İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/351 K.2024/847

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/351 Esas

KARAR NO: 2024/847

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 17/05/2024

KARAR TARİHİ: 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili --------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin 2014 yılından beri çeşitli şirketlerle eğitim ve danışmanlık hizmeti veren aktif bir şirket olduğunu, şirketin tek sahibi -------- -------- ili ---------- ilçesinde yaşayan tek kızı ------------ eşinden gördüğü ağır cinsel ve fiziksel şiddet nedeniyle boşanma kararı aldığını, taraflar arasında şiddetin yüksek boyutta olduğundan onlarca koruma ve uzaklaştırma kararı ile ceza davaları vuku bulduğunu,

bu vaziyette kızının can güvenliğinden endişe eden şirketin tek sahibi ---------- uzun bir süre --------- ilçesinde kalabileceğini ön görerek şirket evraklarını alarak apar topar--------- evini kapattığını, birkaç yıl önce kızının eğitimi için satın aldığı --------- ilçesinde bulunan evine taşındığını ve kızı ile torununu yanına aldığını, tacir --------- tüm dikkatine rağmen ani taşınması esnasında kolilerden birkaçının kaybolduğunu,

29/04/2024 tarihinde ---------- Bankasının bildirimi ile şirketin imza sirküsünün süresinin bittiğini fark eden müvekkilinin imza sirküsü çıkarmak için şirketin Genel Kurul Toplantı Müzakere Defterini ve Ortaklar Pay Defterini bulmaya çalıştığını ancak diğer defterler tam olmasına rağmen ilgili defterin kolilerden çıkmadığını, bu nedenle müvekkili şirkete ait Genel Kurul Toplantı Müzakere Defterini ve Ortaklar Pay Defterinin zayi olduğundan bahisle zayi kararı verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7.madde ve fıkrasında "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " düzenlemesine yer verilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.Somut olayda; davacı şirkete ait Genel Kurul Toplantı Müzakere Defterini ve Ortaklar Pay Defterini nasıl kaybolduğunu bilmediğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığı belirtmiştir.

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; tacir ziya durumunun nedenini dahi açıklayamamıştır. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir.

Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır.

Davaya konu somut olayda da mahkememizce davacı şirketin temsilcisi isticvab edilmiş ve davaya konu karar defterinin ne şekilde kaybedildiği sorulmuş, isticvab edilen zayi belgesi verilmesi talebinde bulunan tacirin, şirketinin ---------- olduğunu, kendisinin ise --------- ikamet ettiğini, ---------- arasında sürekli iş sebebiyle seyahat ettiğini, kaybolan şirket defterlerinin eğitim evrakları ile birlikte arkadaşının evinde durduğunu, arkadaşının kendisine bir oda ayırdığını, arkadaşının evinde badana boya yapılırken, arkadaşının evrakların kaybolacağını ve alıp götürmesini istediğini,

kendisinin de bunları alıp ---------- evine götürdüğünü, ancak ----------- gidip de kutuları açınca defterlerinin kaybolduğunu anladığını, defterlerinin taşınma esnasında kaybolduğunu belirtmiş, davacı temsilcinin de bu beyanını duruşmada da ayrıntılı olarak tekrar edilip imzasıyla da onayladığı, dolayısıyla ortada kanunun aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi edilme koşulunun oluşmadığı,

basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defterin kaybolduğunu, deftere ne olduğunu bilemediklerini, defter ve belgelerine gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, ancak gösterilmediğinin dosya kapsamında sabit olduğu davacının evrakın kendi iradesi dışında zayi olduğunu ıspat edemediği belirlendiğinden, davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.