İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/550 K.2025/502

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/550 Esas

KARAR NO : 2025/502

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 25/06/2025

KARAR TARİHİ : 27/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili------------ Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin yetkili hamil olduğu, keşidecisi ---------Ş. olan --------- - ---------- Şubesi ---------- Seri Nolu 30.06.2025 Keşide Tarihli 1.500.000,00TL (yalnızcabirmilyonbeşyüzbinTürkLirası) Bedelli ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 1 adet tacir çekinin kaybolduğunun müvekkili tarafından tespit edildiğini, yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, müvekkilinin çeki lehtardan teslim aldığını, fakat henüz cirolamadan kaybolduğunu fark ettiğini,

müvekkilinin hem toplamda 1.500.000,00TL (yalnızcabirmilyonbeşyüzbinTürkLirası) tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla eldeki davayı açmak zorunda kaldıklarını, tüm bu nedenlerle çekin dava sonuna, dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için ----------Ş.'ye müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı alınmasına, çekin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Dava dilekçesi değerlendirildiğinde; talebin zayi olduğu iddia edilen çekin iptali olduğu görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818. maddesinde poliçeye ilişkin iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle, 764 üncü maddenin birinci fıkrasının çekler için de uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiş, 6102 sayılı TTK'nın 757/1.

Maddesinde iptal talep etme yetkisi hamiline tanınmıştır.---------- sayılı ilamında da belirtildiği üzere "... İptal davası açma hakkı, TTK 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir. İptal kararını alan hamil, TTK 652.maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının amacı budur.

Çek keşidecisinin TTK 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır... eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur...."

Talebe konu çek incelendiğinde keşidecisi -----------Ş. olan -----------Şubesi ------------ Seri Nolu 30.06.2025 Keşide Tarihli 1.500.000,00TL (yalnızcabirmilyonbeşyüzbinTürkLirası) Bedelli lehdarı ---------- olduğu, çekin arka yüzünün dosyaya sunulu olmadığı, davacının çek yaprağını boş bir A4 kağıdın üzerine koyarak kağıt üstüne "elden teslim aldım" şeklinde yazdığı ve tarih atarak imzaladığının görüldüğü,

emre yazılı çeklerin çek yaprağının arka yüzüne yapılacak ciro ile devredilebileceği, hak sahipliğinin bu şekilde düzgün ciro silsilesi ile ispat edilebileceği, davacı vekilinin dava dilekçesinde davacının çeki lehdardan almış olduğunu belirttiği, oysa dosya kapsamında çekin lehdarı olan ----------- tarafından davacıya yapılmış herhangi bir cironun bulunmadığı, ezcümle davacının çekte hak sahibi olduğunu ispat etmesi gerektiği ancak somut dosya kapsamında edilemediği, çek iptali davası açma hakkının çekin lehdarı ve hamiline ait olduğu,

davacının ise talebe konu çekin ne lehdarı ne de hamili olduğu mahkememizce anlaşılmış, 6100 sayılı HMK'nın 114.maddesinde dava şartları düzenlendiği, 115.maddesinde de dava şartlarının bulunmaması halinde de davanın usulden reddedileceği düzenlenmekle birlikte, hukuki yararın dava şartı olarak belirlendiği, eldeki somut dava bakımından da çekteki lehdar olmayan meşru hamil olduğunu da ispat edemeyen dacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiği yönünde aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.