İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/450 K.2024/531

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/450 Esas

KARAR NO: 2024/531

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 28/06/2024

KARAR TARİHİ: 01/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali ( Çek iptali ) davasında;

DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi --------- Şti. olan -------- şirketi / --------- Şubesine ait seri no:---------- keşide tarihi 29.06.2024 tutarı 1.400.000,00 TL miktarlı ; -------- şirketi / --------- Şubesine ait seri no ----------, keşide tarihi 30.06.2024, tutarı : 1.100.000,00 TL miktarlı; --------- şirketi / ---------- Şubesi seri no --------- keşide tarihi 30.06.2024, tutarı 550.000,00 TL miktarlı; -------- şirketi / --------- Şubesine ait seri no --------, keşide tarihi 02.07.2024 olan 1.200.000,00 TL miktarlı;-------- şirketi / --------- Şubesine ait seri no ----------- keşide tarihi 06.07.2024 olan 1.200.000,00 TL çeklerin zayi edildiğini belirterek zayi nedeniyle çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE. Dava hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı T.T.K.nun 818 madde hükmü delaletiyle Aynı kanunun 757,762,763,764 madde hükümleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir. Dava şartları , mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için gerekli olan unsurlardır. Diğer bir anlatımla, dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

Mahkeme, hem davanın açıldığı tarihte hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığını kendiliğinden araştırıp inceler ve bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. Dava şartlarının davanın açıldığı tarih itibariyle bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda mahkemece mesmu (dinlenebilir) olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerekir.

6100 Sayılı HMK'nın 114. maddesinde;

"Dava şartları şunlardır:

a-) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b-) Yargı yolunun caiz olması.

c-) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d-) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e-) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f-) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g-) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h-) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i-) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." düzenlemesi yer almaktadır. Bu hükme göre, dava şartlarından bazıları olumlu (davanın açılması sırasında var olması gerekli), bazıları ise olumsuz (davanın açılması sırasında bulunmaması gereken) şartlardır.HMK'nın 115. maddesinin ikinci fıkrasına göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Bu düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise, hâkim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir.

Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir. 115. maddenin üçüncü fıkrasına göre ise, "Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez".

HMK 115 madde hükmü gereğince mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflarda dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.--------- esas sayılı dava dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından aynı çeklerden dolayı 27.06.2024 tarihinde çek iptali davasının açıldığı, davanın derdest olduğu ;HMK.nun 114/1-ı madde hükümlerinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmamasının dava şartı olarak düzenlendiği,

davacı tarafından dava konusu edilen tüm çekler ile ilgili olarak aynı davanın ---------- esas sayılı dava dosyasından çeklerin iptalleri konusunda dava açıldığı ve açılan davanın derdest bulunduğu belirlendiğinden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.