İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/942 K.2025/436

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/942 Esas

KARAR NO: 2025/436

DAVA

Alacak ( Sigorta Hukukundan Kaynaklı Tazminat )

DAVA TARİHİ: 21/11/2022

KARAR TARİHİ: 18/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak ( Sigorta Hukukundan Kaynaklı Tazminat ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle.

Dava dışı------ satıcı tarafından, -----dava dışı alıcı ------ numaralı fatura tahtında-----emtiasının toplam ---- bedelle satılan emtianın --- --- taşınması işinin, ---- belgesi kapsamında, dava dışı üst taşıyıcı-----organizatörlüğünde, sigortalı sorumluluğunda, fiili taşıyıcı davalı ------ plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, emtia yüklü -----plakalı araç ------ doğru seyir halinde iken,---------- şehri dönüşünde seyir halinde iken, römorkunda yangın çıktığını, sürücünün ivedilikle çekiciyi dorseden ayırdığını, yangına müdahale ederek itfaiye ve kolluk kuvvetlerini bilgilendirdiğini,

ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen dorse içinde bulunan tüm emtianın yanarak zayi olduğunu, yapılan ekspertiz incelemesi sonucu hasar bedelinin toplam 50.772,86 EUR olduğunun tespit edilerek, hasara istinaden müvekkilinin -----uyarınca sigortalının haklarına kanuni, aynı zamanda alınan ibraname ile sigortalısının akdi halefi olduğunu beyan ederek, 42.227,47Euro tutarındaki alacağın ödeme tarihi olan ----- tarihinden itibaren CMR Konvansiyonu m. 27 gereği işleyecek olan yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle.

Davalı ------ tarafından dosyaya sunulan, ---- kayıt tarihli cevap dilekçesinde özetle; usul yönünden; müvekkilinin ilişkinin tarafı olmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, esas yönünden; müvekkili ile ----- arasında bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, ----- antetli tarihsiz anlaşma belgesindeki ve müvekkil şirketin çektiği iddia edilen ihtarnamedeki kaşe ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, dosyaya sunulan vekaletten bunun anlaşılacağını, olaydan bir süre sonra müvekkiline -----üzerinden aracın resimleri atılarak "bu araçla ilgili taşıma sözleşmesi yapacağız." şeklinde bir mesaj geldiğini, müvekkilinin de "yapmayacağını,

sözleşmenin yüklemeden önce yapılacağını" mesaj olarak gönderdiğini, müvekkilinin bu mesajın arabuluculuk sürecinden sonra, olaydan sonra atılmış bir mesaj olduğunu anladığını, söz konusu telefon numarasının kime ait olduğunun araştırılması gerektiğini, zira bu olayda ödeme alabilmek için hareket eden kötü niyetli tarafın ortaya çıkarılması gerektiğini, müvekkili şirketin bu olayda mağdur olan taraf olduğunu, ------CMR Konvansiyonuna taraf olmadığını, Konvansiyonun hasarı kapsadığını, yangından bahsetmediğini,

davacının davasını ile ------ ödeme tarihi itibariyle yıllık % 5 faizin kabulü mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava. Sigorta hukukundan kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.

Düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları, hep birlikte değerlendirildiğinde;Davacı ---- tarafından, dava dışı ----- adına düzenlenen ---- Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun ----ile,

sigortalının ------ tarihleri arasında, kendisine ait veya kendisinden başkasıyla kira akdi olmayan kiralık araçlarla ve yazılı bir şekilde kısa süreli ya da uzun süreli olarak seferlik üst taşıyıcı sıfatı ile ülkeden ülkeye--------- taşımasını taahhüt ettiği mallara gelebilecek zararlar nedeniyle yük sahibinden veya üst taşıyıcılar veya sigortacılardan gelecek rücu taleplerine karşı, tahmini 500.000,00Euro ciro dahilinde, hasar başına 1.500.000,00Euro peşin kuvertür ve hasar başına 500,00Euro muafiyet tenzili ile teminat sağlandığı,

brüt 7.000,00 Euro asgari depo prim tahakkuku ile birlikte geniş kapsamlı ve geçerli bir sorumluluk poliçesi düzenlendiği,Davacı ---- şubesi hesabından, --- tarihinde, dava dışı gönderici/satıcı/taşıtan ---- hesabına herhangi bir açıklama içermeksizin 37.343,47Euro tutarında ödeme yaptığı, Dava dışı gönderici/satıcı/taşıtan---- tarafından, davacı---- nolu hasar dosyasında kayıtlı 42.227,47Euro

tutarında meydana gelen zararı için, bu hasara sebebiyet verenler hakkındaki her türlü dava, talep hakkını temlik ettiği görülmüştür.Dava dışı gönderen----- tarafından, ---- firmasına, ---- nolu e-fatura düzenlendiği, ----olarak üyesi olduğu ----- tarafından yayınlanan ve uluslararası işlemlerde malların satışı için satıcıların ve alıcıların sorumluluklarını tanımlayan ------ göre.

Kontrol ve paketleme yükümlülükleri satıcıya; satıcı adresindeki araca yükleme, taşıma, sigorta, boşaltma, ihracat ve ithalat prosedürleri yükümlülükleri alıcıya ait olmak üzere, emtiaya gelebilecek rizikoların; taşınacak eşyanın satıcı adresinde araca yüklemeden önce satıcıda, alıcı veya onun temsilen taşıyıcı tarafından teslim alınmasından itibaren de tüm risklerin alıcı üzerinde bulunduğu) teslim, ödeme vadesi belirtilmemiş olarak mal mukabili (veresiye) ödeme şekliyle satılan fatura muhtevası emtianın muhtelif ambalajlanmış gıda maddesi cinsi, toplam 4.494 koli, (sunulan çeki listesine göre) net 17.378,73kg, brüt 20.249,50kg ağırlığında,

(navlun ücreti içermeksizin) 51.116,50USD tutarında olduğu görülmüştür.

Dosya içerisinde, ----- Beyannamesine göre sadece ön sayfasının bulunduğu, eklerinin mevcut olmadığı, emtia bedelinin fatura tutarından fazla olarak 51.316,50USD, telsim şeklinin ----- terk edeceğinin kayıtlı olduğu, gönderici, alıcı ve teslim adresi bilgilerinin fatura üzerindeki bilgileri teyit ettiği tespit edilmiştir.

Dosyaya sunulan----- numaralı CMR belgesinde (1 nolu sütunda) Göndericinin davadışı -----teslim yerinin---- yükleme yerinin----- taşıyıcı firmanın davalı ------ kaşesi olduğu, ----- numaralı fatura muhtevası emtianın, ------- plakalı çekici ve ------ plakalı römork ile sevkinin yapıldığı, ----- eşyayı taşıyıcıya teslim eden olarak gönderici ---- kaşe üzeri imzası,---- eşyayı teslim alan nakliyeci olarak davalı ----- kaşesi olduğu görülmüştür.

CMR belgesi üzerinde yer alan bilgilerin, ---- nolu emtiafaturasındaki bilgileri teyit ettiği tespit edilmiştir.Davacının sigortalısı davadışı ---- tarafından dava dışı bir önceki taşıyıcı ------ navlun bedeli açıklamasıyla, 9.500,00USD tutarında e-arşiv faturanın düzenlendiği, fatura altında; ---------- plakalı araç notunun düşüldüğü görülmüştür.

Dosya kapsamında, fiili taşıyıcı olduğu ileri sürülen davalı tarafından davacının sigortalısı alt taşıyıcıya, sigortalının adına fatura düzenlediği ---- asıl taşıyıcı olduğu ileri sürülen --- ve asıl taşıyıcı tarafından dava dışı taşıtan ---- veya dava dışı alıcı--- düzenlenmiş herhangi bir navlun faturası bulunmamaktadır.

Dava dosyasına sunulan tüm belge ve delillerin incelenmesi sonucunda davaya konu olayın dava dışı -----dava dışı ---ülkesindeki müşterisine vadeli ödeme, ---- olarak üyesi olduğu ------ yayınlanan ve uluslararası işlemlerde malların satışı için satıcıların ve alıcıların sorumluluklarını tanımlayan 11 ayrı kuraldan oluşan -------- göre.

Kontrol ve paketleme yükümlülükleri satıcıya; satıcı adresindeki araca yükleme, taşıma, sigorta, boşaltma, ihracat ve ithalat prosedürleri yükümlülükleri alıcıya ait olmak üzere, emtiaya gelebilecek rizikoların; taşınacak eşyanın satıcı adresinde araca yüklemeden önce satıcıda, alıcı veya onun temsilen taşıyıcı tarafından teslim alınmasından itibaren de tüm risklerin alıcı üzerinde bulunduğu) teslim şekli ile satmış olduğu, muhtelif paketlenmiş gıda emtianın nakliyesi işinin dava dışı ----firmasına verildiği,

bu firmanın taşıma işini----- devrettiği, ------- ise sözleşme ile taşıma işini davacının sigortalısı ---- devrettiği, sigortalının ise taşıma işini davalı ------ firmasına verdiği, fiili taşımayı yapan----- ---- sınırları içinde, araçta meydana gelen yangın sonrası emtianın yanarak zayi olduğu, -----polis tutanakları ile olayın sabit olduğu, sigortalısının davacıya ihbarı üzerine açılan hasar dosyasına aldırılan ekspertiz raporu sonrası davacının dava dışı satıcıya ödemiş olduğu tazminat sonrası davalı firmadan rücuen tazminat alacağı talebiyle huzurdaki davayı ikame ettiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut emtia faturası ve Gümrük Çıkış Beyannamesine göre, emtia dava dışı satıcı ----- tarafından dava dışı ------- teslim şekliyle satılmıştır. Satıcının işyerinde, alıcıya veya onun tarafından atanmış temsilcisi hüviyetindeki taşıyıcıya emtianın teslimi ile malın mülkiyeti, emtia üzerindeki her türlü tasarruf yetkisi artık alıcı üzerine geçmekte ve bu noktadan itibaren emtia üzerindeki tüm riskler alıcıya ait olmaktadır.

Satıcı mal bedelini tahsil etmemiş bile olsa, alıcıya veya onun temsilcisi olan taşıyıcıya emtiayı teslim etmekle yükümlülüğünü yerine getirmiş ve mal bedelini talep etmeye hak kazanmıştır. Emtia üzerindeki tüm riskler alıcıda olduğundan ve temsilcisine emtia teslim edilmiş bulunduğundan, emtianın bizzat kendisine teslim edilmeden zayi olduğunu ileri sürerek alıcının satıcıya karşı ödemeden imtina etmesi söz konusu değildir.

Böyle bir durumda alıcı eğer mal sigortası yaptırmış ise veya satıcı tarafından alıcı adına sigorta yaptırılmışsa, mal sigortacısına başvurarak zayi olan bedeli tahsil edebilecektir.

Sonuç itibarıyla her hâlükârda zayi olan emtia üzerinde hak ve menfaat sahibi olan satıcı değil alıcı olduğundan, taşıyıcıdan zayi olan emtia bedelini ve zararını talep hakkının da dava dışı ------ firmasında olacağı, bu durumda dava dışı sigortalı -----dolayısıyla davacının iş bu dava da aktif dava ehliyetinin bulunmadığı belirlenmekle davanın Aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.