İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/813 K.2025/726

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/813 Esas

KARAR NO : 2025/726

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 06/11/2024

KARAR TARİHİ : 16/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili -------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 06/11/2024 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin inşaat işi yaptığını, depo olarak kullanılan ------- Mah. --------- Cad. -------- Sokak No:-------- --------- adresinde müvekkilinin kusuru olmadan elektrik kaynaklı yangın çıktığını, itfaiye raporunda “ işyerinin girişine göre sağ tarafında bulunan elektrik havai hat direğinden gelen hattın, depo bağlantı kısmında meydana gelen eletriksel arıza sonucu yanma olayının meydana geldiği” şeklinde itfaiye raporu düzenlendiğini, ekiplerin müdahalesi sonucunda yağının 04.46 saatinde söndürülebildiğini,

dava konusu ticari defterler dahil tüm deponun yandığını ve müvekkilinin büyük zarara uğradığını belirterek bazı resmi evrak ve belgelerin yandığını şirketin 2013-2023 yılları arasındaki Yevmiye defteri, Defteri Kebir, Pay defteri, Envanter Defteri, Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterleri, Personel evrakları, faturalar, irsaliyeler, dekontlar, --------- evraklarının çıkan yangın sonucu yandığını, hasar durumunu gösteren yangın raporunu da mahkemeye sunduklarını, tanıklarının mevcut olduğunu,

tüm bu nedenlerle Müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan ve sunduğumuz resmi evrak ve ticari defterler bu yangın sebebiyle zayi olduğunu Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca ilgili defter ve belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ziyaa nedeniyle ticari defter ve diğer belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi davasıdır.Mahkememizce zayi belgesi verilmesi talep edilen evrakın çokluğu da dikkate alınarak dosya mali müşavir bilirkişiye gerekli tasnifatın yapılması için tevdii edilmiş 04/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Yangının Gerçekleştiği Adresin Davacı şirketin Deposu olduğu yönündeki değerlendirme: Dava dosyasına sunulan --------- Belediyesi Grup Amirliği İtfaiye raporunda yangının gerçekleştiği ------- Mah. -------- Cad. -------- Sokak No:------- --------- --------- adresin davacı şirkete ait olan yer olduğuna ilişkin Büyükşehir Belediyesinin 04.12.2024 tarih, --------- sayılı müzekkere cevap yazılarında belirtildiği,

depoların ticaret siciline tescil /ilanının zorunlu olmamasına göre yangının gerçekleştiği depo nitelikli yerin davacı şirkete ait olduğunun söylenebileceği, Zayi belgesi istenen belgelerin saklama müddetleri Yönünden: Her ne kadar 6102 sayılı TTK ve 213 sayılı VUK uyarınca ticari defter ve belgelerin muhafaza süreleri sırasıyla 10 ve 5 yıl ile sınırlı ise de, zayi belgesi davasının amacı salt bu muhafaza yükümlülüğünü yerine getirmekle sınırlı olmadığı,

Zayi belgesi, tacirin iradesi dışında meydana gelen yangın, sel, deprem gibi olaylar sebebiyle defter ve belgelerini ibraz edemeyeceğini mahkeme kararıyla tespit ettirerek hem kamu otoriteleri hem de üçüncü kişiler nezdinde hukuki güvence elde etmek isteyebileceği, bu nedenle, süresi geçmiş olsa dahi, önceki yıllara ait defterlerin zayiine ilişkin mahkemeden belge talep edilebilmesinde davacının hukuki yararının bulunduğundan huzurdaki davada davacı tarafın 2024 itibarıyla 10 yıllık saklama süresi dolan 2012 ve 2013 yıllarının ticari defterlerinin de zayi belgesini talep edebileceği,

Zayi Belgesi istenen Belgelerin Yangına maruz kalması ve Talep Edilebilirliği Yönünden: 22.10.2024 onay tarihli yangın raporunda gerçekleşen yangın etkisi konusunda; “asma katta bulunan ofis malzemeleri, muhtelif evraklar, bina dış cephe kaplamaları ve tavanı; işyeri dahili ıslanmak ve işlenmekten zarar görmüştür…” tespitlerinin yer aldığı,

yangına tamamen maruz kalan defterlerin kısmen yandığına ilişkin yangın sonrası resimleri bulunmasa da mahkemenizce defterlerin yangına maruz kaldığının, huzurdaki davanın hak düşürücü süre geçmeden açıldığının kabul edilmesi halinde, -------- 1.Noterliği ve --------Noterliğinden gelen müzekkere cevaplarında açılış, kapanış tasdiki yapılan defterlerin bildirildiği yıllar ile varlığı belirtilen aşağıda listesi sunulan ticari defterler için zayi belgesi talep edilebileceği;2012 yılı Yevmiye Defteri 2013 Yılı Yevmiye Defteri, 2014 Yılı Yevmiye Defteri,

2015 Yılı Yevmiye Defteri – 2016 Yılı Yevmiye Kebir ve Envanter Defteri- 2017 Yılı Yevmiye Kebir ve Envanter Defteri- 2018 Yılı Yevmiye Kebir ve Envanter Defteri- Ortaklar Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Müdürler Kurulu Karar Defterleri Zayi Belgesi talebi yönünden: Sayın mahkemenizce defterlerin yangına maruz kaldığının, huzurdaki davanın hak düşürücü süre geçmeden süresinde açıldığının kabul edilmesi halinde, -------.Noterliği ve --------Noterliğinden gelen müzekkere cevaplarında tasdik edildiği belirtilmemiş olsa da, Dosya kapsamı,

noterliklerden gelen müzekkere cevapları ve ------- Ticaret Sicil kayıtları birlikte değerlendirildiğinde; şirketin kuruluşu 1999 yılına 25 seneden fazla bir süredir faaliyette olması ile kuruluş aşamasında bir kez tasdik edilen Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ile Yönetim Kurulu Karar Defterleri ile şirketin 2020 yılında sermaye artırımı ve esas sözleşme tadili yapmış olması (gazete örnekleri az yukarıda sunulan), genel kurul toplanmasını,

yönetim kurulu kararlarının alınmasını ve pay defteri kayıtlarının dikkate alınmasını zorunlu kılmakla söz konusu defterlerin fiilen mevcut olduğuna ve kullanıldığına güçlü karine teşkil ettiğinden zayi belgesi talep edilebileceği şeklinde görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın zayi olduğu bildirilen ticari defter ve diğer evraklar için zayi belgesi verilmesine ilişkin olduğu, mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdii edildiği, 04/09/2025 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla mahkememizce de hükme esas alındığı, yangın hadisesinin vukuu tarihinin 19/10/2024 olduğu, davanın 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesi gereğince 30 günlük yasal süre içerisinde açıldığı, diğer yasal şartların da somut olayda gerçekleştiği anlaşılmış ve açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.