İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/891 K.2026/233

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/891 Esas

KARAR NO: 2026/233

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28/11/2024

KARAR TARİHİ: 05/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle.

Davaya konu kazada, müvekkilin aracında gerçekleşen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, ----tarihinde davacı müvekkiline ait ------plakalı araç arasında gerçekleşen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında hasar ve değer kaybı meydana gelmiş ve müvekkilinin tamir süresi boyunca aracını kullanamadığından araç mahrumiyet zararı meydana gelmiş olup bu zararların tazmin edilmesi gerektiğini,

müvekkilinin aracının kasko----- şirketinden tamir ettirdiğini, kasko sigortasının rücu etmesi ve 18.942-TL değer kaybı ödemesi ile ZMM sigorta poliçe limiti tüketildiğini, kalan bakiye alacakların tazmini amacıyla dava yoluna başvurma zorunluluğu doğduğunu, davalı --- icra dosyasına---- arabuluculuk dosyasına --- plakalı aracı 1. Davalı ------ kiraladığını beyan etmiş ancak tarafına kira sözleşmesi v.b. sunmadığını, meydana gelen hasara bağlı olarak müvekkiline ait araçta değer kaybı oluştuğunu, müvekkiline ait -----marka araç olup, kaza tarihindeki ikinci el piyasa bedeli yüksek olup anılan araç üst segment bir araç olduğunu,

kazada kusurlu olan tarafın --- değer kaybı tahsil edilmiş limit tüketildiğinden geri kalan değer kaybı alınamadığını, en az ----- bakiye değer kaybının ödenmesi gerektiğini, bu nedenle alanında uzman bir bilirkişi marifetiyle müvekkilinin ----- plakalı aracının gerçek reel değer kaybının tespiti ile rapor ile ortaya çıkacak değer kaybının müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, hasara uğrayan aracın onarım/tamir süresi boyunca kullanılamaması ya da diğer ticari araçlar) ticari kazanç kaybı, ticari olmayan araçlarda ise araç mahrumiyet tazminatı (ikame araç bedeli) konusunu oluşturduğunu,

müvekkiline ait ----- paket olup kaza tarihindeki ikinci el piyasa bedeli oldukça yüksek olduğunu, bu marka ve modelde bir aracın günlük kiralama bedelinin -------arası bir bedel olduğunu tespit ettiklerini, sunulan hasar ekspertiz raporundaki iş ve işlemler ile kaza fotoğraflarından da görüleceği üzere müvekkilinin kaza sonrası aracının tamir müddeti olan 20 gün süre ile aracını kullanamadığını, bu süre nazara alınarak araç mahrumiyet bedelinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesini talep ettiklerini beyan ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107/1. madde gereğince belirsiz alacak davasının kabulü ile;

şimdilik 100,00-TL değer kaybı ve 100,00-TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplamda 200,00-TL tazminatın ----kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden az olmamak üzere enflasyon oranında faizi ile tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı-------vekili cevap dilekçesinde özetle.

Belirsiz alacak davasının usulden reddi gerektiğini, huzurdaki işbu davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiğini, müvekkili aleyhine davaya konu aynı alacaklar yönünden ------ sayılı icra dosyasından ilamsız icra yöneltildiğini, araç hasarına ilişkin olarak açılmış işbu davada, hasarlanan araç davacının aracı olup, onun zilyetliğinde olduğunu, hasarlanan parçaların belli olduğunu, HMK'nın 114/1-h maddesine göre davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunmasının bir dava şartı olduğunu, davacı yanın araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebi somut olayın özüne,

yasaya ve yüksek mahkeme içtihatlarına aykırı olması nedeniyle reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte; kazanç kaybına hükmedilmesine karar verilmesi durumunda ise, öncelikle aracın özellikleri de göz önünde bulundurularak tamir süresi belirlenmeli ve bu tamir süresi boyunca yapılmayan zorunlu masraflar varsa (ispatlanabilen) net kazançtan düşürülmesi gerektiğini, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmektedir. kaza fotoğraflarında dahi aracın -------- tarafından giydirilmiş olduğu gözükmekte olup;

uzun dönem kiralandığını, zira kısa dönem kiralama için bu derece masraflı olan araç giydirme işleminin yapılmasının beklenilmesinin de hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Araç mahrumiyet bedeli ve değer kaybı bedeli taleplerine ilişkin olarak ise; huzurdaki işbu davanın, müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etme zorunluluğumuz hasıl olduğunu, kusur durumunun tespiti gerektiğini beyan ile, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla;

huzurdaki işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacak olması sebebiyle usulden reddini, huzurdaki davanın husumet yönünden müvekkili şirkete yöneltilemeyeceğinden dolayı pasif husumetten dolayı reddini, davacının haksız taleplerinin reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.Davalı ----vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, meydana gelen hasarın --------kapsamında sigorta poliçesi teminatı bünyesinde belirlenen bedel üzerinde mutabaka varılarak hasar dosyasının kapandığı belirtildiğini, davacının işbu beyanı gereği ----- bir başvuruda bulunup bulunulmadığı ve burada devam eden bir dosya bulunup bulunmadığının tespiti için---- müzekkere yazılarak tespitini, gelen cevap akabinde ----- devam etmekte olan bir dosya var ise derdestlik itirazının bulunduğunu, davanın derdestlik sebebi ile reddini talep ettiklerini,

ayrıca ilgili sigorta şirketine müzekkere yazılarak davacı yanca sigortaya herhangi bir başvuru yapılıp yapılmadığının yapılmış ise hasar dosyasının tüm belgeleri ile birlikte gönderilmesini talep ettiklerini, davaya konu kazaya karışan araç, -----tarafından uzun dönem kira sözleşmesi ile müvekkili şirkete kiralandığını, müvekkili şirket tarafından ise ------- kiralandığını, kazaya karıştığı iddia edilen dava konusu---- plakalı araç, bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesiyle üçüncü kişi ----- kiralanan bir araç olduğunu, müvekkil adına davanın reddini talep ettiklerini, kazaya karıştığı iddia edilen ----plakalı araç,

müvekkili şirket tarafından da --- kiralanan bir araç olduğunu,------- mevzuat gereğince, üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu zararlardan dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı taraf afaki bir biçimde aracın günlük kiralama bedelinin ------ arasında olduğunu iddia etmişse de işbu iddiasını ispatlar herhangi bir evrak dosyaya sunmadığını, dava dilekçesinde sigorta şirketinden 18.942 TL değer kaybı bedeli ödemesi almış olduğunu beyan ettiğini, araçta bulunan değer kaybı bedeli ödemesi davacıya yapılmış olup müvekkili şirketten herhangi bir talepte bulunmaması gerektiğini beyan ile,

davanın --- ihbarını, davanın----- Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli ve yetkili olması sebebiyle usulden reddini, Pasif husumet yokluğundan reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usul ve esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava ;----- tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının ---- plaka sayılı aracında meydana gelen değer kaybı ve mahrumiyet bedeline ilişkin alacak davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporu, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Uyuşmazlığın tespiti teknik bilgiyi gerektirmekle dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş --- tarihli bilirkişi raporunda özetle;

--- tarihinde meydana gelen ve dava konusu ----- plaka sayılı aracın hasarı ile neticelenen trafik kazasında.

KUSUR YÖNÜNDEN: − Dava konusu araç sürücüsü---- dava dışı ---- kusursuz olduğu, − Davalı tarafa ait araç sürücüsü ------- plaka sayılı araç sürücüsü) %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, (Kusur oranı ile ilgili sadece teknik görüş bildirilmiş olup; bu husustaki hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu) DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN: --- tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin----- plakalı aracın sol yan muhtelif kısımlarında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, Hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, (Değer Kaybı Hesaplamasında.

Dava konusu------plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km’si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunmadığı hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, dava konusu----- hasar kaydı oluştuğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak --- doğrultusunda değerlendirilmiştir)------- KTK.m.90’da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı,

destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin ---- düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm” ----- tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; − ---- göre değerlendirmede.

Dava konusu---- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının --------- doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 82.500,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında.

(82.500,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 82.500,00 TL olabileceği, Sayın Mahkeme tarafından yukarıda değer kaybı ile ilgili belirtilen ödemenin kabulü halinde bakiye-kalan değer kaybı (82.500,00 – 18.942,80 TL =) 63.557,20 TL olduğu, [Davacı vekilince dava konusu aracın kaza öncesi rayiç değerine ilişkin sunulduğu anlaşılan, sahibinden.com sitesinden alınmış ilanlar dikkatlice bakıldığında.

İlan tarihlerinin kaza tarinden 2 ay sonrasına ait oldukları, araçların değer artırıcı özelliklere sahip ön tamponları-jantları-süspansiyon sistemleri (dava konusu aracın standart özeliklerinden ilave olarak) bulunmaları nedeniyle söz konusu ilanlardaki araçların dava konusu aracın kaza öncesi değerine emsal olamayacağı tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında kaza sonrasına ait emsal araca rastlanılmamıştır. ] ARACI KULLANAMAMAKTAN DOĞAN ZARAR (Araç mahrumiyeti) YÖNÜNDEN: Dava konusu aracın davaya konu kaza sonucunda oluşan hasarının onarımı için gereken makul sürenin* 10 gün olabileceği, Dava konusu aracın 10 gün süre zarfında kullanılamamasından dolayı araçtan mahrum kalınabileceği, davacı tarafın aracını kullanamamaktan doğan net zararının kaza tarihi olan ----- olabileceği hesaplanmış olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutarın;

(------- Kararlarında belirtildiği üzere onarım için gereken makul süre tarafımca tespite dilmiştir), (10.000,00 TL Zarar Tutarı x %100 Kusur oranı) 10.000,00 TL olabileceği, şeklinde sonuç bildirmiştir.

BEDEL ARTIRIMI

Davacı vekili---- tarihli dilekçesi ile değer kaybına ilişkin talebini 63.557,20 TL'ye, araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebini 10.000,00 TL'ye artırmış, bakiye harcını yatırmış ve dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın meydana gelen trafik kazası sebebi ile davacı aracında oluşan değer kaybı ve mahrumiyet bedellerinin tahsili talepli alacak davası olduğu, ---- tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun bulunmakla mahkememizce de hükme esas alındığı,

bu doğrultuda----- tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait --- plakalı aracın sürücüsü dava dışı ---- kusursuz olduğu, davalı ---- maliki olduğu---- plakalı araç sürücüsü ---- ise %100 oranında kusurlu olduğu, ---- tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, ---- plakalı aracın sol yan muhtelif kısımlarında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, Hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu,

---- tarihli kazaya ait ----- sbm-tramer hasar kaydının davacı aracında oluştuğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak serbest piyasa koşullarına göre değerlendirmede; davacıya ait ------ plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının----- doğrultusunda aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark olarak hesap edildiğinde kaza tarihi itibariyle 82.500,00-TL olacağı,

değer kaybı ile ilgili olarak dava öncesinde -----plakalı aracın sigortacısı tarafından yapılan 18.942,00-TL'lik ödeme düşüldüğünde bakiye-kalan değer kaybı (82.500,00 – 18.942,80 TL =) tutarının 63.557,20 TL olacağı, mahrumiyet bedeli yönünden ise dava konusu aracın davaya konu kaza sonucunda oluşan hasarının onarımı için gereken makul tamir süresinin 10 gün olabileceği, aracın 10 gün süre zarfında kullanılamamasından dolayı araçtan mahrum kalınabileceği, davacı tarafın aracını kullanamamaktan doğan net zararının kaza tarihi olan 08/09/2023 tarihi itibariyle beher gün başına 1.000,00-TL üzerinden toplam 10.000,00 TL olacağı,

hesaplanan 63.557,20-TL değer kaybı ve 10.000,00-TL mahrumiyet bedelininden yalnızca uzun dönem kiracı ve 2918 sayılı KTK gereğince işleten sıfatına haiz olan davalı ------sorumlu olacağı, diğer davalı------ her ne kadar kusurlu aracın sicilinde malik olarak görünse de aracın uzun dönem kiralama ile kaza tarihini kapsar şekilde 24 aylığına diğer davalı ----- kiralandığının dosya kapsamında sabit olduğu, bu sebeple davalı ------ somut dosyada pasif husumetinin bulunmadığı,

uzun dönem kiracı olan ve kusurlu aracın hüküm ve tasarrufu altında bulunduran davalı ----- ise kaza tarihinde dava dışı ---- kısa süreli olarak mobil uygulama üzerinde kiraladığı anlaşılmakla bu davalının meydana gelen zarardan işleten sıfatıya sorumlu olduğu,

her ne kadar davacı vekilince gerek ----tarihli dilekçelerinde gerekse duruşmadaki beyanlarında pasif husumet yokluğu sebebi ile davalı ----- yönünden davanın reddi halinde aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmemesini talep etmiş iseler de, davacı vekilinin ---tarihli dilekçe içeriğinde de belirttiği üzere davayı en başta iki davalı yönünden de belirsiz alacak davası olarak --- üzerinden açtığı, arabuluculuk aşamasında haberdar olduğu uzun dönem kiralama sözleşmesinden sonra dahi talebinin her iki davalıya karşı devam ettiği,

---- tarihli bedel artırım dilekçesinde dahi artırdığı dava değerini her iki davalıdan talep ettiği anlaşılmakla davacı vekilinin bu talebi reddedilmiş, davalı ---- lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.