İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/324 K.2023/737

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/324

KARAR NO : 2023/737

DAVA

Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 10/05/2021

KARAR TARİHİ : 12/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu kaza nedeni ile oğlunu ve kardeşini yitiren davacılar destekten yoksun kalma tazminatlarının ve tüm davacılar için toplam 250.000,00.-TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesini talep etmiş, müteveffanın kahvaltı salonunda garsonluk işi yaparak ailesini geçindirdiğini, yalnız yaşayan annesinin ve üniversite çağında bulunan kardeşinin yoksun kaldıklarını, davacıların bir kusurunun bulunmadığını,

kaza yapan ve sürücüsünün %100 kusurlu olduğu aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortasının davalı -----tarafından yapıldığından adı geçen şirketten de sorumluluk sınırı içinde maddi tazminat taleplerinin bulunduğunu, işleten ve sürücü yönünden olay tarihi, sigortacı yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte ortaklaşa ve zincirleme davalılara ödetilmesini,

tüm davacılar yönünden 250.000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek faizi yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme işleten sürücüden ve riziko kapsamında -----alınarak ödetilmesine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle;

dava konusu kazaya karışan ------ plakalı aracın ZMMS poliçesi ile teminatları altında olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, trafik sigortasının meblağ sigortası olmadığını, zarar sigortası olduğunu, kaza nedeni ile müvekkili şirket tarafından muris ----- 17/09/2020 tarihinde 65.831,88.-TL tutarında ödeme yapıldığını, bu nedenle ödenecek fark tazminatı bulunmaması sebebi ile davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin ancak dava tarihinden işleyecek yasal faiz ile sorumlu tutulabileceğini, kusur durumlarının belirlenmesi için ----- trafik ihtisas dairesine gönderilmesini,

aktüer hesabının yapılmasını, davacılara ödenen rücuya tabi gelirin peşin sermaye değerinin bulunup bulunmadığının sorulmasına şartların varlığı halinde sigortalı araç sürücüsü ve işletenine rücu hakkı saklı kalmak kaydı ile davanın reddin karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın müvekkili şirkete kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin manevi tazminattan söz konusu poliçede İMM teminat limitinin azami %25 kadar sorumluluğunun söz konusu olduğunu, kazadan sonra müvekkiline başvuruda bulunulduğunu, eksik evrakların tamamlamasının istenildiğini, tamamlamadan tazminat talebinde bulunmasının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz isteminin usul ve yasaya aykırı olduğunu, işletilecek faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine aksi kanaat halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların ölümlü trafik kazasından ötürü taleplerine istinaden zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, araç sahibine ait ZMMS ve Kasko poliçesinin bulunduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını araç sürücüsünün kusuru nedeni ile kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin işleten sıfatına haiz olmadığını, aracı müvekkilinin rızası dışında kullanan----- kazada tek başına sorumlu olduğunu, meydana gelen olay ile müvekkili arasında hukuki illiyet bağı bulunmadığını, davacıların gelir durumlarının, eğitim durumlarının araştırılması gerektiğini,

sadece beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmaması gerektiğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, dava dilekçesinin açıklanamamasından dolayı davanın açılmamış sayılmasına, usule ilişkin itirazlarının kabulü ile müvekkili açısından sorumluluk bulunmadığından davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 18/10/2021 tarihli dilekçesi ile; davacılar için ayrı ayrı talep ettikleri maddi tazminat değerinin toplam 1.000,00.-TL, ----açısından 100,00.-TL, ----- açısından 400,00.-TL ve -----açısından 500,00.-TL olduğunu, beyan etmiştir.Davacı vekili 12/04/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle;

davacı -------için, dava değerini 500,00.-TL 477.727,70 TL arttırarak toplam 478.227,70.-TL ye, ıslah ettiğini, resen takdiri indirime gidilmesi veya kısmen ret halinde aleyhlerine yargılama gider ve vekalet ücretine hükmolunmamasını talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice Dava, ölümlü trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Destekten yoksun kalma tazminatı, hayatını kaybedenden intikal etmeyip doğrudan doğruya destek görenlerin kişiliklerinde doğan, asli ve bağımsız bir hak olarak nitelendirilmiştir; dolayısıyla bağımsız bir talep yetkisi verir. ----- Hukukuna göre, destekten yoksun kalma tazminatı hak edebilmek için desteğin mirasçısı, kan hsımı veya aile fertlerinden olmak da gerekmez (-----).

Destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için aynen haksız eylemden kaynaklanan tazminat haklarında olduğu gibi, failin hukuka aykırı bir fiili bulunmalı, bu fiil nedeniyle destek görenin malvarlığından bir zarar meydana gelmiş olmalı ve yine fiil ile zarar arasında uygun bir nedensellik ilişkisinin bulunması gerekir.

Zararı doğuran olay tek seferde gerçekleşse de zarar zaman içinde (yayılmış şekilde) gerçekleşeceğinden bu mahrumiyetin tedricen doğduğu belirtilmiştir (----). Nihayet, haksız fiil sorumluluğunun diğer bir şartı da kusurdur. Failin zarardan sorumlu tutulabilmesi için -kural olarak- kusurlu olması şarttır. Bununla birlikte kusura dayanmayan sorumluluk hallerinde de destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilecektir.

Sorumluluğun doğabilmesi için, kusurun yoğunluğu önem taşımaz. Hafif kusur dahi zarara sebep olanın sorumluluğunu doğurur. Örneğin göstermesi gereken özeni göstermeyerek, meydana gelen kaza sonucunda desteğin ölümüne yol açan kişi, meydana gelen zararı tazmin edecektir. Ancak kusurun hafifliği sorumluluğun doğumunu engellemez ise de tazminatın indirilmesine sebep olabilir.

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ----- oğlu, ----- ve ---- ise kardeşi olan-----, davalılardan ---- işleteni, ---- sürücüsü ve-----ise ZMMS olan -----plakalı araç ile------ sürücüsü olan ----- plakalı aracın çarpışmasıyla 14/7/2020 tarihinde meydana gelen kazada vefat ettiğini;

kazanın oluşumunda -----kusursuz,----- ise tam kusurlu olduğunu, -----vefatıyla müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını belirterek belirsiz alacak davası olarak 1000,00 TK destekten yoksun kalma tazminatı ve anne için 150000,00 TL, iki kardeş için de ayrı ayrı 50000,00 TL olmak üzere toplam 250000,00 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce, 31/5/2021 tarihli tensip doğrultusunda, ---- müzekkere yazılarak -----plakalı araca ait poliçe ve hasar dosyasının;

---- müzekkere yazılarak ---- plakalı araca ait poliçe ve hasar dosyasının;----- Ağır Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ----Esas sayılı dosyasının; ----- müzekkere yazılarak davacılara rücuya tabi herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise peşin sermaye değerinin bildirilmesi ve müteveffaya ait hizmet kayıtlarının.

Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak -----plakalı araca ait tescil kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, ayrıca ilgili Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacılar ve davalı şahısların ----- araştırmasının yapılması talep edilmiştir. Ayrıca kaza ile ilgili açılan kamu davsı dosyası -----.Ağır Ceza Mahkemesinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememiz bakımından olayın oluşu (maddi vakıa) ile bağlı bulunulduğu; bu anlamda kazanın, davalılardan -----sürücüsü olduğu araçla kara yolunun ters istikametinde seyir halinde iken gerçekleştiği hususunda ihtilaf bulunmadığı anlaşıldığından anılı kamu yargılamasında verilen kararın kesinleşmesi beklenilmemiştir.

İlgili ilçe emniyet müdürlüğünün yazı cevabına göre, kaza tarihinde davalı ----- adına kayıtlı aracın, çok kısa bir süre sonra 31/8/2020 tarihinde satışının yapıldığı;----- plakalı aracın, davalı ----- tarafından tanzim edilen zorunlu mali mesuliyet sigortasının başlangıç tarihinin 27/9/2019 tarihi olduğu ve bir yıl süreyle yapıldığı, manevi tazminatın teminat kapsamında yer almadığı, kazanın ise poliçe tarihleri içinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.

----plakalı aracın kasko sigortası olan davalılardan ----- 16/6/2021 tarihli müzekkere cevabında, hasar dosyasının oluşturulduğunu ancak hasarın teminat kapsamı dışında olması nedeniyle herhangi bir tazminat ödemesinin yapılmadığını bildirdiği; ilgili poliçenin, ihtiyari mali sorumluluk limitlerinin azami %25 i kadar ve maddi/manevi tazminat yekununun ihtiyari mali sorumluluk şahıs başına ve kaza başına limitlerini aşmaması kaydıyla manevi zararları temin ettiği görülmüştür.

Davacı vekili, Mahkememizin ihtarı doğrultusunda 18/10/2021 tarihli dilekçesinde maddi tazminat miktarını----için 100,00 TL,----- için 400,00 TL ve ------ için 500,00 TL olarak (belirsiz) belirtmiştir.Mahkememizce müteveffanın gelirinin tespiti bakımından ilgili birimlere ve ----- müzekkereler yazılmış; ayrıca ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak müteveffanın aldığı ücretin tespiti bakımından tanık dinlenilmiş ve talimat evrakı ikmal edilerek dosya arasına alınmıştır.

Tüm dava malzemesinin temin edilmesini müteakip dosya, kazada tarafların kusur durumlarının belirlenmesi için trafikçi bilirkişiye tevdi edilmiş, temin edilen 10/1/2022 tarihli raporda, davalılardan -----plakalı aracın sürücüsü ---- tam kusurlu olduğu, müteveffa ------ise herhangi bir kusurunun bulunmadığının belirtildiği anlaşıldı.Tüm dosya, 4/1/2023 tarihli ara karar ile aktüer bilirkişiye tevdi edilerek davacıların talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatı miktarlarının tespiti bakımından rapor tanzim edilmesi istenilmiş, 8/2/2023 tarihli aktüer hesap raporunda;

"(...) Hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 14.07.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden----- ölümü sonucunda geride kalan davacılar tarafından davalılar aleyhine olarak açılan iş bu destekten

yoksun kalma sebebiyle maddi zararın tazmine ilişkin davada:

a) Hak sahibi davacı annesi -----destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 478.227,70 TL

b) Davalı ----- ZMMS. poliçesi teminat limitine göre hak sahibi davacı annesi ------ destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 344.168,12 TL

c) Davalı ----- kasko poliçesi teminat İMM limitine göre hak sahibi davacı annesi ------destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 134.059,58 TLİş bu davada, davalı ------Kasko Poliçesi İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi manevi tazminat teminat limit sorumluluğu 125.000,00 TL. olup, veraset ilamına göre hak sahiplerinin sayıları ( annesi ve iş bu dosyada davacı 2 adet kardeş durumu) ve yakınlık derecesi de göz önünde bulundurularak, teminat limitini aşmayacak şekilde hükmedilebilecek miktara ilişkin manevi tazminatın tayin ve tespiti Sayın Mahkemenin taktirinde bulunduğu" belirlemelerine yer verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli aktüer rapor içeriğine göre.

14/7/2020 tarihli kazada tüm kusurun davalılardan ---olduğu,----- sürücü,-----işleten (malik), davalılardan ------ zorunlu mali mesuliyet sigortası ve davalılardan----- ise ihtiyari mali mesuliyet sigortası olarak zarardan sorumlu oldukları, -----manevi tazminat bakımından poliçede belirtildiği şekilde tüm poliçe miktarının %25 i olan 125000,00 TL ne kadar sorumluluğunun doğabileceği, desteğin bakiye ömür tespitinde TRH 2010 yasaşm tablosunun esas alınması gerektiği, maddi zararın işleyecek devre bakımından %10 artış/iskonto yöntemine göre belirlenmesi gerektiği, buna göre müteveffanın aktif hayat süresinin 27 yıl olduğu,

hak sahibi ----- (anne) nin müteveffa oğlunun desteğinden toplamda 22 yıl süre ile mahrum kalacağı; ------ bakımından, kendilerinin yetişkin olmaları, çalışmaya engel bir hallerinin bulunmaması ve destek gördüklerine dair bir kaydın bulunmamasına göre bakım ve yetiştirme giderlerinin ------ tarafından sağlanmadığı değerlendirilmekle destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyecekleri, destek tazminatının belirlenmesinde müteveffanın evlenmesi ve çocuk sahibi olması varsayılarak hesaplama yapılması gerektiği,

desteğin vergilendirilmiş bir resmi belgeli gelir beyanının bulunmaması nedeniyle gelirin yasal asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği, davalı -----tarafından uyuşmazlıktan önce hak sahibine yapılan toplam 65831,88 TL nin güncel karşılığı olan 80019,10 TL nin mahsup edilmesi gerektiği, desteğin annesi davacı ------ 22 yıl için mahrum kaldığı tutarın 558246,80 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin tenzili sonucu bakiye zararın 478227,70 TL olduğu, davalı -----teminat limiti olan 410000,00 TL den ödeme miktarı çıkartıldığında toplam 344168,12 TL limitin kaldığı,

dolayısıyla ----- bakımından sorumluluk miktarının 344168,12 TL olduğu; ihtiyari sigorta olan diğer davalı------bakımından ise (478227,70 - 344168,12) 134059,58 TL maddi tazminat ve (500000,00 %25i olan) 1250000,00 TL manevi tazminat bakımından sorumluluğun söz konusu olabileceği; temerrüt tarihlerinin, davalılardan sürücü----- ve işleten-----bakımından haksız eylem olması münasebetiyle kaza tarihi, ----- bankımından 27/8/2020 tarihi, ------ bakımından ise 30/8/2020 tarihi olduğu anlaşıldığından,

478.227,70 TL maddi tazminatın davalılardan----- bakımından kaza tarihi olan 14/7/2020 tarihinden, davalı ----- bakımından temerrüt tarihi olan 27/8/2020 tarihinden, diğer davalı----- bakımından ise temerrüt tarihi olan 31/8/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte,----- bakımından 344.168,12 TL ile sınırlı; ------bakımından 134.059,58 TL ile sınırlı olmak üzere) müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsili ile davacı (anne) ----- verilmesine, davacı ----- bakımından açılan maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine;

olayın oluş şekli, davalı ----tam ve ağır kusuru, hayatını kaybedenin yaşı ve ölümü tarihinde kardeşlerinin yaşları ile bağlantılı olarak duydukları manevi acı yoğunlukları göz önünde bulundurularak davacı anne bakımından 75000,00 TL, diğer davacı kardeşler bakımından 25000,00 TL manevi tazminatın sürücü ve işleten bakımından kaza,

davalı (ihtiyari) sigorta şirketi ----- bakımından temerrüt tarihi olan 31/8/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.Not: Manevi tazminat bakımından davalılardan ----- bakımından tesis edilen hükümde, temerrüt tarihi kazanın meydana geldiği tarih olarak belirtilmişse de sigorta şirketi bakımından temerrüdün ihbarı izleyen 8 inci iş günü başlaması gerektiği ve bu durumun Hakimliğimizce resen göz önünde bulundurulması gerektiği anlaşıldığından,

bu husus gerekçeli kararda 305/A düzenlemesini kıyasen resen düzeltilmiş, düzeltilen bu kısımlar aşağıda ilgili paragrafta kalın şekilde belirtilmiştir.

B.KARAR HARÇLARI YÖNÜNDEN

1-Maddi tazminat davası yönünden; 478.227,70.-TL, Manevi Tazminat davası yönünden; 125.000,00.-TL olmak üzere kabul edilen toplam 603.227,70.-TL dava değeri üzerinden alınması gereken 41.206,48.-TL nispi karar harcından, davacılar tarafından dava açılırken yatırılan 59,30.-TL peşin harç ve 1.640,00.-TL ıslah harcı toplamı 1.699,30.-TL nin mahsubu ile bakiye 39.507,18-TL'nin, davalılardan (----- bakımından 23.510,12.-TL ile sınırlı; ------bakımından 9.157,61.-TL ile sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsili ile hazineye gelir kaydına,

2-Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.400,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca, davanın kabul ve ret oranı dikkate alınmak suretiyle 1.159.85 TL sinin davalılardan müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre, geriye kalan 240.15 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

C.YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davacı tarafından yapılan 59,30.-TL peşin harç ve 1.640,00.-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.699,30.-TL ve 59,30.-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.758,60.-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Davacı tarafından sarfedilen 2.800,00.-TL bilirkişi ücreti ve 592,30.-TL posta gideri ve 92,00.-TL talimat masrafı olmak üzere toplam 3.484,30-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranı dikkate alınarak 2.886,63 TL yargılama giderinin davalılar---- müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsili ile davacılara verilmesine, geriye kalan 595,67.-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

Ç.AVUKATLIK ÜCRETLERİ YÖNÜNDEN

a-Maddi tazminat davası yönünden,

a.1-Kabul edilen 478.227,70.-TL dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre davacılardan ----yararına belirlenen 72.951,88 .-TL avukatlık ücretinin davalılardan (-----bakımından 53.625,22 .-TL ile sınırlı; ----- bakımından 21.449,53 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ----- ödenmesine,

a.2-Davacılardan ------yönünden Reddedilen 400,00.-TL dava değeri üzerinden davalılar yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 400,00.-TL avukatlık ücretinin ----tahsili ile Davalı----- verilmesine,

a.3-Davacılardan ----- yönünden Reddedilen 100,00.-TL dava değeri üzerinden davalılar yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 100,00.-TL avukatlık ücretinin ----tahsili ile Davalı ------ verilmesine,

b-Manevi Tazminat davası yönünden,

b.1----- yönünden kabul edilen 75.000,00-TL dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL avukatlık ücretinin;

b.2------Yönünden kabul edilen 25.000,00.-TL dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL avukatlık ücretinin;

b.3------yönünden kabul edilen 25.000,00.-TL dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL avukatlık ücretinin; davalılar------ müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine,

b.4- Davacı ------ yönünden red edilen 75.000,00-TL manevi tazminat dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL avukatlık ücretinin; davacı ---- alınarak davalılar ------ verilmesine,

b.5- Davacı ------Yönünden red edilen 25.000,00.-TL manevi tazminat dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL avukatlık ücretinin davacı ----- alınarak davalılar ----- verilmesine

b.6------yönünden red edilen 25.000,00.-TL dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL avukatlık ücretinin davacı ----- tahsili davalı ------ verilmesine,

D.-Kararın kesinleşmesi halinde artan gider avansının ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı ----- vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta süre içerisinde -----Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.