İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/237 K.2024/153

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/237 Esas

KARAR NO:2024/153

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 24/07/2019

KARAR TARİHİ: 19/09/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil tekstil sektöründe -------- markası adı altında bayan konfeksiyon üreticisi olarak faaliyet gösterdiğini, müvekkilin ---- bulunduğu----- numaralı tasarımın davalı ------ markasıyla üretim satışı yapıldığını, diğer davalı ----- temin ettiği lalen markalı taklit ürünlerin satışını gerçekleştirdiğini, Davalı ----- temin edilen taklit ürün ve müvekkile ait orijinal ürün ---- sayılı delil tespit dosyasına sunularak davalı -------adresinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını,

Bilirkişi raporunun sonuç kısmında "Aleyhine tespit isteyen tarafa ait ---------- numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesinde | sıra numaralı ürünün aynısının lalem markası ile satışa sunulduğu Yukarıda detaylı izah ettiğim ölçüde birebir aynı sayılabilecek nitelikte olduğu ve ortalama tüketiciyi yanıltma kabiliyeti olacağı, 6769 sayılı SMK kapsamında------------ tescil belgesi bakımından Tecavüz teşkil ettiği ve suç unsurları denilerek davalıların müvekkillin tasarım hakkına tecavüzde bulunduğu tespit edildiğini belirtmiş; oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Taklit ürünlerin başta davalıların iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılmasına, ürünün satışını yapan internet sitelerinde satışının durdurulması yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Davalıların tasarım hakkına tecavüzün tespitini durdurulmasını önlenmesini, Belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebimizi arttırmak şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 03.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

10.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 03.01.2019 tarihinden işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalılar aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasını, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı,----- dava dilekçesi Ek-3'ünde sunulan ürünün tarafımdan üretilip diğer davalı ---------- satışının gerçekleştirildiğini iddia ettiğini, kendi firmamızca üret yapılan ürünlerin özgün tasarımı olarak üretilmekte olup satıcılara da bu ürünlerin satış ve pazarlaması yapıldığını iddia edildiği gibi taklit ürün olmadığını, taklit olduğu iddia edilen ürünün kendi ürünleri olmadığı diğer davalı tarafından ortaya konulacağını,

Bu hususta dosyaya sunulan bilirkişi raporuna da itiraz ettiklerini bir ürünün taklit olup olmadığının anlaşılması için çıplak gözle yapılan tespitler yanında bazı önemli tekstil üretim tekniklerinin de incelenmesi gerektiğini, öncelikle kumaş özelliğine bakılmasını, kumaş özelliği denildiğinde o kumaşın dokunması ile ilgili olarak;

atkısı, çözgüsü, iplik kalınlığı, iplik kalitesi ve rengi, dokuma sıklığı, kumaşın geçirdiği kimyasal işlemler vb. bir takım teknik ve laboratuvar a de yapılması gerektiğini, Sayın Mahkeme tarafından bu işin uzmanı yeni bir ürünlerimizi tasarlayarak piyasaya sunduğumuz ve davacının tasarım hakkına herhangi bir tecavüzü olmadığı ortaya çıkacağını belirtmiş.

Davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, Davacının ihtiyati tedbir isteminin reddine, Koşullan oluşmadığından dolayı Maddi ve Manevi tazminat talebinin reddine, Dava harç ve masraflarının davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ----tarafından cevap dilekçesi verilmediği anlaşıldı.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, davacının ----- endüstriyel tasarım tescil belgesi kapsamında davalılar tarafından üretim ve satışyapıldığı iddiası ile davacının tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi tazminat taleplidir.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.Mahkememizce----- sayılı dosya celp edilmiştir. ------ tarihli bilirkişi raporunda, ----- adresinde davalı ----şahıs firmasında keşif yapıldığı, tespiti istenen----- verildiğini ve koruma süresinin devam ettiğini, aleyhine tespit istenen taraflarca, -----numaralı ürünün aynısının ------- satışa sunulduğunu, birebir aynı sayılabilecek nitelikte olduğu ve ortlama tüketiciyi yanıltma kabiliyeti olacağı 6769 sayılı SMK kapsamınca ------ bakımınından tecavüz teşkil ettiği ve suç unsurlarının oluştuğu sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizden aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda.

Davacı tarafa ait-----numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün görselleri ve ürün------ arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarına dair raporunu sunmuştur. ---- talimat yoluyla aldırılan ---- numarası ile aldırılan ----tarihli bilirkişi raporunda Davalının İşyerinde yapılan incelemede, ----- defterlerinin vergi müfettişinde olmasından dolayı İncelenemediği ----- yılı ticari defter ve fatura kayıtlarının incelenmesi sonucu,

davaya konu olan tasarım tescilli Ürünün kodunun davalıda -------- olduğu ve bu kodlu üründen davalının davaya konu ürüne ait 120 âdet (11.136,00 TL KDV) satış Yaptığı, Maddi Tazminat Açısından Maddi tazminat hesaplanmasında 6769 sayılı SMK'nın. Mad.151/2.a tercih edildiğinden, davacının birim karlılığını ve satiş fiyatını belirtmediğinden herhangi bir hesaplanma varılamadığı, sonuç ve kanaatine ulaşıldığına dair raporunu sunmuştur.

Mahkememizden aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda.

Tasarım Yönünden Davacı tarafa ait ------ numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Mali İnceleme Yönünden Maddi manevi dava açılmasına neden olabilecek bir iş veya eylemin dosya içeriğinde bulunmaması ile davacı adına hesaplanacak herhangi bir maddi manevi tazminat hesaplanmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır.

Mahkememizden aldırılan ---- tarihli bilirkişi Ek raporunda. Davacı ------ Davalı ---- diğer davalı ---- faiz olmak zere ---mahrum kalınan kar ----------Maddi manevi dava açılmasına neden olabilecek bir iş veya eylemin dosya içeriğinde bulunmaması ile davacı adına hesaplanacak herhangi bir maddi manevi tazminat hesaplanmasına gerek olmadığına dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizden aldırılan 31/03/2023 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda.

03.11.2022 tarihli ara kararı gereğince davacının ------ yılı ticari defterlerine ulaşılamaması sebebi ile değerlendirme yapılamadığına dair raporunu sunmuşlardır.

Mahkememizden aldırılan --- tarihli bilirkişi 3. Ek raporunda. Davacı ------- satış gerçekleştirdiği, düzenlenen bu faturaların, yevmiye defterinde yeri bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizden aldırılan 02/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; ---- Tarihli ----- Bölümüne.

Davacı tarafa ait ----numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün görselleri ve ürün ------ arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davalı tarafa ait ----Tarihli------ Bölümüne.

Davalının işyerinde yapılan incelemede, ---- vergi müfettişin de olmasından dolayı incelenemediği,------ ticari defter ve fatura Kayıtlarının incelenmesi sonucu, davaya konu olan tasarım tescilli ürünün kodunun davalıda -----ve bu kodlu üründen davalının davaya konu ürüne ait ------satış yaptığı, tespit edilmiştir.

Davacı tarafın maksimum satabileceği adedi ile davalı tarafa kıyaslayacak veri bilgi olmadığından heyetimizdeki sektörel bilirkişinin görüşü ------- maddesine göre yoksul kalınan kazancın en az 2.500 adet ürün üzerinden 262.150,00TL olduğu, yönünde raporunu sunmuşlardır. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, -------sayılı dosyası alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde.

Davacının ------- numaralı tasarım tescilinin sahibi olduğu, davalılarca bu tasarım adı altında üretim yapılarak satışa sunulduğu iddiasıyla tecavüzün tespiti, önlenmesi ve kaldırılması ile maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, mahkememizce davalılardan -----ait iş yerinde yapılan ------- sayılı tespit ve talimat yoluyla aldırılan bilirkişi raporunda davalı iş yerinde davacı tasarımını ihlal mahiyette ürün tespit edildiği yönünde rapor sunulduğu, mahkememizce aldırılan 15/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda da -------- sayılı dosyası ile tespiti yapılan ürünlerin davacı tasarımına benzer mahiyette olduğunun bildirildiği,

diğer davalının ----- yerinde talimat yoluyla yaptırılan tespit ve aldırılan bilirkişi raporunda -------- tarihli bilirkişi raporunda davaya konu tescilli tasarımı ürün kodunun bulunduğu fakat maddi tazminat hesabının yapılamadığının belirtildiği, mahkememizce aldırılan 05/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalıların üretim ve satışını yaptıkları ürünleri davacı tasarımına benzer olduğunun belirtildiği,

mali yönden aldırılan ------ tarihli ek rapor, ---- tarihli 2. ek rapor,---- tarihli 3. Ek rapor ve en son aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda netice olarak davalıların tasarım hakkına tecavüzde bulundukları elde ettikleri gelirin ise ticari defterlere göre 11.136,00 TL + KDV genel sektörel bilirkişinin görüşüne göre ise en az 2.500 adet üretilebileceği üzerinden yapılan hesaplamada 262.150,00 TL gelir elde ettiklerinin belirtildiği, buna göre de davacının ---- numaralı çoklu tasarım belgesinin tescilli sahibi olduğu,

davalı ----- tarafından davacı tasarımına benzer ürün üretilip bu ürünün diğer davalı -------------- satışa sunulduğu, yaptırılan tespit ve aldırılan bilirkişi raporlarına göre, davalılarca üretilip satışa sunulan ürünün davacı tasarımına benzer mahiyette olduğu bu durumun da 6769 Sayılı SMK' nın 81/1-a) maddesi uyarınca tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiğinin konusunda ehil bilirkişi heyetlerince tespiti yapıldığından benzerlik değerlendirmesinin mahkememiz uzmanlık alanına girmemesi sebebiyle, tecavüz iddiası bakımından bilirkişi raporlarının hükme esas alındığı, davacı tarafından tecavüz nedeniyle SMK 149.

Maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği, davacı tazminat yöntemini 151/2-a) olarak belirlediği, davalı ----------- ticari defterleri üzerinde talimat yoluyla yaptırılan incelemede ihlale konu ürünlerden 120 adet satış yapıldığının tespit edildiği fakat sektörel bilirkişi tarafından ihlale konu ürünlerden bir top kumaştan ortalama tek renkten 500 adet üretiminin yapılabileceği, piyasada 5 renk üzerinden üretim yapıldığı bu nedenle ortalama 2.500 adet ürün üzerinden satış yapıldığı yönünde tespite varıldığı, bu tespitin geçmiş ve mevcut --------------- Dairesinin istikrarlı kararları ile de uyumlu olduğu,

buna göre davacının 2.500 adet ürün satışı bakımından yoksun kalınan karının olduğu, 2.500 adet üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesinde bilirkişilerce 2018 yılı için 2.500 x davacının ortalama karı olan 58,10 TL ' nin sonucu 145.250,00 TL 2019 yılı için ise 2.500 X 2019 yılı karı olan 46.76 TL = 116.900,00 TL olmak üzere toplam 262.160,00 TL yoksun kalınan kar hesabı yapılmış ise demahkememizce bu hesaba uyulmadığı zira ortalama 2.500 adet ürün üretilebileceği tespiti yapıldıktan sonra her yıl için ayrı ayrı 2.500 adet üzerinden hesaplama yapılmasının doğru olmadığı zira davalıların davaya konu üründen 2018 yılı için ayrı üretim,

2019 yılı için ayrı üretim yapıldığına dair bir iddia olmadığı gibi bu yönde bir tespit de olmadığı hesaplamanın sadece 2.500 adet üzerinden yapılması gerektiği fakat bu hesaplamanın mahkememizce yapılabileceği anlaşıldığından bu hususta yeniden rapor aldırılmadığı,

buna göre ihlal tarihi olan 2018 yılı ile davanın açılış tarihi olan 2019 yılı davacının davaya konu ürün karlılık miktarları ürün başına bilirkişilerce tespit edildiğinden 2018 yılı için karlılık oranı olan 58,10 ile 2019 yılı için karlılık oranı olan 46,76 TL ' Nin toplanması suretiyle 58,10 TL + 46,76 TL /2 =52,43 TL ' nin davacının ürün başına mahrum kalınan karı olduğu bu bedelin de 2.500 ile çarpılması sonucu 2.500 x 52,43 TL = 131.075,00 TL davacının mahrum kalınan karı olarak hesaplandığı ve bu bedel üzerinden maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği,

manevi tazminat talebi yönünden de davalı gerçek kişinin sosyal ekonomik durum tespiti, ihlalin niteliği, tarafların incelenen ticari defterleri ve tüm dosya kapsamına göre, takdiren 10.000 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılarak, ihlalin tespit tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek suretiyle manevi tazminat talebinin tam kabulü, maddi tazminat talebinin kısmen kabulü, tasarım hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.