İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/191 K.2024/713

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ-

ESAS NO

2023/191 Esas

KARAR NO: 2024/713

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/03/2023

KARAR TARİHİ: 26/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ---------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı şirket tarafından davalılardan fiyat sabitleme kampanyası kapsamında satın alınan, ---------, --------- ve ---------- şasi numaralı 3 adet ------------ marka/modelli araçların tescil işlemlerinin yapılabilmesi için ödenmek zorunda kalınan fark tutarı olan 231.002,82 TL'nin talebi amacıyla dava açıldığını, fiyat sabitleme kampanyası kapsamında, ------------ kampanya numarası ile ------------, ----------- kampanya numarası ile ---------- ----------- kampanya numarası ile ----------- şasi numaralı araçların,

araç başı 265.500,00 TL olmak üzere toplamda 796.500,00 TL üzerinden satın alımı konusunda davalılarla anlaşıldığını, kampanya koşulu olarak araç başına 100.000,00 TL olmak üzere toplamda 300.000,00 TL peşinatın 12.11.2021 tarihinde 2 numaralı karşı tarafın hesabına yatırıldığını, davacının anılan araçların ödemesi için kampanyalı bedeli ile peşinat arasındaki farkı olan 496.500,00 TL' yi de 14.12.2021 tarihinde 1 numaralı karşı tarafın hesabına yatırdığını,

araçların üzerine tescili işlemleri için karşı taraflarla irtibata geçildiğini fakat "anılan fiyatın artık geçerli olmadığı araç başına 342.500,94 TL olmak üzere toplamda 1.027.502,82 TL' nin yatırılması halinde tescil işlemlerinin yapılacağı" cevabını aldığını, davacı şirketle karşı taraflar arasında yapılan araçların kampanyalı olarak satılması konusunda anlaşma yapılmış ve araçların bedelleri davacı tarafından ödenmiş olmasına rağmen araç başına 77.000,94 TL olmak üzere toplamda 231.002,82 TL daha ödeme yapılması talebi açıkça haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

davalıya ---------- Noterliği’nin 15.12.2021 tarihli ve --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilmişse de bu ihtarın yanıtsız kaldığını, toplamda 796.500,00 TL yatırmış olduğunu, araçların tescil işlemlerini yapabilmek için karşı tarafların haksız ve hukuksuz bir şekilde talep ettiği fark tutarı ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kalındığını, ayrıca, daha önce davacı şirket karşı taraflardan fiyat sabitleme kampanyası kapsamında ----------- şasi nolu ----------- plakalı başka bir araç da aldığını, bu kapsamda toplamda 265.435,90 TL ödeme yapılarak araç satın alındığını,

kampanya kapsamında daha önce aynı fiyata alınan başka bir araç da bulunmasına rağmen artan kur fiyatları bahane edilerek kampanya dışına çıkılarak ve yapılan anlaşmaya aykırı fark tutarı istenmesi açıkça haksız ve hukuka aykırı olduğunu, fiyat sabitleme kampanyası kapsamında davacı şirketle yaptığı anlaşmaya uymadığını, proforma fatura düzenlenmiş olmasına ve araçların bedelleri ödenmiş olmasına rağmen araçların tescil işlemlerinin yapılabilmesi için anlaşma dışında talepte bulunarak haksız ve hukuka aykırı şekilde davacı şirket tarafından daha fazla ödeme yapılmasına,

davacı şirketin zarara uğramasına sebep olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri de anlaşmama ile sonuçlandığını, belirtilerek fazla ödenen fark tutarları olan 231.002,82 TL'nin davalılardan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı -----------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kendi taahhüdü olan aracın üç yıl veya 5.000 km geçmeden üçüncü kişilere satmayacağı yönündeki taahhüdüne aykırı davranmak suretiyle dava ile talep ettiği haklarından feragat ettiğini, fiyat artışının sebebinin --------- matrahının artması olduğu,

----------- artışına yönelik bilgi verildiği talep ederse sözleşmeden dönme ve farkı ödeyerek satın alma opsiyonlarının sunulduğunu, davacının ürünü alma opsiyonunu seçtiği, vergi artışlarının satış bedeline yansıtılacağının davacının bilgisinde bulunduğunu, fark bedelinin satış bedelinden değil ------------ hesaplamasından kaynaklandığını, aracın vergisiz fiyatında bir değişiklik bulunmadığını belirtilerek davanın reddi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı -----------Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının faturaları teslim aldığını ve bunlara itiraz etmediğini, ödemelerin şerhsiz olarak yapıldığını, ek ödeme niteliğinde görülen bedellerin de aynı şekilde şerhsiz olarak ödendiğini, sipariş ve faturalama formunda fiyatlama sırasında yapılacak fiyat artışlarının ve vergi değişikliklerinin otomobil anahtar teslim fiyatına yansıtılacağının bildirildiğini, davacının henüz üretilmemiş bulunan otomobil için ileri teslimli kampanyaya katıldığını, fiyat sabitlemesinin bulunmadığını, ----------- yükümlülüğünün dikkate alınması gerektiğini, aracın bu şartlar altında teslim alındığını,

kur farkından çıkan ---------- farkının devlet tarafından tahsil edildiğini, aracın imalatçısı tarafından yapılan fiyat artışlarının davalının yükümlülüğünde olmadığını, yapılan işlemin davalının keyfinde olan bir işlem niteliğinde olmadığı bildirilerek davanın reddi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava ;taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan ve davacının haksız olarak ihtirazi kayıtla ödediğini iddia ettiği 231.002,82-TL'nin tahsiline ilişkin alacak davasıdır. Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporları, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.26/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı davalılardan üç adet aracın alımı ile ilgili sözleşeme gerçekleştirdiği, bu sözleşmeler kapsamında fiyat sabitlemesinin bulunduğu ve ardından farklı fiyat talep edildiği, bu talebin ihtirazi kayıt ile kabul edildiği gerekçesi ile ilk sipariş değerleri ile ödenen bedel arasındaki farkın istendiği, davacının sunduğu ve fiyata ilişkin belgeler ile nihai fatura belgesi arasında aşağıdaki farkların oluştuğu, her bir araç için aynı rakamlar söz konusu olduğu için tek bir araç için değerlendirme yapıldığı Kalem

Sipariş Fatura Fark Araç Bedeli 150.434,03 150.948,63 -514,60 İskonto 1220,24 55,11 1.165,13 Nakliye 750

750,00 ÖTV Matrahı 0,00

ÖTV (50)

74.981,90 139.306,40 -64.324,50 KDV Matrahı 0,00

KDV 18

40.490,22 52.235,99 -11.745,77 Fatura Toplamı 265.435,91 342.435,91 -77.000,00 Damga Vergisi 64,10 64,10 Teslim Fiyatı 265.500,00 342.435,91 -76.935,91

Belirtilen tabloya göre, davalının savunmaları kapsamında fiyat farkının kısmen fiyat farkı, önemli bir miktarının ise --------- ve KDV farkından kaynaklandığını, davalıların davacıya yönelik verdikleri fiyat teklifinde KDV ve ---------- oranlarının da gösterilmek suretiyle bilgi verildiği görülmekte olup, belirtilen kalemlerdeki artışların davacıya yansıtılmayacağı yönünde özel bir taahhüt bulunduğunun görüldüğü, aksine oranların değişebileceğinin BASİRETLİ TACİR tarafından dikkate alınması gerektiği kanaatinin Mahkemenin takdirlerinde olduğu,

ancak satış bedeli olarak gösterilen miktar ve iskonto oranlarında farklılık oluştuğu, araç bedelinde 514,60 TL ve taahhüt edilen iskonto miktarında ise 1.165,13 TL eksik işlemde bulunulduğu, alınacağı kararlaştırılan nakliye bedelinin alınmaması sebebiyle sağlanan davalı lehine işlemin bundan düşülmesi ile satış fiyatının kararlaştırılan miktarın üzerinde belirlendiği, böylece davacıya taahhüt edilen vergi yükümlülüğü dikkate alınmadan yapılan fiyatlama ile faturalama arasındaki farkın aşağıdaki şekilde belirlenmesinin mümkün olduğu,

150.434,03 TL – 1.220,24 TL (Iskonto) = 149.213,79 + 750 TL (Nakliye) olmak üzere 149.963,79 TL olması gerekirken, 150.948,63 TL – 55,11 TL (İskonto) = 150.893,52 olarak ortaya çıktığı, Bu haliyle araç başına davacıdan 150.893,52 TL – 149.963,79 = 929,73 TL fazla ödeme aldığının anlaşıldığı, söz konusu bedele yönelik --------- ve KDV miktarlarında artış ortaya çıkmakta ve davacının araç başına, fazla ödeme yaptığı kabul edilmelidir.

Bu miktarın oranlanması neticesinde, 342.435,91 TL X 929,73 = 2.109,90 = 150.893,52 TL , Bu haliyle davalı ----------Ş’nin her araç için davacıya ---------- ve KDV farkı haricinde 2.109,90 TL fazla miktarlı fiyat farkı oluşturduğu, üç araç için bu miktarın 6.329,80 TL olarak hesaplanması gerektiği, Her ne kadar proforma faturalarda “ARACIN TESLİM TARİHİNDEK İFİYATLAR GEÇERLİDİR” ibaresi yer alıyorsa da, davalıların savunmalarının --------- ve KDV miktarlarının farklılığına dayandığı ve bu yönde bir savunmada bulunmadıkları anlaşıldığından, üç araç için toplam 6.329,80 TL fazla ödeme bulunduğu,

satış işleminin davalılardan ----------Ş ile davacı arasında yapılmasına rağmen peşinatların davalılardan ---------Ş hesabına yatırılması, bu şirketin de satış işlemine taraf olması sonucun vermektedir. ----------Ş’nin husumete yönelik bir itirazı da bulunmadığı, davacının davalılardan fazla ödemeye bağlı olarak 6.329,80 TL alacağını talep edebileceği kanaati bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan ve davacının haksız olarak ihtirazi kayıtla ödediğini iddia ettiği 231.002,82-TL'nin tahsiline ilişkin alacak davası olduğu,

mahkememizce tüm sözleşme, yapılan ödeme belgeleri vb. Evrakın dosyaya celbedildiği akabinde bir sözleşmeler alanında uzman nitelikli hesaplamalar uzmanı akademisyen bilirkişi ve serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişiden oluşan heyete dosyanın tevdi edildiği, 26/05/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunun gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla mahkememizce hükme esas alındığı, davacının davalılardan 3 adet aracın alımı için sözleşme imzaladığı, bu sözleşmeler incelendiğinde sözleşmelerde fiyat sabitlemesinin bulunduğu,

akabinde davalılar tarafından farklı fiyat talep edilmekle davacının talep edilen bedelleri ihtirazi kayıt ile ödediği, oluşan fiyat farkının bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak izah edildiği üzre üç araç için toplam 6.329,80-TL'sinin araç fiyatından kaynaklandığı bakiye bedelin ise ---------- ve KDV bedelinden kaynaklandığı, davalıların davacıya vermiş oldukları fiyat teklifinde KDV ve ---------- oranlarının da gösterilerek bilgi verildiği, belirtilen vergi kalemlerindeki artışın davacıya yansıtılmayacağı konusunda özel bir taahhütün sözleşmede bulunmadığı, fiyat sabitlemesinin sadece araç fiyatı için geçerli olduğu,

davalıların dahlinde olmayan kamusal vergi artışlarının tabi olarak davacıya yansıtılacağı, bu oranların değişebileceğinin basiretli tacir olması gereken davacı tüzel kişi tacir tarafından da bilinmesi gerekeceği mahkememizce değerlendirilmiş ve açılan davanın 6.329,80-TL bedel üzerinden kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 432,38 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 3.944,96 TL harçtan mahsubu ile arta kalan 3.512,58 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 6.329,80 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davanın reddedilen bölümü üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi gereği davalılar yararına belirlenen 6.329,80 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalılara verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 432,38 TL peşin harç olmak üzere toplam 612,28 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından sarfedilen 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 168,00 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 6.168,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 169,01 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan 5.998,99 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve hazine tarafından karşılanan 1.600,00 TL'nin arabuluculuk ücretinin hazine tarafından ilgili arabulucuya ödendiğinden, arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre 43,84 TL'sinin davalılardan, 1.556,16 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,

8-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ---------- vekilinin yüzüne karşı, davalı ----------- vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ---------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/09/2024