İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/950 K.2024/271

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/950 Esas

KARAR NO: 2024/271

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 26/07/2017

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının ve mahkememiz dosyası ile birleştirilen------- esas sayılı davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

ASIL DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 24/06/2015 tarihinde Özelleştirme Kapsam ve Programına alınan -------- şirketi 04.04.2017 tarihli hisse satış sözleşmesi ile ... devredildiğini, sözleşmenin kar payı dağıtımı başlıklı 7.maddesindeki açık hükme rağmen davalı, alıcı ... tarafından idareye gönderilen 29/05/2017 tarihli yazıda sözleşme imzalanmadan önce hazırlanan bağımsız denetim raporu eki mali tablolarda bazı hatalar olduğunun belirlendiğini,

hisse satış sözleşmesine göre ... imza altına alınan 48.311.024,00 TL temettü alacağına ilişkin hiçbir şekilde itiraz hakkının bulunmadığını buna rağmen idare tarafından -------- Kurumundan alınan görüş doğrultusunda -------- gönderilen 15/06/2017 tarihli yazı ile ödenmesi gereken net temettü tutarı 41.064.370,40 TL'den bakiye 9.513.504,00 TL alacağının 31.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte yazının tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin istendiğini ödeme yapılmaması halinde söz konusu alacağın yasal yollardan tahsiline gidileceğinin bildirildiğini,

ancak daha sonra 04/04/2017tarihli sözleşmede dağıtılabilir kâr olarak ifade edilen 48.311.024,00 TL'nin % 15 stopaj düşüldükten sonra kalan net temettü tutarı olduğuğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bakiye 16.760.158 TL temettü alacağının, 31/05/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 2. maddesine göre --------- Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranından işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

6102 s TTK.m 4 uyarınca davacı tarafın bir kamu kurumu ve tacir sıfatını haiz olmadığını, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, ayrıca -------- taraf sıfatı ehliyetinin bulunmadığını, TTK m.437/1 uyarınca hazırlanması gereken yönetim kurulunun kar dağıtımına ilişkin önerisinin hazırlanmadığı ve bu yönde bir yönetim kurulu kararının alınmadığını, yönetim kurulu tarafından hazırlanması gereken ve kar dağıtımı sermaye artırımı gibi kararların temelini teşkil eden finansal tabloların hiç bulunmaması yada eksik olması,

denetim raporunda hatalar bulunması nazara alındığında kâr dağıtımı kararının batıl olduğu ve esas itibariyle davacının muaccel hiçbir kar payı alacağı söz konusu olmadığını, 04.04.2017 tarihli Hisse Devir Sözleşmesine taraf veya başkaca bir sıfatla imzası bulunmayan --------- Bakımından davanın bu sebeple reddine, Hisse Satış Sözleşmesinde kararlaştırılan 2016 yılı temettü tutarı dağıtılabilir gerçek karı yansıtmadığından, hukuka ve ilgili standartlara uygun yapılan inceleme neticesinde tespit edilen temettü, idareye tam ve eksiksiz ödendiğinden haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.04.2017 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi gereğince,-------- Şirketine devredilen, --------- Şirketinin, sözleşme gereği ödemesi gereken 2017 yılı temettü alacağı olan 2.626.393,71 TL miktarın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 31.05.2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi gereğince işletilecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Birleşen davada cevap dilekçesinde özetle; öncelikle usule ilişkin olarak, müvekkillerden ... taraf sıfatının bulunmadığını, ...hisselerini devrettiğini, esasa ilişkin olarak ise, 13.06.2018 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında kar dağıtılmamasına ilişkin bir kararın bulunması nedeniyle, kar dağıtımının muaccel hale geldiği iddiasının yerinde olmadığını, bilakis müvekkillerin davacı taraftan alacaklı olduğunu, açılan davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile, takas-mahsup hakkını kullandıklarını, davacı tarafça daha önce ------- esas sayılı dosyası üzerinden 2016 yılı temettü alacağına ilişkin olarak,

dava açıldığını, müvekkiller tarafından belirtilen dava dosyasında takas beyanında bulunulduğunu, belirtilen dava dosyasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini ve açılan davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

İLK KARAR

-------- sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF KALDIRMA KARARI

-------- sayılı kararı ile. Dava; hisse devir sözleşmesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek yapılan incelemede.

Öncelikle 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 489 ve devam eden maddelerinde düzenlenen anonim şirket hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan işbu davanın aynı Kanunun 4(1)/a. maddesi gereğince mutlak ticari dava olarak kabulü gerekir. Somut olayda, davacı yanca hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talep edilmektedir.

Taraflar arasında hisse satış sözleşmesinin imzalandığı tarihte davacı idare davalı ...Ş.'nin ortağı olup bu sözleşme ile anonim şirketteki tüm hisselerini davalı .... devretmiş, böylece şirket ortaklığından ayrılmış, davalı devralan ise dava dışı anonim şirketin ortağı sıfatını kazanmıştır.

Davacı, hisse satış sözleşmesinin ihlalinden dolayı, satış sözleşmesinin imzalandığı tarihte devreden ortak sıfatıyla eldeki alacak davasını, bu hisselerini devralan davalı ortağa karşı açmıştır.

Dava tarihi itibarıyla davalı ... şirketlerin merkezinin bulunduğu -------- ili -------- ilçesinin bağlı bulunduğu --------- Asliye Ticaret mahkemeleri HMK'nın 14/2. maddesi uyarınca, hisse devreden davacı ortağın bu sıfatla hisselerini devralan davalı ortağa karşı açmış olduğu işbu davada kesin yetkilidir. Kesin yetki kuralı HMK'nın 114/1-ç bendi uyarınca dava şartı olarak düzenlenmiştir.

O halde ilk derece mahkemesince yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilerek kesin yetki şartının yokluğu sebebiyle HMK'nın 115/2. maddesi gereği davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Nitekim ---------- sayılı ilamı, 29.11.2007 tarih -------- E. --------K.

Sayılı, ilamı, 26.06.2008 tarih --------- E. --------- K. sayılı ilamı, 21.05.2012 tarih -------- E.-------- K. sayılı ilamı, 28.05.2015 tarih -------- E. --------- K. sayılı ilamı, 13.06.2014 tarih -------- E. ---------K. sayılı ilamı, 17.06.2019 tarih --------E. --------- K. sayılı ilamı, 26.10.2020 tarih -------- E. --------K. Sayılı ilamları da bu yöndedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık yönünden yapılan inceleme sonunda kabulü ile duruşma açılmasına gerek görülmeksizin, HMK'nın 353/1-a-3.Maddesi gereği kaldırılarak HMK'nın 353(1)-a.3 maddesinin hükmü özel düzenleme içerdiğinden HMK'nın 360. maddesinin atfı ile HMK'nın 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın ve talebe bağlı olmaksızın dosyanın görevli ve yetkili -------- Asliye Ticaret Mahkemesi Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar vererek dosyayı mahkemesine iade etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE; Asıl ve birleşen dava; hisse devir sözleşmesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Davalılardan,-------- şirketi 24.06.2015 tarihinde Özelleştirme Kapsam ve Programına alındığı ve 04.04.2017 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile de, diğer davalı ....ye devredildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında kurulan 04.04.2017 tarihli sözleşmenin;

a- “Kâr payı dağıtımı" başlıklı 7.maddesi;

“ŞİRKET'in SÖZLEŞME imzalanmadan önceki döneme ilişkin faaliyetlerinden elde edeceği yıllık karın paylaşımı hususunda kıs-el yevm esası uygulanır ve hisse devrinin gerçekleştiği tarihe göre, tarafların yıllık temettil alacağının ise 31.05.2018 tarihine kadar ödenmesini ŞİRKET ile kabul, taahhüt ve garanti eder. ALICI; ŞİRKET genel kurulunun ilgili mevzuata göre oluşan dağıtılabilir. Dönem kârının tamamının dağıtılması yönünde karar alacağını taahhüt ve garanti eder.

Bu çerçevede ALICI Ek-3'te yer alan 03.04.2017 tarih ve ----------- sayılı İDARE kararında belirtilen ve İDARE temettü alacağı olan 48,311,024,-TL. tutarındaki dağıtılabilir karın 31.05.2017 tarihine kadar ödenmesini şirket ile birlikte kabul, taahhüt ve garanti eder. Ayrıca, 2017 yılı temettü alacağına ilişkin olarak yukarıdaki düzenleme çerçevesinde işlem yapılır.”

b-“Alıcının Taahhütleri” başlıklı 9.3.maddesi;

“Alıcı, basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle, şirket ile ilgili gördüğü her türlü teknik, hukuki, finansal, vergisel, çevresel, ticari ve diğer bütün incelemeleri yaparak, Sözleşme imza tarihi ve hisselerin devir tarihi itibariyle, şirket hakkında kendisine verilen bilgilerin gerçek durumu yansıtmadığını, eksik olduğunu veya benzer iddiaları ileri sürmeyeceğini, hisselerin devrinin gerçekleşmesinin ardından, ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümleri başta olmak üzere,

yürürlükteki mevzuat kapsamında herhangi bir fiili ve/veya hukuki nedene dayanarak idare'den herhangi bir talepte bulunmayacağını ve Sözleşme bedeline ilişkin olarak yapmış olduğu ödeme/ödemelerin, herhangi bir sebeple tamamen veya kısmen iadesi ve/veya sözleşme bedelinden indirim hususunda talep hakkının bulunmadığını kabul ve taahhüt eder.” hükümlerinin yer aldığı,

c-İhale şartmanamesinin 13.5 maddesi;

"Alıcı şirketin hisse satış sözleşmesi imzalanmadan önceki döneme ilişkin faaliyetlerinden elde edeceği yıllık kârın paylaşımı hususunda kıs-el yevm esası uygulanır ve hisse devrinin gerçekleştiği tarihe göre tarafların yıllık temettü miktarı belirlenir. Alıcı idarenin temettü alacağının söz konusu temettünün ilgili yılı izleyen yılın Mayıs ayı sonuna kadar ödenmesini şirket ile birlikte kabul, taahhüt ve garanti eder. Alıcı şirket genel kurulunun ilgili mevzuata göre oluşan dağıtabilir dönem kârının tamamının dağıtılması yönünde karar alacağını taahhüt ve garanti eder" hükümlerinin yer aldığı,

Dava konusu hisse satış sözleşmesinin Özelleştirme Yüksek Kurulunun, 28.12.2016 tarihli ve -------- sayılı Karar'ı uyarınca; --------- ... ile .... arasında, tanzim ve imza edilen hisselerin alım-satımına ilişkin olduğu; 7.maddesinde, sözleşme imzalanmadan önceki döneme ilişkin faaliyetlerden elde edeceği kârın paylaşımı hususunda, kıst-el yevm esası uygulanır ve hisse devrinin gerçekleştiği tarihe göre, tarafların yıllık temettü miktarının belirleneceği, 2016 yılı temettü alacağının 48.311.024,-TL. tutarındaki dağıtılabilir kârın 31.05.2017 tarihine kadar ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Davalı-alıcı, .... tarafından, davacı- --------- gönderilen 29.05.2017 tarihli yazıda;

"....Şirketimiz,------- 2016 yılı dağıtılabilir kârının tamamını ve 2017 yılının ilk çeyrek dönemine isabet eden kârdan, dağıtılabilir kısmın tamamını,(davacı)-Özelleştirme İdaresine ödeyecektir.

Satış süresince, satış şartnamesi gereği, ------- şirketi Bünyesinde kısıtlı bir mali, hukuki, operasyonel inceleme yapma imkanı bulmuştur. Satış işlemi gerçekleştirildikten sonra, şirketimizce bir Danışmanlık firmasına, “Mali Durum Tespit Çalışması” yaptırılmıştır. Bu Denetim Raporuna göre; 31.12.2016 yılı karı, 64.126.000,-TL. ve bu kâra göre ödenmesi gereken brüt temettü 56.836.000,.-TL. dönem net kârı, 41.295.000,-TL. ve ödenecek brüt temettü 37.118.665,-TL. olarak hesaplanmıştır.. ” denilmektedir.

Bu duruma istinaden, belirtilen brüt temettü tutarından % 15 vergi kesintisinden sonra, kalan 31.550.866,-TL.nın, 31.05.2017 tarihinde davacı-idare hesabına ödendiği görülmüştür.

Davacı İdarenin, sözleşmede, dağıtılabilir kâr olarak yer alan, 48.311.024,-TL.ndan % 15 stopajın düşüldüğünün anlaşıldığını (48.311.024,-)-(31.550.866.,-) =16.760.158,- TL.nın; bakiye temettü alacağı olduğunu belirttiği, iş bu davada bu tutarın faiziyle birlikte tahsilinin talep ettiği,

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un.

“Kuruluşların Anonim Şirket Haline Dönüştürülmesi, Hak ve Yükümlülüklerinin Devri” başlıklı 20'inci maddesinin (c) fıkrasında “Özelleştirme programına alınan kuruluşlardan gerekli görülenlerin, anonim şirkete dönüştürülmelerinde ve anonim şirkete dönüştürülenlerin özelleştirme programında bulundukları süre içinde Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili diğer kuruluşlardaki şirket kuruluşuna ilişkin şartlar aranmaz.

Özelleştirme Programında bulunan ve sermayesinin tamamı Devlete ait olan anonim şirket statüsündeki kuruluşlarda Türk Ticaret Kanununun Genel Kurul Toplantılarına ilişkin hükümleri uygulanmaz ”hükmünün yer aldığı, dolayısıyla davacının taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalıdan bakiye 16.760.158 TL temettü alacağı bulunduğu belirlenmiştir.

Birleşen davada;

Davanın konusunun davacı idarenin, 04.04.2017 tarihli % 100 Hisse Satış Sözleşmesi ile davalı Şirkete devredilen hisselerine karşılık, akdolunan Sözleşmenin 7'nci maddesi hükmüne dayanılarak kıst-el-yevm esası uyarınca, 2017 yılı temettü alacağı tutarı olan toplam 2.626.393,71 TL.nın, 31.05.2018 tarihine kadar (Sözleşme uyarınca) ödenmemiş olması dolayısıyla, faiziyle birlikte bu miktarın ödenmesini talep etmiş olduğu, buna karşılık, davalı şirketin ise;

esas dava dosyasında yer aldığı üzere, 31.05.2017 tarihinde, ------- Bankasının -------- sayılı Dekontu ile 2016 yılı temettü ödemesi miktarı 31.550.866,-TL.nın, davacı İdareye ödenmiş olduğundan bahisle, 2017 yılı temettü alacağı 2.626.393,71 TL'nin, ödenen miktara karşılık, takas ve mahsup edildiğini, zira ödenen toplam 31,550.866,-TL.nın dahi fazla ödeme olduğunu belirterek” açılan davanın bu açıdan reddini talep ettiği ancak;

Davacının; --------- Kurumu'nun,07.06.2017 tarihli görüşü doğrultusunda 2017 yılı için toplam : 2.626.393,71 TL. temettü alacağının (kıst- e- yevm esaslarına göre) bulunduğu belirlenmekle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesi kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-ASIL DAVANIN KABULÜ ile ;

16.760.158,00 TL'nin 31.05.2017 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ş. 'den tahsili ile davacıya verilmesine,

2-BİRLEŞEN DAVANIN KABULÜ ile ;

2.626.393,71 TL'nin 31.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ş. 'den tahsili ile davacıya verilmesine,

3-ASIL DAVADA;

a-KARAR HARCI;

Alınması gereken 1.144.886,39 TL peşin harç ve 427,60 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.145.313,99 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-VEKALET ÜCRETİ

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 471.601,58 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-YARGILAMA GİDERLERİ

Davacı tarafından sarf edilen 8.250,00 TL bilirkişi ücreti, 623,00 TL posta ücreti olmak üzere toplam 8.873 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-BİRLEŞEN DAVADA;

a-KARAR HARCI;

Alınması gereken 179.408,95 TL karar harcı ve 427,60 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 179.836,55 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-VEKALET ÜCRETİ

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 269.319,69 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-YARGILAMA GİDERLERİ

Davacı tarafından yapılan 211,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,