İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/105 K.2025/93

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/105 Esas

KARAR NO: 2025/93

DAVA

İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/01/2023

KARAR TARİHİ: 27/05/2025

------- tarihli görevsizlik kararına istinaden Mahkememize tevzi edilen dava dosyasının incelenmesi sonunda,

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı ile davalı şirket arasında ---- imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkili olan davacı şirket müdürü ve aynı zamanda yazar ---- isimli kitabının ------- tarafından basılıp yayınlanması ve sözleşme şartları dahilinde dağıtımı için anlaşma sağlandığını, sözleşmenin---- ilk baskısına ilişkin olup ilk basımın---- taraflarca kararlaştırıldığını, Sözleşmenin 2.9.

Maddesi uyarınca ilk baskından sonraki baskılar için taraflar arasında tekrar bir sözleşme yahut mutabakat düzenleneceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiğini, müvekkili olan davacı ile davalı arasında kitabın devam edecek baskılara yönelik şartları düzenleyen bir sözleşme daha imzalandığını, her ----- baskı için de yayınevi yazara ---- telif bedeli ödemeyi kabul ettiğini, ne var ki ilerleyen dönemlerde yayınevinin sözleşme koşullarına aykırı hareket etmesi, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin geç yerine getirilmesi veya hiç yerine getirilmemesi,

iletişim kanallarının engellenmesi sebebi ile müvekkili olan davacının yayınevi ile olan sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini, Davalı ile imzalanan sözleşme gereği sözleşme ile düzenlenen ----- adetlik baskısı öncesi müvekkili olan davacının yazılı muvafakati olması gerekirken davalı yayınevi tarafından bu maddelerin ihlal edildiğini, davalı yayınevinin müvekkili olan davacının imzasını taklit etmek suretiyle ---- alınması gereken bandrolleri tek seferde ----olarak aldığını, sözleşmeyi haklı olarak fesheden müvekkili olan davacıya ,

---- sözleşme ile yapılacağı planlanan ----adet baskının her biri için -----telif bedeli ödenmesi gerektiğinin açık olduğunu, yazarın hak etmiş olduğu telif bedeline konu ------- numaralı e-arşiv faturanın usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmadığı gibi yasal süresi içerisinde portal üzerinden faturaya herhangi bir itirazda bulunulmadığını , iptal edilmediğini, Ödeme yapılmaması üzerine sözleşmeden kaynaklı fatura alacağı , iş bu davaya konu ------ Sayılı dosyası üzerinden icra takibine konulduğunu, Davalı yayınevine gönderilen ödeme emri ---- Tarihinde tebliğ edildiğini,

itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek,----sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalı tarafından %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili-------temsil müdürü ve yazarı ------ davacının yazdığı------ basımı, dağıtımı, satışı amacıyla çeşitli sözleşmeler, mutabakatlar ve mali hakların kullanılmasına ilişkin izin belgeleri imzalandığı, -------- tarihli ilk sözleşme ile;

eserin --- adet basılacağı, --- baskı masrafının---- davacı yazar tarafından karşılanacağı, --- adetin davacı yazara ücretsiz teslim edileceği, -----satışa sunulacağı, bu sitelerde satılan her adet eser için yazara 63 TL ücret ödeneceği, diğer 1.000 adet eserin ise kitap dağıtım firmalarında satışa sunulacağı ve gelirin tamamen yayınevine ait olacağının kararlaştırıldığı ----- tarihli Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin Düzenlenen İzin Belgesi ile;----- adet bandrol alım izin belgesi imzalandığı, Sözleşme ile belirlenen hükümlerin tek tek yerine getirildiği,

----- tarihli sözleşmeye istinaden düzenlenen mutabakat metni ile taraflar arasında muaccel veya müeccel herhangi bir alacak verecek ilişkisinin kalmadığı tespit ve tescil edildiği ---- tarihinde ----- çoğaltılması konusunda tarafların mutabık kaldıkları ve Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin İzin Belgesi ve Mutabakat metni düzenlendiği, anılan bu------- adet bandrol alım izin belgesi imzalandığı, -Mutabakat metni ile ikinci baskının ------ olacağı, kitabın hazırlanması için yazarın yayınevine---- ödeme yaptığı, basılan kitaplardan---- tanesinin de yazara ücretsiz verileceği, ---- tanesinin yazara teslim edildiği,

---- tanesinin yazara verilmek üzere satış dağıtımdan kaldırıldığı, ---- yayınevine hibe ettiği, kalan ---- karşılığı yayınevine satıldığı, yayınevinin -------- kadar yazara ödemeyi taahhüt ettiğinin imza altına alındığı-----Anılan Mali Hakların Kullanım İzin Belgesi ve Mutabakat Metni düzenlense de, -------- Kullanılmasına İlişkin Düzenlenen İzin Belgesinin imzalanmasına karar verilmesi sonrası bu --- bandrol alım ve kitap basım sözleşmesinden vazgeçildiği,

---- imzalanan yeni bir sözleşme ile 3. baskıdan başlanılarak 14. Baskıya kadar her baskının ----- adet olacağı, toplamda ---- baskı yapılacağı, her ---- adet kitabın satılmasından sonra telif ücreti olarak yazara net ---- ödeneceği, ilk----- baskının sadece tilkikitap.com adresi ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağı, ---- olacağı, diğer baskıların--- olacağının kararlaştırıldığı ----------adet bandrol alım izin belgesi imzalandığını, “Davacının dava dilekçesinde, sözleşme devam ederken davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareketinden dolayı sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin iddia edildiği,

bu iddiaların asılsız, dayanaksız olduğu; müvekkilini sözleşme çerçevesinde hareket ederek baskı kalıplarını hazırladığı, kâğıt alımı yaptığı, kâğıtları baskıya uygun şekilde kestiği, editörlük işlemlerini yerine getirdiği, bandrolleri aldığı, bir kısım eserin basımı, dağıtımı ve satımını gerçekleştirdiği, davacının mesai mefhumu gözetmeden çalışan müvekkili ve çalışanlarını sürekli yersiz gerekçelerle tatil ve gece geç vakitlerde arayarak rahatsız ettiği, sosyal platformlarda müvekkili ve çalışanlarını karaladığı, sahte bandrol ve imza kullanıldığı, korsan kitap basıldığı, güvenilmemesi gerektiği, dolandırıcı olduğunun iddia edildiği,

anılan platformlarda sürekli hakaret edip iftira atarak,----şikayet ederek, kitap basım yayınevlerine ve okuyuculara aleyhte karalamalar yaparak mesnetsiz ithamlarla müvekkilinin ticari itibarı zedeleyerek satışa da engel olduğu ------- “Bu haksız hukuksuz ithamlar yanında, müvekkiline mail yolu ile usule aykırı ihtar çekerek haksız taleplerde bulunarak sözleşmeyi feshettiği ------, müvekkilinin fesih bildirimine, feshin iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğu,

taleplerin haksız ve hukuksuz olduğu ve gerekli edim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gerektiği şeklinde ifade cevap verildiği -----Davacı dava dilekçesinde,---- adet baskının her biri için ayrı ayrı --- bedeli denmesi gerektiğini iddia ettiği, --- sundukları tutanaklar ve ihtara cevap dilekçesinde, yazarın ne yayınevinin hak edişlerini ne de peyder pey teslim aldığı kitapların ücretini lemediği, yazarın yukarıda anılan eylemleri ile satışa engel olarak yüzlerce kitabın depoda çürümesine sebep olduğu, telif bedelini talep etmesinin akla, mantığa ve ticari ahlaka aykırı olduğu, sözleşmenin tek taraflı haksız ve hukuksuz fes edildiği,

anılan sözleşmede sözleşmenin feshi halinde tüm telif haklarının saklı tutulacağı belirtilmediği -------dosyası ile başlatılan icra takibine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline, Davacının icra takibinde kötü niyetli olması nedeni ile ---- aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı şirket yetkilisinin yazarı olduğu," evrenin sırrı sayılar" isimli eserden kaynaklı taraflar arasında düzenlenmiş olan sözleşmeler kapsamında davacının davadan alacaklı olup olmadığı, buna ilişkin yapılan ----- sayılı dosyasının alacağa ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır Mahkememizce aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Dava dışı yazar ---- kapsamında----- olduğu, Buna göre davacı şirket ve kendi adına davalı tarafla imzalanmış olan sözleşme ile söz konusu eserin basımı ve dağıtımı için sözleşme yapılmış olduğu, Davalı------ uyarınca yasal defterlerinin incelendiği,

ticari defterlerinin tümünün yazılı olduğu, kayıtların birbirlerini doğruladıkları, kanunlara uygun şekilde eksiksiz ve usulüne uygun oldukları, ibraz ettiği defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapılmış olduğu, TTK md. 64/ III göre nazara alınabileceği, HMK md. 222” ye göre sahibi lehine delil olabileceği Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu, Davacının düzenlediği ------numaralı faturaya TTK” nın m21£2 hükmüne göre Davalı tarafından---- yevmiye numaralı ihtarname ile 8 günlük yasal süresi içerisinde faturanın içeriği hakkında itiraz edildiği,

Rapor içerisinde izah edilen sebeplerle Davacının ------ açıklamasıyla -----tutarındaki faturayı düzenlemesinin sözleşme kapsamında kalmadığı,------ tamamen satılmasına müteakip en geç ------ içinde yazarın sözleşmede belirtilen hesap numarasına yatırılır” maddesine göre her 1.000 adet kitap satışına müteakip telif ödeneceği belirtildiği fakat rapor içerisinde tespiti yapılan baskılardan tamamen 1.000 adet satılmayan baskıların olduğu, sözleşmenin bu hükı net olmamasından dolayı telif “ücretinin hesaplanmasında rapor içerisindeki izahatlar doğrultusunda seçenekli hesaplamalar yapıldığı,

Seçenekli yapılan 3 tür hesaplamada Davacının alacağı telif ücreti karşısında, Davalıdan teslim aldığı 580 adet kitabın sözleşme hükümlerine göre belirlenen etiket fiyatı üzerinden hesaplanması ile Davalıya borçlu olduğu, Davacının, davalıdan bu durumda alacaklı olmadığı yönünde rapor sunulmuştur.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, dava Aralarında düzenlenen dava dışı yazar ----- basımı, yayınlanması ve satışına ilişkin olarak davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, bu kapsamda davacının davalı aleyhine------- sayılı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın haksız olup olmadığı, icra inkar tazminat davasıdır.

Buna göre tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasında --- tarihli kitap basım yayın sözleşmesi imzalandığı, sözleşme konusunun dava dışı yazar ---- yazmış olduğu, ------- isimli kitabın basım, yayın ve dağıtımına ilişkin olduğu, davacı tarafından sözleşmenin feshedildiği ve davalıya sözleşme feshi nedeniyle ---- ödenmesi gereken her bir baskı için-------ödemenin yapılmadığı iddiasıyla, ---- tarihli fatura gönderildiği, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine, ------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davası açıldığı,

Davanın basım, dağıtım ve yayın sözleşmesinden kaynaklı gönderilen faturaya ilişkin alacak davası olduğu, ----------özel mahkemelerden olup, bu mahkemelerde bakılan işler belli işler, belli kişiler veya konular bakımından sınırlı olmakla, yalnız özel kanunlarda gösterilmiş işlere ve davalara bakmakla görevli olup, mahkememiz görevi dahilinde bulunmadığı,

Dava niteliği itibariyle fikri mülkiyet hukukundan kaynaklı bir uyuşmazlık değil, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı alacak davası olduğundan, -------- tarihli ilamında da belirtildiği üzere ihtilafın ihtisas mahkemesi tarafından değil genel mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından çözümlemesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde karar verilmek gerekmiştir.