça davalıya yapılan işten fazla bedel ödenip ödenmedği, sözleşme kapsamında verilen çek ve davada tedbir talep edilen çekler bakımından davacının borçlu olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

---------- D.iş sayılı dosyası celp edilip incelenmiştir.------------ D.iş sayılı dosyası celp edilip incelenmiştir.---------- D.iş sayılı dosyası celp edilip incelenmiştir.Davalı tarafın göstermiş olduğu tanıklar duruşma dinlenmek suretiyle beyanları duruşma tutanağı geçirilmiştir.Tarafların delilleri toplanarak,

taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişi ile Nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiden, mahallinde inşaat mühendisi bilirkişi marifetiyle keşif yapılmak suretiyle bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.Bilirkişi heyeti ortak raporunda.

Davacının, davalıdan talep edebileceği fazla ödeme bedelinin 58.828,37 TL olarak hesap edildiği, ifaya ekli ceza, sözleşmede aksine hüküm konulmamışsa taraflar arasındaki sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmamaktadır) sözleşmenin her hangi bir nedenle sona ermesi halinde istenemeyeceğinden ve taraflar arasındaki sözleşme feshedildiğinden davacının davalıdan cezai şart talebinde bulunmayacağı, mahkemenizin aksi kanaatte bulunması durumunda talep edilecek ceza bedelinin.

384.000 TL / 1000 x 16 gün-6.144,00 TL hesap edildiği, sözleşmenin feshinde kusur iş sahibinde bulunmamakla birlikte, davacının işin bitirilmemiş olması nedeniyle uğradığını iddia ettiği zarar tazminatı(kar kaybı) müspet zarar olduğundan, sözleşmenin feshi halinde müspet zarar değil sadece menfi zarar talep edilebileceğinden davacının bu talebi yönünden hesaplama yapılamayacağı, davacının ödediğini beyan ettiği iskele kiralama bedeli, sözleşmeye göre davalıya ait bir yükümlülük olmakla birlikte, bu bedelin(15.000 TL) yüklenici hak edişinden rapor içeriğinde mahsup edildiği,

sözleşme kapsamında, ----------- sözleşme kapsamında yapılacak olan işlerin bedelinin 384.000,00-TL olduğu, taşeronun yapmış olduğu imalat bedelinin 206.171,63TL hesaplandığı, sözleşme bedeli olan 384.000,00-TL'den toplam imalat bedeli olan 206.171,63TL'nin düşülmesi ile --------- sözleşme kapsamında eksik kalan işlerin bedelinin (384.000,00TL- 206.171,63TL) 177.828,37TL olarak hesap edildiği sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Tarafların rapora yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için inşaat mühendisi,

emlak değerleme uzmanı ve nitelikli hesaplamalar konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden yerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor alınmasına karar verilmiş, Bilirkişi heyetinden eksik işler bedelinin 2017 yılı mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmesinin ve davacının yaptığı tüm iş oranının düzenlenecek raporda belirtilmek suretiyle rapor düzenlemeleri istenilmiştir.Bilirkişi heyeti raporunda.

Sayın Mahkeme'ce davalının işi geciktirdiği kanaatine varılması durumunda sözleşmeye göre davacının talep edebileceği ceza koşulu bedelinin 5.376.-TL olduğu, temerrüde düşen davalının ceza koşulundan sorumlu olduğu, Sayın Mahkeme'ce iskele bedelinin davalı tarafından ödendiğinin kabulü halinde imal edilen toplam iş bedelinin 206.171,63.-TL — 15.000.-TL — 191.171,63.-TL olduğu, davacının toplamda davalıya 250.000 TL ödeme yaptığı, bu nedenle davacının davalıya 58.828,37 TL fazladan ödeme yapmış olduğu, eksik kalan işlerin sözleşme fiyatlarıyla 188.363,72.-TL olduğu,

eksik işlerin dava tarihi olan 17.04.2017 rayiçlerine göre bedelinin 213.547,57.-TL olduğu, davacı tarafın eksik kalan işler nedeniyle 209.497,88 TL ödeme yapmış olduğu, davacı tarafından yapılan işin toplam hakedişi esas alındığında davacının yaptığı tüm işin oranının %54, iskelenin davalı tarafından yapıldığının kabulü halinde ise davacının yaptığı tüm işin oranının %50 olduğu, davalı tarafın hukuki veya kanuni bir altlık olmaksızın fesih hakkını kullandığı beyanına sonuç bağlanmasının mümkün olmadığı,

bu nedenle davacının sözleşmenin ifa edilmemesinden doğan olumlu zararlarını talep edebileceği, eksik kalan işlerin bir başkasına yaptırılmış olması nedeniyle davacının davalıdan 52.669,51 TL olumlu zarar talep edebileceği, nihayetinde davacının davalıdan ifaya eklenen ceza koşulu olarak 5.376 TL, olumlu zarar olarak 52.669,51 TL, fazladan ödeme nedeniyle 58.828,37 TL talep edebileceği, görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

Raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve tarafların beyan ve itirazlarını karşılar mahiyette bilirkişi raporu alınması için (dosyada bulunan raporlar da değerlendirilerek) dava konusu işin yapıldığı yerde inşaat mühendisi bilirkişi eşliğinde keşfen inceleme yapılmak suretiyle tarafların iddia ve savunmaları, dosya arasında buluna bilirkişi raporları değerlendirilmek suretiyle tüm dosya kapsamına ilişkin uyuşmazlık konularında mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasına,

bilirkişi heyetinden eksik iş bedelinin 2017 mahali piyasa rayiçlerine göre hesaplanmasının ayrıca ----------- yaptırılan iş bedelinin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının düzenlenecek raporda ayrıca belirtilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.3.Bilirkişi heyeti raporunda; davacı tarafın beyanıyla, işi yeni yüklenen -----------Şti'nin tasfiye olmuş olması sebebiyle defter kayıtlarının incelenemediği, davalı şirketin ibraz ettiği 2016, 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği, iskele kurulumuna ilişkin tüm sorumluluğun davalı/taşeron firmanın yükümlülüğünde olduğu,

davacının davalıdan talep edebileceği fazla ödeme bedelinin 58.828,37 TL olduğu, sözleşmeye göre 17.04.2017 - 31.03.2017 tarihleri arasındaki gecikme süresi: 14 iş günü olduğundan.

Cezai şart tutarı: 384.000.-TL x 0,001(040,1) x 14 = 5.376.00-TL olarak hesap ve cezai şart koşuluna göre davacının davalı taraftan 5.376,00 TL ayrıca talep edilebileceği, faiz ve sair taleplerin Sayın Mahkemenin takdirinde olacağından değerlendirme yapılmasına yer olmadığı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Dosyanın itirazlar ve beyanlar dikkate alınarak suretiyle Ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti Ek raporunda.

Davacı tarafın beyanıyla, işi yeni yüklenen ---------- Şti'nin tasfiye olmuş olması sebebiyle defter kayıtlarının incelenemediği, davalı şirketin ibraz ettiği 2016, 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği, iskele kurulumuna ilişkin tüm sorumluluğun davalı/taşeron firmanın yükümlülüğünde olduğu, davacının davalıdan talep edebileceği fazla ödeme bedelinin 58.828,37 TL olduğu, sözleşmeye göre 17.04.2017 - 31.03.2017 tarihleri arasındaki gecikme süresi: 14 iş günü olduğundan.

Cezai şart tutarı: 384.000.-TL x 0,001(%0,1) x 14 = 5.376.00-TL olarak hesap edildiği ve cezai şart koşuluna göre davacının davalı taraftan 5.376,00 TL ayrıca talep edilebileceği, Eksik kalan işlerin sözleşme fiyatlarıyla 188.363,72.-TL hesap ve tespit edildiği, eksik işlerin dava tarihi olan 17.04.2017 rayiçlerine göre bedelinin 213.547,57.-TL olduğu, davacı tarafın eksik kalan işler nedeniyle 209.497,88 TL ödeme yapmış olduğu,

davacının davalıdan eksik ifa nedeniyle ceza koşulu olarak 5.376 TL, olumlu zarar olarak 52.669,51 TL, fazladan ödeme nedeniyle 58.828.37 TL talep edebileceği, faiz ve sair taleplerin Sayın Mahkemenin takdirinde olacağından değerlendirme yapılmasına yer olmadığı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

Davacı vekili mahkememize verdiği 21/02/2024 tarihli ıslah dilekçesinde; 5.000,00 TL cezai şart tazminatın 5.376,00 TL olarak belirlenmesine, maddi tazminat olarak olumlu zarar için (52.669,51TL) fazla ödeme için ise (58.825,37 TL) olarak toplam 111.495,24 TL olarak belirlenmesine bu miktarlar üzerinden taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirketin ibraz ettiği 2016, 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği, iskele kurulumuna ilişkin tüm sorumluluğun davalı/taşeron firmanın yükümlülüğünde olduğu, davacının davalıdan talep edebileceği fazla ödeme bedelinin 58.828,37 TL olduğu, sözleşmeye göre 17.04.2017 - 31.03.2017 tarihleri arasındaki gecikme süresi 14 iş günü olduğundan;

cezai şart tutarı: 384.000.-TL x 0,001(%0,1) x 14 = 5.376.00-TL olarak hesap edildiği ve cezai şart koşuluna göre davacının davalı taraftan 5.376,00 TL talep edilebileceği, eksik kalan işlerin sözleşme fiyatlarıyla 188.363,72.-TL hesap ve tespit edildiği, eksik işlerin dava tarihi olan 17.04.2017 rayiçlerine göre bedelinin 213.547,57.-TL olduğu, davacı tarafın eksik kalan işler nedeniyle 209.497,88 TL ödeme yapmış olduğu,

davacının davalıdan eksik ifa nedeniyle ceza koşulu olarak 5.376 TL, olumlu zarar olarak 52.669,51 TL, fazladan ödeme nedeniyle 58.828.37 TL talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.