İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/122 K.2024/164

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/122 Esas

KARAR NO:2024/164

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/05/2022

KARAR TARİHİ: 17/10/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; öncelikle davacının gelir getiren herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığın, almakta olduğu herhangi bir maaşı olmadığı, kendisi öğrenci olduğu, davalı tarafça bu zorlu ekonomik durumda basılan kitaplarından elde edilen gelir kendilerine alınmış bulunduğu, davacının hayalleri yıkılmış bulunduğu, davacı son derece mağdur edilmiş bulunduğu;

davanın adli yardım ile görülmesini talep ettiğini, davacı ------ babadan doğma eserlerinde --mahlasını kullanan öğrenci olup, başarılarından dolayı ------ onaylanmış, instagramda ---olan bir yazardır.----------- çıkmış piyasaya sorunsuz arz edildiğini, davacı ile davalı------ daha sonradan tanışmış ve davalı, davacının öğrenci oluşunu, davacının iradesinde hile oluşturma gayesiyle kullanarak ona kitaplarını kendi yayın evleri olan ---------- evlerinde uygun fiyatlar ile çıkararak piyasaya arz edeceğini vaat ettiğini, davalı bu fiyatı kasten davacının iradesini sakatlamak amacıyla kullandığını,

davalı ilkin davacının------şeklinde bastırdığını davacının yazarı olduğu ------ aşağıda belirtileceği üzere hatalı çıkartılan ----------------- satış ve gelirlerinden bugüne kadar defaten davacının talep etmesine rağmen davalı tarafça, davacıya hiç bir ödemede bulunulmadığı gibi, davacıdan alınan bedeller dahi iade olunmadığını, davalının gerekçesi ise, kendi markası ile ----------piyasaya arz ettiği dolayısıyla kitabın sahibinin kendisi olduğu,

bir ------- davacıya gönderilmesinin yeterli olduğunu beyan ettiği,-------------- yayıma hazırlandığı dönemde davacı tarafından ikinci kitabı olan------ davalı ile aynı şartlar üzerinden anlaşmaya varıldığını ve kitabın metin hali davalı ile paylaşıldığını, söz konusu kitabın----------- davalı tarafından kitabın ismi, düzeltileceği beyan edilmesine rağmen, hatalı bir şekilde ve son hali davacının onayı alınmaksızın ---------- şeklinde anlatım bozukluğu yapılmak(çoğul-çoğul) sureti ile bastırıldığını, davacı söz konusu bu kitabın bu haliyle basıma arz edildiğini e-devletinden ----1.000 adet basıldığını tespit ettiğini,

bir nüshasına kendi çabası ile ulaşarak -------- piyasaya arz edildiğini tespit ettiği, davacı bunun üzerine davalının ilk kitabından elde edilen geliri kendisine vermesini ve ikinci -------------için de bu kitap için bu aşamaya kadar elde edilen gelirin iadesi ile kitabın piyasadan bu haliyle çekilmesini talep etmişse de davalı tarafça, davacı üzerinden maddi menfaat temini dışında bir gaye bulunmadığından bu taleplerin gereği yerine getirilmediğini, kitaplar dahil kül halinde sunulacak olan yazışmalarda davalının--------- davacının iradesini sakatlamak niyeti ile kendisini sürekli hasta gösterdiği,

hastane-dişçide olduğunu, şehir dışılarda, düğünlerde, toplantılarda olduğunu belirttiği, davacıya gereksiz iltifatlarda bulunduğu, --------basımını sürekli oyaladığı, davacıya ait ----sahibinin ----- için kendisi, davacıdan kitabın basımı için 4.000,00 TL ve 2.600 TL olmak üzere 6.600 TL olmak üzere bir bedel almasına rağmen olduğunu ve bir çok yazarla da bu şekilde anlaştığın belirttiğini, davalının 60.000,00 TL manevi tazminat ve ıslah,

dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla FSEK madde 70/3 uyarınca hesaplanacak tazminattan az olmamak kaydıyla FSEK madde 68/1 uyarınca belirlenecek rayiç bedelin 3 katı oranındaki telif ceza tazminatına karşılık şimdilik 300 TL maddi zarar, ceza, tazminatın faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, adli yardım talebinin kabul edilerek davacıdan herhangi bir harç ve masraf alınmamasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşıldı.

DELİLLERVEGEREKÇ E

Dava, Davacı tarafından yazıldığı iddia edilen ve davalının sahibi olduğu yayınevi tarafından basıldığı iddia edilen ikinci el kadın ve gecelerin gözleri (gölgelerin gözleri) isimli eserler nedeniyle davacının mali ve manevi haklarının ihlal edilip edilmediği edilmesi halinde tazminata hükmedilmesine ilişkin davadır.

Mahkememizde aldırılan 24/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda.

Davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu URL adreslerinde yapılan incelemede; -------adıyla hizmet veren bir---- olmadığı, ------- olduğu, ------- adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede;------- hesabının halihazırda silinmiş/kaldırılmış olduğu, ------- davacı ile yapılan ----- tarihli söyleşinin yer aldığı, ------ yer alan davacı tarafından yazılan ------ tarihli yazının yer aldığı, -----davacı tarafından yazılan -------bilgisinin yer aldığı, ------ yapılan resen incelemede; ------- yer alan --------bilgisinde; ------olduğu, ------- ürün kodunun ----- olduğu,---------- stokta 1 adet olduğu,

-------- yer alan ------ bilgisinde;----- olduğu, -------olduğu, İlk baskı yılının ------ olduğu, ------stokta olmadığı, ----olduğu, ---- numarasının ----olduğu ------adresinde yer alan ---- bilgisinde; --------olduğu, ----- olduğu, ----- olduğu, -----olmadığı, ------numarasının ----- olduğu -------adresinde yer alan ------ adlı ------ olduğu, ----- olduğu, ------- olduğu, ----- olduğu, ------ olduğu, ---- sayısının ------ olduğu, -------olduğu, -----adresinde yer alan ------ bilgisinde; ------- olduğu, -----olduğu, ------olduğu, ------ olduğu,

------olduğu----- adlı ----- incelemede;Davacıya ait olduğu anlaşılan ------adresinde yer alan hesaptan yapılan ---- paylaşımda.

Paylaşım konusunun----- kitap olduğu, Paylaşımda ------ açıklamasının yer aldığı, Paylaşımın --------- tarihinde yapıldığı, Paylaşımda yer alan kitabın üzerinde ------aldığı, ------ ibaresinin aratılmasıyla herhangi bir sonuca ulaşılamadığı,-------- ibaresinin aratılmasıyla herhangi bir sonuca ulaşılamadığı, -------------------ibaresinin aratılmasıyla herhangi bir sonuca ulaşılamadığı, FSEK yönünden yapılan incelemede; dosya kapsamında Davacı ile Davalı arasında, Davacı’nın eserleri üzerindeki mali ve manevi haklarının kullanılmasına yönelik yazılı bir sözleşme ve/veya taraflarca imzalanmış bir yayım sözleşmesi bulunmadığı,

dosya içeriğinde bulunan --------- Davacı ve Davalı tarafından imzalanmadığı, bu nedenle Davacı’nın FSEK kapsamında ilim ve edebiyat eseri olan eserleri üzerindeki mali ve manevi hakları devralmadan dava konusu eserlerin umuma arz edilmesi ve satılmasının Davacı’nın FSEK kapsamındaki mali ve manevi haklarının ihlali niteliğinde olduğu, -------- sayılı yazı ekinde dava konusu kitaplar ile ilgili kaç adet bandrol alındığı hakkında bilgi verildiği, gönderilen yazı ekinde ---------verildiği Dava dosyasının incelenmesinde dava konusu kitaplardan kaçar adet satış yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belge yer almadığı,

Dosya kapsamında yer alan ve tarafların bilgilerinin yer aldığı ------------tarihli imzasız “TELİF HAKLARININ DEVRİNE İLİŞKİN ESER SÖZLEŞMESİ” nin 6.3 maddesinde;Yayınevi,dağıtıcı kanallar ya da komisyon alan herhangi bir aracı firma, şahıs, topluluk ,organizasyon vs. haricinde yapılan satışlarda birim kitap etiket fiyatı üzerinden yüzde on ( %10) oranında (satılan kitabın adedi karşılığınca )yazara telif ödemeyi taahhüt eder.

Hükmü yer almakta olduğu, --------dört farklı satış fiyatının tespit edilmiş olduğunda ve hangi kitapevinde kaç adet satış yapıldığına dair bilgi elde edilemediği, İnternet sitelerinde yer alan bilgilerde ------------bulunmadığı notu göz önünde bulundurulduğunda kitapların tamamının satılmış olduğu,----------- satış fiyatı ortalama: ( 47,00 TL.+36,66 TL+30,00 TL.+18,06 TL/4) = 32,93 TL. olarak , -----------Satış fiyatı : 11,55 TL.

Olduğu, bu bilgiler doğrultusunda ve verilen görev kapsamında telif hakkı ücreti ve tazminat tutarı;Telif hakkı tutarı : 4.546,79 TL., FSEK 68/1 kapsamında tazminat tutarı ( 4.546,79 TL. X 3 ) = 13.640,37 TL. olarak hesaplandığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı ------------------ yazarı olduğunu iddia ettiğini, davalı taraf ile bu kitapların basım ve dağıtımı konusunda anlaşmaya varıldığı fakat davalı tarafın davacıdan izinsiz olarak kitap ismini ve içeriğini değiştirip bastırıp satışa sunduğunu, bu durumun FSEK ten kaynaklı mali ve manevi hakların ihlali niteliğinde olduğunu belirterek maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı tarafından davaya cevap verilmediği, davaya konu kitapların celp edilen bandrol bilgileri incelendiğinde --------- alındığı,

yine taraflar arasında ------------- üzerinden iş bu kitapların basım dağıtım ve ücretine ilişkin çok sayıda yazışma dökümanlarının davacı tarafından dosyaya sunulduğu, deliller toplandıktan sonra aldırılan --------- tarihli bilirkişi raporunda taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davaya konu kitapların ilim ve edebiyat eseri olduğu, davacının kitapların yazarı olarak eser sahibi olduğunun tespit edildiği,

davalı eylemlerinin davacıdan izin alınmaksızın ayrıca kitap isimleri de değiştirilmek suretiyle mali haklardan çoğaltma manevi haklardan ise eserde değişiklik yapılarak umuma arz edilmesi şeklinde ihlalde bulunduğunun tespit edildiğini, mali yönden ise hesaplanan maddi tazminat tutarının 4.546,79 TL x 3 = 13.640,37 TL olarak hesaplandığı buna göre de davacının davaya konu ----------yazarı olduğu, taraflar arasında her ne kadar kitapların basımı ve çoğaltılması konusunda sözlü olarak mutabakat var ise de herhangi bir yazılı sözleşme mevcut olmadığı,

davalının davaya konu kitap isimlerini davacı ile müzakere edilmeksizin ve yine davacının rızası alınmaksızın değiştirildiği, kitapların düşük bedel ile piyasada satışa sunulduğu, bütün bu hususlar düşünüldüğünde davalı eyleminin davacıdan izin alınmaksızın çoğaltma hakkının ihlali şeklinde davacının FSEK ten kaynaklı mali haklarının ihlali ayrıca kitap isim ve içeriklerinde davacının iddiasına göre değişiklik yapılması ve bu şekilde umuma arz edilmesi nedeniyle manevi haklarının da ihlal edildiği,

bu nedenle davacının FSEK 68 ve FSEK 70. Maddesi uyarınca maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği, maddi tazminat talebi yönünden tespit edilen toplam ----------- üzerinden kitapların piyasadaki ortalama satış bedelleri de bulunarak davacının yazar olarak telif hakkının %10 olduğu değerlendirilmek suretiyle rayiç bedelin 4.546,79 TL olduğu ve davacının bu bedel üzerinde 3 katı toplamı olan 13.640, 37 TL maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, manevi tazminat yönünden de davacı ve davalının sosyal ekonomik durum tespit tutanağı,

davacının ilk kitaplarının yazması ve bunun karşılığında kitaplarının piyasada ucuz şekilde ve özensiz olarak satışının ve dağıtımının gerçekleştirilmesi kitaplar ile ilgili olarak davacıya herhangi bir bilgi verilmemesi bu şekilde davacının manevi olarak üzüntü yaşadığı da dikkate alınarak takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.