İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/424 K.2024/500

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/424 Esas

KARAR NO: 2024/500

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 12/06/2024

KARAR TARİHİ: 14/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin --------Şti nin yetkili olduğunu, şirketin --------- Şubesi’nde --------- numaralı çek hesabından keşide edilen -------- seri numaralı, tarihsiz ve miktarsız çekin zayi olduğunu belirterek çek hakkında öncelikle tedbiren ödeme yasağı, sonrasında ise iptal kararı verilmesini talep etmiştir.

Davacı dilekçesi ekinde, çek hesabı sahibi olan ----------Şti nin findeks raporu mevcuttur.Dava, 6102 sayılı TTK m. 818(1)-s atfıyla aynı Kanunun 757(1) hükmü gereğince iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişi tarafından açılan zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir.Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK m. 651 ve 652’de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür.

TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür6102 sayılı TTK'nın m. 818(1)-s hükmü delaletiyle çekler hakkında da uygulanması gereken 757 nci madde hükmüne göre çek iptali davası, çeki elinden iradesi dışında çıkan hâmil tarafından açılabilir.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre de iptal davası hasımsız olarak ve sadece hâmil tarafından açılabilir; keşidecinin iptal davası açma hakkı yoktur

Ayrıca iptali talep edilen çekin unsurları tam olmalıdır; bunlar,

- “Çek” kelimesi evrak metninde bulunmalıdır

- “Kayıtsız/şartsız” (şarta bağlı olamaz) ve “belirli bir meblağ/tutar” içermelidir (rakamla yahut yazı ile olabilir)

- Düzenleme tarihi ve yeri bulunmalıdır

- Muhatabın (yani bankanın) ticaret unvanı

Çekler, çek hesabının açıldığı ve çek defterinin alındığı banka şubesi üzerine düzenlenir. Bankaca bastırılıp çek hesabı sahiplerine verilen çekler üzerinde bankanın unvanı ve muhatap şubenin adı ve kod numarası da yer alır

- Düzenleyenin/keşidecinin imzası

Çekte bulunması gerekli olan bu zorunlu koşullar, çekin geçerlilik koşullarıdır, birisinin eksik olması çeki geçersiz kılar.

Tüm dosya kapsamına göre talep eden vekilinin, müvekkilinin haklı hamili olduğunu iddia edip zayi nedeniyle iptalini talep ettiği çekin bedelsiz ve tarihsiz olduğu sabit olduğundan yasal şartları oluşmayan zayi nedenine dayalı iptal talebi reddedilmiştir.