İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/892 K.2025/493

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/892 Esas

KARAR NO : 2025/493

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/07/2015

KARAR TARİHİ : 26/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; müvekkili şirketin ---------- adresindeki yeni fabrika ve yönetim binasının dış cephesinin alüminyum strüktürel silikon cam cephe ve alüminyum kompozit panel işinin yapılması hususunda davalı şirket arasında 07.05.2013 tarihli sözleşme yapıldığını, ancak davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmeyip eksik bıraktığını, bu hususta ----------Noterliğinden davalıya 11.02.2014/---------- yevmiye sayılı ihtarname yollandığını, bir gelişme olmaması üzerine işin başka bir firmaya yaptırıldığını, eksik işler kapsamında;

davalı şirketin şişe cam marka 14 adet 6 mm temperli cam takması gerekirken (çerçeve, nakliye montaj) sadece alüminyum çerçeveleri aktığını, camların müvekkil tarafından ---------- şirketinden tedarik edildiğini ve montajının ise İlke İzolasyona yaptırıldığını, müvekkil tarafından cam ve nakliye için 2.720 TL, montaj için de 3.000 TL ödeme yaptığını, camların alüminyum, cam, nakliye ve montajının 11.000 TL olduğunu, montaj paraları düşülünce geri davalı tarafın hakkı olarak 5.280 TL kaldığını, davalının müvekkil şirketten 51.169.69 TL almış olup,

yapılan işin bedeli 5.280 TL tenziliyle müvekkil şirketin 49.889.65 TL alacağının bulunduğunu,söz konusu işin gecikme nedeniyle de müvekkil şirketin faaliyette olduğu kiralık yere aylık 5.000 TL den 1 yıllık gecikme nedeniyle 60.000 TL kira ödemek zorunda kaldığını öne sürerek, 49.889.69 TL fazla ödeme ve 60.000 TL kira bedeli olmak üzere toplam 109.889.69 TL alacağın, ayrıca söz konusu işin başka firmaya yaptırılması nedeniyle meydana gelen ek maliyetin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; taraflar arasında, davacının merkez ofis binasının dış cephe ve ısı yalıtım alüminyum doğrama işinin yapılması hususunda 07.05.2013 tarihli sözleşme yapıldığını, ancak davacının uygun hale getirmemesi nedeniyle işe başlama tarihi revize edilerek 02.09.2013 olarak belirlendiğini, müvekkilin tüm proje, çizim, ekip ve gerekli malzemeleri hazır etmesine rağmen davacıdan kaynaklanan sebeplerle bir türlü işe başlayamadığını, işe başladıktan sonra da yine davacıdan kaynaklanan sebeplerle işini plana uygun şekilde yerine getiremediğini,

zira müvekkilinin dış cephe kaplaması için gerekli tüm malzemeleri aldığını davacının inşaat alanına getirdiğini, hatta sözleşmede çelik konstrüksiyon antipaslı olması kararlaştırıldığı halde davacının sözleşmeye aykırı olarak galvanizli olmasını istediğini ve tüm çelik konstrüksiyon yeniden imal edilerek galvanizli olarak geri getirildiğini, davacı şirket yetkilisinin ise "bunlar galvanizli değil" diyerek geri çevirdiğini,

ancak çelik konstrüksiyon üzerinde malzemelerin --------- isimli şirketin teknik ekiplerinin yaptığı inceleme sonucunda galvanizli olduğunun anlaşılması üzerine tüm çelik konstrüksiyonun tekrar inşaat alanına getirildiğini, bu durum müvekkil açısından zaman kaybı ve ilave masraflara neden olduğunu, davacının, müvekkilin yaptığı masrafın 5.280 TL olduğunu öne sürmüş ise de yaptığı toplam masrafın 65.686 TL olduğunu, davacının, müvekkil şirketin 5.5 ay boyunca işe başlamadığı halde süresinde gerekli ihtarı yapmadığını, o halde ortada yasaya uygun şekilde yapılmış bir ayıp ihtarının bulunmadığını,

davacının kira taleplerinin ise yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK KARARMahkememizin -------- Esas - --------- Karar sayılı 21/06/2018 tarihli kararı ile ; "DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; 23.478,69 TL Fazla ödenen tutar 10.000,00 TL ek maliyet bedeli olmak üzere 33.478.69 TL'nin 30/07/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, Aşan istemin reddine, " karar verilmiştir.

İSTİNAF KALDIRMA KARARIMahkememizin --------- Esas - --------- Karar sayılı 21/06/2018 tarihli kararının --------- sayılı 07/11/2023 Tarihli ilamı ile ;" Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

Davacı taraf yüklenici tarafından eksik yapılan işlerin dava dışı şirkete daha fazla bedel ile yaptırıldığını ileri sürmüş olup, mahkemece alınan bilirkişi raporlarında menfi zarar niteliğindeki bu zararın sadece yapılan ödeme ve sözleşmede o iş için öngörülen iş bedeli oranında fark olarak hesaplanmış ise de, eksik yapılan işlerin neler olduğu ve dava dışı şirkete tamamlattırılan işlerle birebir aynı iş kalemleri ve aynı miktarlar olup olmadığı,

üçüncü şirketin sözleşme kapsamı dışında yaptığı ve hesaba katılan işler bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılması ve yine fazla ödendiği ileri sürülen işler konusunda yüklenicinin 65.686,00 TL iş yaptığını ileri sürmesine rağmen, bilirkişi raporunda 31.691,00 TL iş yaptığı kabul edilerek avans bedelinden düşülmesi,

itirazların dikkate alınmaması nedeniyle, mahallinde bu hususlarda bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak ek rapor alınması ve varılacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekmektedir.Öte yandan, yargılama aşamasında davacı tarafa ödenen kiraya yönelik talep hususunda 07.06.2018 tarihli duruşmada rapora bir diyecekleri bulunmadığı ve dosyanın tekemmül ettiği belirtilerek karar verilmesinin talep edildiği, bilahare istinaf dilekçesi ekinde kira ödenmesine ilişkin dekontların sunulduğu anlaşılmakla, yargılama aşamasında rapora itiraz edilmediği ve talep ispat edilemediğinden mahkemece talebin reddine karar verilmesi yerinde olmuştur.

Bununla birlikte; bilirkişi heyetince düzenlenen raporlarda gecikmeye her iki tarafın eşit kusurla sebep oldukları belirtilerek talep edilen miktarlardan % 50 indirim yapılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu ve fazla ödenen bedel ile kusur arasında bir bağlantı bulunmadığından fazla ödeme nedeniyle taraflara kusur yüklemek suretiyle hesaplama yapan bilirkişi raporunun hükme esas alınması usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, taraf vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. " şeklinde karar verilerek mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiş,

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan 49.889,69 TL fazla ödeme ve 60.000 TL bir yıllık kira bedelinin, ayrıca eksik bırakılan işin dava dışı firmaya yaptırılması nedeniyle fazladan ödenen fiyat farkının davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında 07.05.2013 tarihli Taşeronluk SÖZLEŞMESİ düzenlenmiştir.

Sözleşmenin konusu; davacı şirkete ait yeni fabrika projesi yönetim binası dış cephesi için alüminyum strüktürel silikon cam cephe ve alüminyum kompozit panel işinin davalı şirket tarafından yapılması hizmetini kapsadığı,Sözleşme süresi ve başlama-bitirme tarihli başlıklı 7.maddesinde, işe başlama tarihi 06.05.2013 tarihi olarak belirlendiği, ancak bu tarihin üzeri sonradan çizilerek işe başlama tarihinin 02.09.2013 tarihi olarak değiştirildiği ve değiştirilen bu tarihin iki tarafça da paraflandığı görülmektedir.

Davacıya ait incelenen ticari defter kayıtlarına göre davacının sözleşme kapsamında davalı şirkete 32.000 TL iş avansı 23.169,69 L tutarlı iki adet çek olmak üzere toplam 55.169,69 TL ödeme yaptığı, buna karşılık herhangi bir hakediş faturası almadığı, aynı tutarlı davacı ödemesinin davalıya ait ticari defter kayıtlarında da yer aldığı görülmüştür.

Davacı, davalı firmanın işin başında 55.169,69 TL aldığını, ancak işi yapmadığını, yapılmış olan işin bedelinin 5.280,00 TL olduğunu, davalının müvekkiline 49.889,65 TL geri ödeme yapması gerektiğini, davalının işi bitirmemesi nedeniyle söz konusu işin ---------- Şti.’ne 245.000,00 TL bedelle yaptırıldığını, davalının işin tamamını 143.004,00 TL bedel ile taahhüt ettiğini, işin yapım bedeli olan 245.000,00 TL ile 143.004,00 TL bedel arasındaki ek maliyet farkından da davalının sorumlu olduğu belirtilerek;

Hakediş tutarı karşılığında fazladan ödenen 49.889,69 TL’nin, İşin zamanında bitirilememesi yüzünden fazladan ödenen 60.000,00 TL kira parasını,

Eksik bırakılan işin dava dışı şirkete yaptırılması nedeniyle sözleşme bedeli ile piyasaya yaptırılan işin bedeli arasındaki farkın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacının ilk talebinin; davalıya fazladan ödendiğini ileri sürerek 49.889,65 TL'nin tahsiline ilişkindir Yerindeki tespitlerden davalı yüklenicinin;

Fabrika binasının sağ ve sol cephesinde yer alan (1,00 m x 3,20 m ebadında, 7 adet x 2 cephe = 14 adet) alüminyum pencere doğraması imalatlarını yapmış olduğu, camlarının başkası tarafından takıldığı, İdari bina ön cephe Alucoband cephe yapımı için 30 / 40 galvanizli alt konstrüksiyon malzemesinin fabrika sahasında mevcut olduğu ve bunların dışında davalı tarafından başkaca da bir imalat yapılmadığı, bu tespitlerin tarafların kabulünde olduğu ve itirazları bulunmadığı görülmüştür.

Esasen davalı ile yapılan ve yazılan imalat kalemlerine ilişkin sözleşmede malzeme niteliği de belirtilerek gerekli açıklamalar yapılmış olup, üçüncü firma olan -------- ġti. arasında düzenlenmiş bulunan 26.04.2014 tarihli yapılan sözleşmede;

“…(Madde 2.) Sözleşme konusu işin yapılma yerinin.

Alüminyum kompoze panel, alüminyum cephe, doğrama, ısı cam, imalat ve montajı işlerinin --------- Mahallesi, -------- pafta, ------- parsel, ------- - -------- - -------- olduğu…” yazılmış olup, yapılacak imalata ait bir metraj, keşif veya açıklama mevcut olmayıp, işin adı ve adresi ile yapılacak imalat kalemleri davalının eksik bıraktığı işlerin ikmaline ilişkin olduğu zira “..Alüminyum kompoze panel, alüminyum cephe, doğrama, ısı cam, imalat ve montajı işlerinin..” sadece idari binada bulunduğu ve fabrika binasının her hangi bir bölümünde Alüminyum kompoze panel, alüminyum cephe, doğrama, ısı cam,

imalat ve montajı işlerinin bulunmadığı belirlenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme gereği, idari bina ön cephe --------- cephe yapımı için 30/40 galvanizli alt kontstrüksiyon malzemeleri " Antipas Boyalı " olacağı yazılı olduğu halde sahaya getirilen malzemelerin iki kez davacı tarafından kabul edilmeyerek yeniden galvaniz yapılmak üzere götürüldüğü,

mahallinde yapılan tespitle şantiye sahasında mevcut galvanizli profiller, galvaniz yapımı ve projelendirilmesi bedeli, ana fabrika binası yan cephe alüminyum pencere doğramaların bedeli, davacının iş yerini geç teslimi nedeniyle işin yapımı için kiralanmış olan iş iskelesinin davalı tarafından talep edilen iki aylık kira bedeli olmak üzere davalının talep edebileceği alacak tutarının 31.691,00 TL olduğu, ancak davacıdan 55.169,69 TL ödeme aldığı dolayısıyla davacının davalıya 23.478,69 TL fazla ödeme yaptığı belirlenmiştir.Davacının ikinci talebinin ise;

davalının işi geciktirmesi nedeniyle bir yıl süreyle her ay 5.000 TL kira parası ödeyerek toplam 60.000 TL zararı olduğunu öne sürerek bu tutarın davalıdan tahsilini talep ettiği, ancak sözleşmede işin hangi tarihte bitirileceğine ilişkin bir düzenleme olmadığı gibi , davacının aylık 5.000 TL kira ödemesi yaptığını da kanıtlayamadığı görülmüştür.Davacının---------- ġti. ile yapmış olduğu sözleşmede sözleşmenin;

“…Teklifte belirtildiği üzere tül ve m2 birimler götürü bedel usulü üzerinden tasarım çalışmalarına göre anlaşma sağlanmıştır…” ibaresi yazılmış olup, fiyata dahil olan işlerin tasarımda ve fiyat teklifinde belirtildiği yazılmış olup, yapılan imalatlara ilişkin olarak dosyasında toplam 146.613,97 TL tutarlı 12 adet fatura bulunmaktadır.

Bu faturalarda yazılı imalat kalemleri tamamen dava konusu olan ve davacının; ---------- Organize Sanayi Bölgesi --------- Caddesi, No: ----------- adresinde bulunan Fabrika ve Yönetim binasının dış cephesinin alüminyum strüktürel silikon cam cephe ve alüminyum kompozit panel işi ile fabrika binası alüminyum pencerelerinin camlarının takılması ile ilgili olduğu, bu imalatların dışında faturalarda başka bir imalat kalemine rastlandığı,

osyasına sunulan bu faturalar dışında davaya konu imalat olmadığına ve faturalarda kayıtlı malzemelerin dava konusu imalatları içerdiği anlaşıldığına göre mahsuplaşmanın teklif fiyat ya da mali inceleme kayıtlarına göre ---------- Şti.’ne yapılan ödeme tutarı üzerinden yapılması yerine mevcut fatura tutarı üzerinden yapılabileceği, fatura tutarına göre; davacının talep edebileceği tutarın 146.613,97 TL - 143.004,00 TL = 3.609,97 TL olduğu,

Taraflar arasında akdedilmiş olan eser sözleşmesinin konusunu oluşturan imalat işinin, davalı/yüklenici tarafından, böyle bir işin normal olarak bitirilmesi gereken zamanda tamamlanmadığı ve dolayısıyla işin tamamlanmasında gecikildiği,

Davacının, davalıya çektiği 11.02.2014 tarihli ihtarnameyle davalıyı temerrüde düşürdüğü, (TBK.md.117/f.1). Davacının bu ihtarnamesinde davalıya ayrıca, işi sözleşmeye uygun şekilde yapmaya devam etmesi için süre verdiği (TBK.md.123). Ne var ki bu süre zarfında da davalının işi sözleşmeye uygun şekilde yapmaya devam etmediği,

Bunun üzerine davacının, davalının temerrüdü nedeniyle, işin davalı tarafından yapılmasından (borcun aynen ifasinden) vazgeçtiği ve işi başkasına yaptırdığı, davalının temerrüdü nedeniyle uğramış olduğu bütün zararların tazmini davalıdan talep ettiği ancak, davacı tarafından işin zamanında hazır edilmediği, davalının da malzeme tedariki ve işe başlama konusunda ihmali bulunduğu, tarafların işin gecikmesinden dolayı % 50- % 50 oranında müterafik kusurlu oldukları, dolayısıyla gecikmeden kaynaklı 1.804,99 TL fiyat farkının yarısından davalının, yarısından davacının sorumu olması gerektiği belirlenmekle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.