İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/105 K.2023/252

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/105

KARAR NO : 2023/252

DAVA

Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

DAVA TARİHİ : 18/05/2022

KARAR TARİHİ : 14/11/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maddi ve manevi tazminata ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla,----- FSHHM'nin ----- dosyasında verilmiş olan ------sayılı ihtiyati tedbir kararına konu ----- kitabının yazarı ve yayınevi olan davalılar tarafından müvekkilinin “-----kitapları üzerindeki mali ve manevi haklarına yaratılan tecavüzün FSEK m. 67 ve 69 uyarınca men'ini, ref'ini ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ile TTK m. 56 uyarınca müvekkili aleyhine haksız rekabet yarattığı önlenmesini ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ----- vekili 03/06/2022 UYAP kayıt tarihli dilekçesinde.

İlk derece Mahkemesinin ------ sayılı 13/04/2022 tarihli verilen ihtiyati tedbire itiraz (söz konusu eserin niteliği, basım sayısı, eser ile sağlanan fayda ve ihtiyati tedbirin uygulanması durumunda yazarının ve yayımcısının uğrayacağı telafisi güç ve imkânsız zararlar bir bütün olarak düşünüldüğünde uygun görülen teminat miktarının oldukça az olduğu, her ne kadar kendileri dinlenilmeden tedbire hükmedilmiş ise de anayasal hak olan adil yargılanma hakkına sahip oldukları, kararın kendilerine hemen tebliğ edilmediği, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiği,

alıntıları müvekkilinin değil dava dışı -----tarafından yönlendirme ve izin ile yapıldığı, buna ilişkin ----- yazışmalarının bulunduğu, kitapların eser vasfının hususiyet taşıyıp taşımadığının uzman kişilerce değerlendirilebileceği, eser niteliğindeki bir kitabın içinden hiç kimseye bağlanması mümkün olmayan malum bilgileri yansıtan kısımların alınmasının bir ihlal olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, raporda alıntıların niteli kararına esas alınan bir niteliğinin bulunmadığı, raporun çelişkili olduğu,

karara esas alınmaması gerektiği, usulsüz olarak alıntılandığı belirtilen kısımların tamamının mali haklarına sahip olduğu kitapların yazarı olan ----- bilgisi, yönlendirmesi ve izni ile söz konusu müvekkilinin kitabından kullanıldığı, tedbir isteyenin kötü niyetli olduğu, ölçülülük çerçevesi dışına çıkıldığı, tedbir kararına istinaden küçük düşürücü şekilde kamyonlarla müvekkilinin adresine gidildiği, tedbir kararının amacına, ölçülülük ilkesine, hukuka ve adaba aykırı kullanıldığı, yaklaşık ispat koşullarının ve tedbir koşullarının oluşmadığı beyan edilerek) ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, Davacının mali hak sahibi olduğunu iddia ettiği ----isimli kitaplardan davalı ----- yazarı olduğu diğer davalının ise mali hak sahibi olduğu iddia edildiği -----isimli eserde kullanılmak suretiyle alıntı yapılıp yapılmadığı, yapılan alıntıların eser niteliğinde olup olmadığı bu durumun FSEK den kaynaklı mali ve manevi hakların ihlali ve haksız rekabet teşkil edip etmediği taleplidir.

Mahkememizde aldırılan 01/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda. İnternet üzerinde yapılan incelemer sonucunda “-----” adlı kitabın eticaret sitelerinde stoklarının olmadığı tespit edilmiştir.

Davacının da davalının da ürünlerinin eser vasfına haiz olup bir orjinallik içerdiği, Ancak davalının yazdığı -----diğer yayınevi davalının piyasaya sürdüğü adlı eserinde karşılaştırma tablosunda görüleceği üzere alenen davacının eserinden yararlanmalarının olduğu fakat bu yararlanmaları ile ilgili davacı yayın evinin telif sahibi olduğu eserine ----formatına göre atıfta bulunması gerekirken ATIFTA BULUNMAYARAK ve KİTAPTA bu yönde KAYNAKÇAYA YER VERMEYEREK intihal eylemine 'neden olduğu,

Atılı bu eylemin FSEK'in 35. Maddesine aykırılığı nedeniyle davacı telif hakkı sahibi ve yazarların FSEK'te öngörülen mali haklardan m.21 İşleme hakkı, m.22 ve 23 Çoğaltma ve yayma hakkı, FSEK m.15'teki adın belirtilmesi selahiyetine yönelik manevi haklarının ihlal edildiğine dair raporunu sunmuşlardır.Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı şirketin dava dışı yazar----tarafından yazılan ----- isimli kitapların mali hak sahibi olduğunu, davalı yazar-----tarafından yazılan davaya konu -----isimli kitapta davacının mali hak sahibi olduğu kitaplardan intihal yapıldığını intihale rağmen kaynak gösterilmediğini bu durumun mali ve manevi hakların ihlali ile haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesi ve durdurulmasını talep ettiği, davalı----vekilinin cevap dilekçesi ile davaya konu intihal olarak değerlendirilen kısımların davacının mali hak sahibi olduğu kitapların yazarı olan ----- bilgisi dahilinde onay alınarak kitaba konulduğunu,

diğer davalı şirketin ise husumet sebebiyle davanın reddinin talep edildiği, mahkememizin-----sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talebine ilişkin olarak aldırılan 22/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda davalılara ait -----isimli eserin toplam 81 sayfadan oluştuğu, 16 sayfasının -----kitaplarından alıntı yapılarak oluşturulduğu, alıntı oranının %19,753 olarak tespit edildiği yönünde görüş bildirildiği,

mahkememizce dosyanın esasına yönelik aldırılan 01/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda da davalılara ait ----- isimli eserin davacının mali hak sahibi olduğu----- eserlerden alıntı yapılarak oluşturulduğunu bu durumun mali ve manevi hakların ihlali niteliğinde olduğunun belirtildiği buna göre, davacı şirketin dava dışı yazar ----- tarafından yazılmış olan ----isimli eserin ise 2019 yılında basıldığı, davalıya ait ----- isimli kitabın ise 2020 yılında basıldığı,

hem davacının mali hak sahibi olduğu kitapların hem de davalıların ----- isimli kitapların FSEK 2. Maddesi kapsamında, ilim ve edebiyat eseri oldukları, davaya konu eserlerler arasındaki benzerliğin karşılaştırılması hususunun özel uzmanlık gerektiren bilgi gerektirmesi sebebiyle mahkememizce hem mahkememizin ----- sayılı dosyasından içerisinde Yazar (Sektör) bilirkişinin olduğu heyetçe hem de mahkememizin esasına yönelik aldırılan yine içerisinde yazar bilirkişinin de olduğu heyetçe davalılara ait ----- isimli eserin davacının mali hak sahibi olduğu, ----- isimli eserlerden alıntı yapılarak oluşturulduğu,

alıntı oranının yaklaşık %20 oranında olduğu mahkememizce de bilirkişi raporları incelendiğinde, -----illerine ilişkin bölümlerin davacı eserlerinden aynen alınarak yazıldığının anlaşıldığı, bu durumun mali haklardan işleme hakkı çoğaltma ve yayma hakkının ihlali niteliğinde olduğu ayrıca davalıların eserinde alıntı yapılan ----- isimli eserin de kaynak olarak gösterilmediği bu durumun da FSEK 15. Maddede yer alan adın belirtilmesi yönündeki manevi hak ihlali niteliğinde olduğu,

kitapların aynı konuyu içermesi sebebiyle aynı sektöre hitaben yazıldığı da düşünüldüğünde bu durumun aynı zamanda başkasının iş ürünlerinden haksız şekilde yararlanmak eylemi olup haksız rekabet de teşkil ettiği bu nedenle davacının dava dışı-----isimli eserlerin mali ve manevi hakların tecavüzünün aynı zamanda haksız rekabetin önlenmesi talebinde bulunması taleplerinin haklı olduğu,

her ne kadar davalı----- tarafından dava dışı yazar---- ile aralarındaki ----- yazışmaları dosyaya sunularak yazarın bilgisi dahilinde alıntı yapıldığı iddia edilmiş ise de yazışmaların davalı yazarca oluşturulacak eserlere ilişkin bir takım fikir alış verişleri içerdiği tespit edilmiş ise de dava dışı yazar ----- tarafından açık bir muvafakatname verilmediği bu bakımdan bu yazışmaların muvafakatname olarak değerlendirilemeyeceği kaldı ki davalının da ---- isimli eserinde dava dışı yazar ----ismine ve davacılara ait ----- isimli eserleri de kaynak olarak göstermediği hususu da değerlendirildiğinde,

bu yöndeki savunmalara itibar edilmeyerek davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.