İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/894 K.2025/441

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/894 Esas

KARAR NO: 2025/441

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ : 13/09/2023

KARAR TARİHİ: 03/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı ---- Şubesine ait keşidecisi ----- tutarındaki çekin lehtarı ve yetkili hamili olduğunu, davalı bankaya başvurularak, 5941 sayılı Çek Kanununun 3/3 maddesi uyarınca muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu 6.000TL banka sorumluluk tutarının ödenmesini istendiğini, bu talebin davalı banka tarafından reddedildiğini, banka sorumluluk tutarının ödenmediğini, davalı aleyhine ------ Esas dosyasından banka sorumluluk tutarının günlük binde 3 gecikme cezası ile birlikte tahsili için icra takibi başlatıldığını,

ödeme emrinin tebliği üzerine davalı tarafından yetkiye ve borca itiraz edildiğini, yetki itirazı üzerine takip dosyasının----- esas sırasına kaydedildiği ve icra takibinin itirazı neticesinde durduğunu, çeke dayalı olarak aynı zamanda çekin keşidecisi ---- aleyhine de, takip başlatıldığını, çek aslının----- sayılı kambiyo takibine istinaden icra kasasında olduğunu, takipten sonra borçlu (keşideci) vefat ettiğini, dosya borcunun tahsil edilemediğini, davalı bankanın ------- Esas sayılı icra takibine yaptığı haksız itirazının iptaline,

alacak likit olduğundan davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ettiklerini, 6.000 TL x binde 3 gecikme faizi = günlük 18 TL'ye tekabül ettiğini, günlük 18 TL ise, yıllık olarak 18 TL x 365 Gün = 6.570 TL'ye tekabül ettiğini, 6.000 TL için yıllık 6.570 TL gecikme cezası; yıllık %109,5 oranında gecikme cezasına tekabül ettiğini, bu hususun takip talebinde detaylı olarak izah edilerek icra takibine girişildiğini, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile, takip tarihinden itibaren günlük binde 3 (yıllık % 109,5) gecikme cezası ve icra masrafları ile birlikte takibin devamına;

alacak likit olduğundan, asıl alacağın %20'si nispetinde kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, çek banka sorumluluk bedelinin ödenmediğinden bahisle başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir-------sayılı takip dosyası celp edilmiş incelenmesinde; davacı-takip alacaklısı tarafından davalı-takip borçlusu aleyhine asıl alacak + işlemiş faiz toplamı 6.018,00 TL tutarındaki alacağın, fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu tarafından itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiği; icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür.

Takip dayanağı olarak keşidecisinin ---- lehtarın davacı firma olan ------ bedelli çekin banka sorumluluk bedelinin ödenmemesi nedeniyle şeklinde gösterildiği, çek görselinden davacı ----- emrine ödeyin şeklindeki ciro ile ilk cironun yapıldığı, ---- kaşe ve imzasının bulunduğu kısmın üzerinin çizili ve iptal ibaresinin yazılı olduğu anlaşılmıştır.Davacı vekiline cironun üstünün çizili olması hususu açıklattırıldığında.

22/07/2024 tarihli beyan dilekçesinde, çekin müvekkili şirketçe ---- şirketine ciro edildiği, iş bu şirket tarafından da vade tarihi geldiğinde takas sistemi üzerinden ibraz edilmek üzere ---- teslim edildiği, çekin, ----- takas sistemi üzerinden ibrazında karşılıksız çıkması üzerine müvekkil şirket tarafından bedeli ödenmek suretiyle çekin geri alındığı ve ------şirketinin cirosu usulüne uygun şekilde iptal edildiği, bu itibarla müvekkili şirket çekin yetkili hamili konumuna geldiği,

devamında karşılıksız işlemi gören çekin banka sorumluluk tutarının tahsili için bankaya başvurulduğu ancak davalı bankaca çeki ibraz eden hamil olmadıkları gerekçesiyle banka sorumluluk tutarı taraflarına ödenmediği, davalı bankanın, banka sorumluluk tutarının taraflarına ödenmesi talebinin reddine ilişkin sunmuş olduğu cevabi yazı dava dilekçesi ekinde mahkemeye sunulduğu, dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarda açıklamış oldukları üzere, çeki karşılıksızdır işleminden sonra devralan müvekkilin yetkili hamil olmakla banka sorumluluk tutarını talep etme hakkı bulunduğu,

bu hususa ilişkin yüksek mahkeme içtihatları da dilekçede sunulduğu bildirilmiştir.

Dayanak çek hesabının bulunduğu davalı bankadan çek ibraz bilgisi sorulmuş; çekin ----- ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında ----tarihinde Bankalarından sorulan çekin karşılıksız işlemine tabi tutulduğu, muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın 6.000,00 TL olduğu, 144.000,00 TL lik kısmının karşılıksız olduğu, çekin banka sorumluluk bedelinin ödenmediği bildirilmiştir.

Davalı banka tarafından davacıya verilen ----- tarihli ret cevabı incelendiğinde; ----- tarafından keşide edilen ----- tutarlı çek ilişkin talep edilen banka sorumluluk tutarının çeki yasal süresinde bankaya ibraz ederek karşılıksızdır işlemi yaptıran yetkili hamil olmamaları nedeniyle ödenemeyeceği, Çek Kanunu 3/3.

Maddesine göre bankanın ödeme yükümlülüğünün çeki ödeme için yasal ibraz süresi içerisinde ibraz eden yetkili hamile karşı olduğu, karşılıksızdır işleminden sonra çeki devralan hamile karşı bankanın sorumluluk tutarı ödeme yükümlülüğü bulunmadığı hususu bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; keşidecisinin --------- bedelli çekin davalı banka hesabına kayıtlı olduğu, çekin davacı- lehtar tarafından dava dışı ----- ciro edildiği, çekin yasal süresinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksız işlemine tabi tutulduğu, çekin tekrar davacı- lehtara geri döndüğü,

davalı bankaca ibraz edene yasal yükümlülük bedelinin ödenememiş olduğu, davacı tarafça çek karşılıksız işleminden sonra bedelinin ------ firmasına ödenmek üzere geri alındığı ve yetkili hamil konumunda olması nedeniyle yasal sorumluluk bedelinin bankadan tahsilinin talep edildiği ancak bankanın ödeme yapmadığı, bunun üzerine davacı tarafça ilamsız icra takibine girişildiği, takibe itiraz üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu çek aslının davacı elinde olduğu zira keşideci aleyhine-------- esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe başlanmış olduğu, bahse konu çekin yasal süresi içerisinde davalı bankaya ibraz edildiği, karşılıksız işleminden sonra davacıya geri döndüğü, davacı tarafça çek bedelinin çeki ibraz eden-lehtara ödendiğine dair dekontun sunulduğu görülmüştür.

Çek Kanunu m:3/3e göre karşılıksız çek nedeniyle ödenecek bedelin çekin ibrazı sırasında çek hamili olan kişiye ödeneceği düzenlenmiş ise de,--------- karar sayılı ilamında "Muhatap banka dışındaki bir banka tarafından kanuni ibraz süresi içinde hesaben ödemenin yapılamadığı bu gibi durumlarda; yetkili hamilin çeki sonradan muhatap bankaya ibraz ederek,

bankanın "ödemekle yükümlü olduğu tutarın" ve/veya "hesaptaki karşılığın" ödenmesi ile "karşılıksızdır" işlemi yapılmasını istemesi önünde bir engel bulunmamaktadır. " tespiti ile çeki geri alıp bedelini ödeyen davacı - lehtarın ibraz eden adına hareket etmesi yani davacının halefiyet ilkesine göre ibraz eden kişi yerine geçtiği ve onun sahip olduğu hakları devir almış olduğu hususları gözetildiğinde davacının talep hakkının bulunduğu kanaatine varılmış aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.