İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/31 K.2024/927

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/31 Esas

KARAR NO: 2024/927

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 15/04/2020

KARAR TARİHİ: 13/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; müvekkili şirketin uluslararası alanda faaliyet gösteren bir mimarlık şirketi olan --------- ---------- iştiraki olup, mimarlık, iç tasarım, danışmanlık ve proje yönetimi konularında hizmet verdiğini, davalı şirketin ise spor salonları alanında faaliyet gösteren ----------- isimli ----------- merkezli şirketin ----------- iştiraki olduğunu, dava dışı ---------- ile yine dava dışı----------- arasında imzalanan Planma Hizmetleri Sözleşmesi uyarınca bu gruba danışmanlık ve mimarlık hizmetleri sağlandığını, bu sözleşme kapsamında,

davalı --------- Şti tarafından ---------- Alışveriş Merkezinde kurulan ve işletilecek olan spor salonuna ilişkin planlama ve koordinasyon faaliyetlerinin müvekkili şirket tarafından yürütülmesi karşılığında 140.000,00 Euro ödenmesi kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin sözleşmedeki hüküm ve şartlar doğrultusunda ----------- davalıya ait spor salonuna ilişkin edimini ifa ettiğini, 7 ay sürmesi öngörülen sürecin davalı şirketin tasarım kararlarını vermekte gecikmeler yaşaması ve göndermesi gereken belgeleri süresinde göndermemesi gibi davalıdan kaynaklanan nedenlerle 12 aya uzadığını,

müvekkili şirketin mimari projesini hazırladığı sözleşme konusu spor salonunun inşaatının, dava tarihi itibariyle halen devam ettiğini, müvekkili şirketin uzayan sürede işini görmeye devam ettiği gibi davalı şirket tarafından bu süreçte talep edilen güncellemeleri ve revizyonları da yerine getirdiğini, yine müvekkilinin davalı tarafından talep edilen sözleşme dışı işleri de üstlenerek yerine getirdiğini, müvekkilinin davalı şirketin projesinde çalışacak müteahhitlerin bulunması için ihale sürecini de davalının talebi doğrultusunda yürüttüğünü,

davalı şirketin halihazırda müvekkili tarafından önerilen müteahhit şirket ile çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin edimini tam ve eksiksiz ifa etmesine rağmen davalı şirketin bu sözleşme karşılığında müvekkili tarafından kesilen 23/09/2019 tarih ----------- numaralı faturadan doğan 17.700,00 Euro tutarındaki borcunu ödemekten imtina ettiğini, sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedelinin 50.000,00 Euro 'luk kısmına ilişkin olarak ----------- ve ----------- numaralı faturalar düzenlendiğini, bu faturaların davalı şirketin onayıyla müvekkilinin --------- mukim başka bir grup şirketi olan ------------ firmasının kestiğini,

------------ şirketinin bu alacağını 25/01/2020 tarihinde müvekkili şirkete temlik ettiğini, bahse konu temlik uyarınca bu meblağın da müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, davalı şirketin müvekkilinden yapılmasını talep ettiği ekstra işler ve revizyonlar nedeniyle davalının ayrıca müvekkili şirkete 50.000,00 Euro + KDV tutarında bulunduğunu, davalı şirketin müvekkili şirket tarafından kesilen 06/02/2020 tarih ve ------------ numaralı fatura mukabilinde ekstra işlerin bedelini de ödemekten imtina ettiğini,

eldeki davanın açılmasından önce müvekkili şirketin davalıya ---------- Noterliği'nden 07/02/2020 tarih ve ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek fatura bedellerini üç gün içerisinde ödenmesini talep ettiğini, davalı şirketin ödeme yapmaktan imtina ettiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirket tarafından davalı şirkete sağlanan hizmetler karşılığında kesilen 23/09/2019 tarih ----------- numaralı faturaya konu alacağına istinaden şimdilik 5.000 Euro,

----------- şirketi tarafından davalı şirkete kesilen ---------- ve ---------- numaralı faturalara konu ve müvekkili şirkete temlik edilen alacağına istinaden şimdilik 5.000 Euro, davalı şirketten kaynaklanan nedenlerle sürecin uzaması ve müvekkili şirket tarafından sağlanan ek iş ve revizyonlara istinaden kesilen 06/02/2020 tarih ve ----------- numaralı faturaya konu alacağına istinaden şimdilik 5.000 Euro, olmak üzere şimdilik toplam 15.000 Euro tutarındaki alacağının fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının,

temerrüt tarihi olan 16/02/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 20/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi özetle.

Davalı Şirkete müvekkili tarafından sağlanan hizmetler karşılığında müvekkili Şirket tarafından tanzim edilen 23.09.2019 tarih, --------- no.lu faturaya konu müvekkili Şirket alacağına istinaden 17.700- Euro, ------------ tarafından davalı Şirkete karşı tanzin edilen ---------- ve --------- no.lu faturalara konu ve müvekkiline temlik edil ve müvekkili şirket alacağına istinaden 50.000-Euro, Davalı Şirketten kaynaklanan sebeplerle sürecin uzaması ve müvekkili Şirket tarafından sağlanan ek iş ve revizyonlara istinaden tanzim edilen 06.02.2020 tarih ve ------------ no.lu faturaya konu müvekkili Şirket alacağına istinaden 5.000-Euro olmak üzere;

toplam 72.700- Euro tutarındaki müvekkili Şirket alacağının fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, temerrüt tarihi olan 16 Şubat 2020'den itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte davalı Şirketten tahsiline talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; davanın yetkili olmayan mahkemede ikame edildiğini, dolayısıyla mahkemenin yetkisine ve yargı hakkına karşı itiraz ettiklerini, dava konusu taleplerin kaynaklandığı sözleşmenin 18/IV.maddesinde planlama hizmetlerinden kaynaklanan ihtilaflarda Berlin Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığını, dava konusu sözleşmenin dava dışı --------- ile yine dava dışı ---------- şirketi arasında yapıldığını, davalı şirketin sözleşmeyle bir ilgisi bulunmadığını ve hiçbir şekilde sözleşmenin tarafı olmadığını,

dolayısıyla husumete ve taraf değişikliğine itiraz ettiklerini ve davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacı tarafından dava konusu sözleşme gereğince yapılması gereken işlerin eksik yapıldığını, yapılan uyarıların dikkate alınmadığını ve yapılmış olan işlerin de ayıplı şekilde yapıldığını, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği gibi edimini tam ve eksiksiz ifa edip alacağa hak kazandığı iddiasının doğru olmadığını, davacının söz konusu sözleşme ile hak etmiş olduğunu iddia ettiği alacağın sözleşme tarafı şirkete fazlasıyla ödendiğini, davacının sözleşmeden kaynaklı hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını,

tüm bu nedenlerle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili --------- Mahkemelerine gönderilmesine, mahkemenin yetkili olduğuna karar verilmesi durumunda davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın esasa girilmesi halinde yapılacak inceleme neticesinde davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK KARAR

Mahkememizden verilen 08/02/2021 tarih ve ---------- Esas ----------- sayılı kararı ile ; Mahkememiz yetkisiz olup ---------- Mahkemeleri yetkili olduğundan açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF KALDIRMA KARARI

----------- sayılı ilamıyla ;" Mahkemece, dosyaya sunulan 19.03.2019 tarihli sözleşmenin 18/4. maddesini düzenleyen yetki şartı hükümlerine göre --------- Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilerek davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ise de, davaya konu sözleşmenin tarafları dava dışı -------- ile yine dava dışı ---------olduğu, davanın taraflarının sözleşmede sözleşmeci olarak yer almadıkları anlaşılmaktadır.

Sözleşme hukukunun temel prensiplerinden birisi sözleşmenin ancak taraflar bakımından hak ve borçlar doğurduğu ,3, kişileri bağlamayacağına ilişkin ilkedir. Somut olayda, mahkeme kararına dayanak oluşturan sözleşmede, davanın tarafları yer almadığı gibi sözleşmenin devredildiği de iddia ve ispat edilmediği sürece mahkemece davanın tarafları bakımından bağlayıcı olmayan sözleşmedeki yetki şartı esas alınarak, yetkisizlik kararı verilmiş olması hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak davanın esası incelenerek oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,---------- sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, " karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava. Taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı alacak davasıdır.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.

Düzenlenen bilirkişi raporu ve ek raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu ve ek raporları tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;12.03.2019 tarihli, --------- ve -------- arasında akdedilen sözleşme maddelerinde belirlenen yükümlülükler,"Madde 3 - Görevlendirme.

İşveren tarafından tedarikçinin belirtilen binalar için obje planlamasının mimari hizmetlerini yerine getirmek için görevlendirildiği, Madde 4 - Tedarikçinin hizmet yükümlülüğü.

Tedarikçinin sözleşme konusu olan hizmet ile ilgili görevlendirilmesi, sürekli olan onaya tabi olduğu ve sözleşmenin imzalanması sırasında kararlaştırılmış olan planlama ve işverenin diğer şartlarına uygun hatasız planlamadan oluştuğu, Tedarikçi tarafından söz konusu olan hizmet kabul edilen kurallar ve tekniğe, ayrıca kamu hukukunun ilgili hükümleri doğrultusunda ve kendisine bildirilmiş olan (güncel hali ile) işverenin hedeflediği amaca uygun olarak yerine getirmesi ve işveren ayrıca hizmetlerini mümkün mertebe ekonomik şekilde uygulamaya alması gerektiği,

Tedarikçi, verilen görevleri kendisi veya kendi bünyesinde işe aldığı personel tarafından yerine getirmekle yükümlü olduğu, alt tedarikçinin görevlendirilmesi her harikulade işverenin yazılı olarak onayına tabi olup, Büro --------- Şti firmasına bir alt tedarikçiye görev verilmesi hususu her durumda uygun olduğu,

Madde 8 - İşverenin ve tedarikçinin genel yükümlülükleri; tedarikçinin hatasız hizmetin sağlanması ve işverenin bilgilendirme ve danışmanlığı haricinde, tedarikçi, işverenin kendisi tarafından veya kendisi tarafından konuya dair görevlendirmiş olduğu temsilcisi tarafından iletilen genel talimat ve kurallarını dikkate almakla ve bunları hizmetini yerine getirirken uygulamaya almakla yükümlü olduğu, Hizmetin uygulamaya alınması,

mimarlık hizmetlerinde planlama evrakları ulaştıktan sonra 19 işgünü içerisinde ve yangından koruma planlayıcının hizmetlerinde de planlama evrakları ulaştıktan sonra 12 işgünü içerisinde, ancak sipariş verildikten sonra en geç 20 işgününde uygulamaya alınacağı," maddeleriyle belirlenmiş olup, dava konusu sözleşmenin dava dışı ----------- ile yine dava dışı ---------- arasında yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı Şirketin dava dilekçesinde.

"Sözleşmedeki hüküm ve şartlar doğrultusunda ---------- davalıya ait spor salonuna ilişkin edimini ifa ettiğini, 7 ayda bitmesi planlanan yerin, tasarım kararlarının verilmesinde gecikmeler yaşaması ve gönderilmesi gereken belgelerin süresinde göndermemesi gibi davalıdan kaynaklanan sebeplerle 12 aya uzadığını, sözleşme konusu spor salonunun inşaatının, dava tarihi itibariyle halen devam ettiğini," beyanı neticesinde edimini geç ifa ettiği sonucuna varılmıştır.

Yerinde yapılan keşfen inceleme ile ; imalatların proje ile uyumlu olduğu, ayıplı ve eksik iş olmadığı belirlenmiştir.Dosyaya sunulan tarafların yazışmaları incelendiğinde, yalnızca fiyatlandırma ve faturaların ödenmemesi konularında çelişkiler olduğu, davacının yükümlülüklerinin geç ifası ile ilgili bir konuda uyuşmazlıktan bahsedilmediği, davacı Şirket’in yükümlülüklerini geç ifa ettiği, ancak gecikmenin sebebinin ne olduğu ile ilgili somut bir belge ve/veya ihtar sunulmadığı, davalı şirket tarafından faturalandırılan hizmetlerin ödemeleri konusunda da gecikmeler yaşandığı tespit edilmiştir.

Ayrıca davacı şirket tarafından keşide edilen ----------- Noterliğinin --------- no.lu ve 7.02.2020 tarihli ihtarnamesinde.

"Muhatap Şirket’in müvekkilimiz Şirket tarafından sağlanan danışmanlık ve mimarlık hizmetlerinin karşılığında müvekkilimiz Şirket tarafından kesilen 23.09.2019 tarih, ----------- no.lu faturaya konu 17.700,00 Euro tutarındaki borcun, işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 işgünü içerisinde müvekkilimiz Şirket’e ödenmesini, ----------- tarafından muhatap Şirket’e kesilen ---------- ve ----------- no.lu faturalara konu 50.000,00 Euro tutarındaki alacak müvekkilimize temlik edilmiş olduğundan, söz konusu alacağın işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 işgünü içerisinde müvekkilimiz Şirket’e ödenmesini,

Muhatap Şirket’in talimatları doğrultusunda müvekkilimiz Şirket tarafından sağlanan ek iş ve revizyonların karşılığı olan 50.000,00 Euro + KDV ekli fatura bedelinin işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 işgünü içerisinde müvekkilimiz Şirket’e ödenmesini," talep ettikleri tespit edilmiştir.

Dava konusu sözleşmede belirlenen hizmet bedelinin 140.000,00 EURO + KDV olduğu, Davalı Şirket tarafından işbu bedelin 78.000,00 EURO’sunun ödendiği, 23.09.2019 tarih ve ---------, ---------- ile ----------- ve Ek iş ve revizyonlara kesilen 06.02.2020 tarih ve ---------- numaralı faturaların davacı şirket tarafından davalı şirket adına kesilmiş olduğu tespit edilmiştir.Davacı şirketin, işten el çekene veya çektirilene kadarki süreçte üstlendiği işin ne kadarlık kısmını yapmış olduğu da anlaşılmamaktadır.

Davacı şirket, işin ne kadarlık kısmını yaptığını ispata yönelik hakkediş, metraj, ataşman gibi teknik somut deliller sunmamıştır. Bu sebeplerle, davacının bakiye alacağının tarafların ticari defter kayıtlarına göre tespit edilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır.

Davacı şirketin ticari defterlerinde, davacı şirket ile davalı şirket arasında bir ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirkete 2 adet toplam 76.700 Euro tutarında (KDV hariç 65.000 Euro) fatura düzenlendiği, davalı şirket tarafından davacı şirkete ödeme yapılmadığı, davadışı/---------- davalı şirketten olan 50.000 Euro tutarlı alacağının temlik alınması ile davacı şirketin kendi ticari defterlerine göre davalı şirketten 126.700,00 Euro (2 fatura bedeli 76.700 Euro ve 50.000 Euro Temlik Alınan alacak) alacaklı olduğu, görülmüştür.

Davalı şirketin ticari defterlerinde; davacı şirket ile aralarında ticari ilişkinin mevcut olmadığı, davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen 2 adet toplam 76.700 Euro tutarında (KDV hariç 65.000 Euro) faturanın davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı görülmüştür.

Davalı şirketin defterlerinde, davalı şirket ile davadışı/--------- arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davadışı şirket tarafından davalı şirkete 5 adet toplam 128.000,00 Euro tutarında fatura düzenlendiği, davalı şirket tarafından davacı şirkete 2 parça halinde toplam 78.000,00 Euro tutarında ödeme yapılmak suretiyle, davalı şirketin davadışı şirkete, kendi ticari defterlerine göre 50.000 Euro borçlu olduğu tespit edilmiştir.

25.01.2020 tarihli temlik sözleşmesi ile dava dışı --------- ---------- Şti.'den olan 50.000 Euro alacağını davalıya temlik ettiği görülmüştür.Davalı defterindeki kayıtlara göre, davadışı/ davadışı/---------- ve dolayısıyla da davacı şirketin, davalı şirketten, temlik alınan 2 adet fatura alacağından kaynaklanan bakiye 50.000 Euro alacağının olduğu, Davacı tarafından "Ek iş ve revizyonlara istinaden 06.02.2020 tarih ve ----------- numaralı fatura düzenlendiği ancak ; dosya kapsamı ve sunulan belgeler gözetilerek ek iş ve revizyonlara ait detaylı teknik incelemenin yalnızca fatura üzerinden tespit edilebildiği,

yapılan imalatların metrajının hesap edilememesi ve dava konusu sözleşmenin götürü bedel üzerinden yapılması karşısında sözleşmenin 11/II maddesinde ilave maliyetlerin kararlaştırılmış tutar ile ödenmiş olacağının kabul edildiği, işbu ek iş ve revizyonlara yönelik düzenlenen faturalardan davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı kanaati oluşmuştur.

Davalı şirketin defterlerini işlenmemiş olan 17.700 Euro bedelli faturanın konusunu oluşturan danışmanlık işi yaptığını da ispat edemediği sözleşmede bu hususta bir düzenleme bulunmadığı, davacının bu talebinin yerinde olmadığı belirlenmekle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.