İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/511 K.2020/398

T.C.Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/511 Esas

KARAR NO: 2020/398

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 14/05/2015

KARAR TARİHİ: 30/06/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------tarihinde saat ----- sularında ---------------- firmasının mülkiyetinde ve diğer davalı ------ sevk ve idaresinde bulunan --------plakalı aracın,---------- üzerinde seyir halinde iken ------- istikametine gitmekte olan yaya halinde bulunan müvekkiline çarparak ağır yaralanmasına sebebiyet verdiğini, sürücü------------- hava, yok ve trafik şartlarına uymayarak kazaya sebebiyet verdiğini, olay günü polis tarafından kaza tespit tutanağı tanzim edildiğini, tutanak incelendiğinde sürücü -------- kusurlu olduğunu anlaşıldığını,

aracın maliki/işleteni olan davalı -------firmasının ise kusursuz sorumlu olduğunu, müvekkilinin yaralanmasına sebebiyet veren ---------- aracın kaza tarihinde davalı---------kapsamında sigortalı olduğunu, yine aynı aracın ------------ sigortalı olduğunu, olay günü kaza ile ilgili durumun sigorta şirketlerine bildirildiğini, müvekkilinin o tarihten bu yana sol ayak bileğinden kalçasına kadar 5 tane ameliyat geçirdiğini, müvekkilinin kaza tarihinden bu yana hastanenin çeşitli birimlerinde tedavi görmesine rağmen iyileşmediği gibi durumunun gittikçe kötüye gittiğini,

hastane tarafından müvekkilinin engelli durumunun %20 olduğuna dair rapor tanzim edildiğini, müvekkilinin kazadan sonra hiç bir işte çalışamadığını, bu nedenle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, ------çalışma gücünün kaybı,--- kazanç kaybı, ---- ekonomik geleceğinin sarsılması nedeniyle olmak üzere şimdilik toplam ------- kaza tarihi olan ------- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili konusunda hüküm oluşturulmasına,

----- manevi tazminatın kaza tarihi olan -------- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar -------- alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu kazanın ------ tarihinde meydana geldiğini, davanın açıldığı tarihin ise ---------- olduğundan, bu belirtilen tarihin, kaza tarihinden itibaren işlemiş olan 2 yıllık zamanaşımı süresinin bitiminden sonra açıldığını, bu nedenle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacının sakatlığa bağlı çalışma gücündeki kaybı dışındaki gelir/kazanç kaybına ve kar kaybına ilişkin bulanan davacı yan istemlerinin teminat dışı olduğu,

kasko sigorta poliçelerinden dolayı sorumluluğun doğması için öncelikle ------------ tüketilmesi gerektiğini, davacı yanın hem kusur hem oluşan zararını kanıtlaması gerektiğini, öncelikle davalı müvekkili sigortacı şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın esası bakımından da haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalılar -------------- cevap dilekçesinde özetle.

Kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olanın davacı olduğunu, sürücü ---------- kusurunun olmadığını, alabileceği hiçbir tedbirin bulunmadığını, müvekkilin kullandığı aracın hızının düşük olduğunu, araç hızlı olsaydı davacının ölümüne sebebiyet verebileceğini, soruşturma aşamasında kendi kusurunu bilen davacının şikayetçi olmadığını, ve bu sebeple ------------- Sayılı dosyada takipsizlik verildiğini, ancak davacının kazanın üstünden 3 yıl geçtikten sonra her nedense huzurdaki davayı açmak yoluna gittiğini, aradan geçen 3 yıllık süre sebebiyle ve 2 yıllık zaman aşımı süresi dolduğundan davanın zamanaşımına uğradığını,

bu sebeple zamanaşımı def'ini dermeyan ettiklerini ve zamanaşımı sebebiyle de davanın reddinin gerektiğini, davacının %20 oranında maluliyet oranının fahiş olduğunu, dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olan davacının maddi tazminat taleplerinin hiç birisinin kabulünün söz konusu olamayacağı gibi, manevi tazminat talebinin de bulunmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı----- vekili cevap dilekçesinde özetle: ------- plakalı aracın müvekkil sigorta şirketinde sigortalı olduğunu, iş bu poliçeden dolayı sorumluluklarının -------limit ile sınırlı olduğunu, manevi tazminatın teminat dışı olduğunu, davacının başvurusu sonrası hasar dosyasında ------- ödeme yapıldığını, ek tazminat hesabı yapılması durumunda müvekkilinin yapmış olduğu ödemenin güncellenmesi gerektiğini, davacı tarafın talep edebileceği zararının kalmadığını, dosyanın kusur tespiti için trafik ihtisas dairesine gönderilmesi, ardından maluliyet raporu alınmak üzere --------------- sevk edilmesi,

Aktüer sıfatına sahip bilirkişiden rapor alınmasının gerektiğini, davacının olay tarihinden itibaren faiz isteminin hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, müvekkil şirketin dava açmasına sebebiyet vermediği için yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle, ---- tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni, -------- olduğu ----------- plakalı aracın davacı yaya ile karışmış olduğu trafik kazası sebebiyle, davacının malul kaldığı iddiasıyla açılan maddi manevi tazminat davasıdır.

Mahkememizce davacının tedavi gördüğü hastanelerden hastane kayıtları celp edilmiş, vergi dairesinden davacının geçimine yönelik gelir beyannameleri getirtilmiş, ------------Sayılı soruşturma dosyası celp edilmiş, tarafların sosyal ekonomik durum araştırmasının yapılması için emniyet müdürlüklerine müzekkere yazılmış, tarafların tanıkları dinlenmiştir.

Eksiklikler tamamlandıktan sonra davacının maluliyet oranının belirlenmesi amacıyla ---------- rapor alınmıştır. ----------- tarihli maluliyet raporunda özetle: "Davacının ------- tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı arızası nedeniyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası Grup1 kabul olunarak halihazırda E cetveline göre %66.0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının,

iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 ay olarak kabulünün uygun olduğu" şeklinde görüş ve kanaat ile rapor hazırlanmıştır. Alınan maluliyet raporu kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.

Maluliyet raporu alındıktan sonra -------- rapor alınmak üzere dosya ---------------- tarihli kusur raporunda ise özetle: "Davalı sürücü ------- meskun mahalde seyri sırasında sağ tarafından seyir yoluna giren yaya nedeniyle etkili fren ve direksiyon tedbiri alması gerekirken etkili tedbiri almayıp sevk ve idaresindeki ------ yayaya çarptığı olayda %15 oranında kusurlu olduğunu, Davacı yaya -----------karşıdan karşıya geçmeden önce yolu kontrol etmesi,

gelen araçların hız ve yakınlık durumlarını dikkate alıp araçlara ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken sol tarafından gelen kamyonete ilk geçiş hakkını vermeden karşıya geçmek istediği sırada gelen kamyonetin kendisine çarptığı olayda %85 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde raporunu Mahkememize sunmuşlardır.

Mahkememizce alınan kusur raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı------------------ vekilleri kusur raporuna itiraz etmiş olup, Mahkememizce alınan kusur raporunda tespit edilen oranların, olayın oluş şeklinde, usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varıldığından hükme esas alınmış, davalının etkili fren ve direksiyon tedbirini almaması sebebiyle %15 kusurlu olduğu anlaşılmış, bu nedenle davalıların rapora itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacının maluliyet oranı ve kusur oranı tespit edildikten sonra dava konusu uyuşmazlığın çözümüne ilişkin hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişinin ------- tarihli raporunda özetle: "Kaza sonucu yaralanarak beden gücü kaybına uğrayan davacının geçici tam iş göremezlik maddi tazminatının ------------olduğunu, sürekli kısmi iş göremezlik tazminatının %66.0 meslekte kazanma gücü kaybı oranına ve davalı sürücünün %15 kusuruna göre----- olduğunu, toplamda -------- olarak hesaplandığını, davalı ----------eden sigorta şirketinin bu tazminat tutarının, davacılara sigorta limitiyle sınırlı olmak üzere ödemekle yükümlü olduğu,

-----tarafından düzenlenen teminatın-------------- tanınan teminatlar için ve anılan teminatlar için ön görülen poliçe limitlerinin üzerinde devreye girebilecek bir teminat olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu Mahkememize sunmuştur.

Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalılardan --------------- kusur oranına itiraz ettiklerini, davacının vergi mükellefi olması sebebiyle gerçek karının esas alınması gerektiğini, gerçek kazancı asgari ücretin altında ise buna göre hesaplama yapılması gerektiğini, hiçbir kazancı olmayan davacının asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılmasının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını beyan etmiş, ------- davacı zararının ---------- teminatı içinde kaldığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini,

---------dava tarihinden önce yapılan ödemenin güncellenmiş değerinin hesaplanması için ek rapor alınması gerektiğini beyan etmiştir.

Davacı vekili ---- tarihli dilekçesi ile; ------olan tazminat taleplerini ----- arttırarak toplam ------ olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir. Mahkememizce ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş olunup, davalılardan -------------------- ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur. Davalının zamanaşımı itirazı kazanın yaralamalı trafik kazası olması, ceza kanunları gereği 8 yıllık zamanaşımına tabi olması, kaza tarihinden sonra zamanaşımının en erken(zamanaşımı kesilmeleri hariç) --------- tarihinde dolduğu göz önüne alınarak reddedilmiştir.

Mahkememizce davalı---------- tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemenin güncellenmiş değerinin hesap edilmesi için dosya bilirkişiye tevdii edilerek bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişinin -------- tarihli ek raporunda özetle: "Kaza sonucu yaralanarak beden gücü kaybına uğrayan davacının geçici tam iş göremezlik maddi tazminatının --------olduğunu, sürekli kısmi iş göremezlik tazminatının %66.0 meslekte kazanma gücü kaybı oranına ve davalı sürücünün %15 kusuruna göre ------- olduğunu, toplamda ----- olduğunu, --------Tarafından --- tarihinde yapılan ------------- ödemenin güncel değeri olan ------ düşüldükten sonra-------- olarak hesaplandığını, davalı ... şirketinin bu tazminat tutarının,

davacılara sigorta limitiyle sınırlı olmak üzere ödemekle yükümlü olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu Mahkememize sunmuştur.

---------------------Sayılı ilamında:" Bedensel zarara uğrayan kişinin net gelirinin tespit edilememesi veya asgari ücretin altında gelir elde ettiğinin tespit edilmesi halinde en az asgari ücret düzeyinde kazanç elde ettiğinin kabulü gerekir." gerekçesi ile asgari ücretin altında gelir elde ettiğinde dahi en az asgari ücret düzeyinde kazanç elde ettiğinin kabulü gerektiğine değinmiştir.

Haliyle davalının, davacının asgari ücret düzeyi altında gelir elde ettiği takdirde bu oran üzerinden hesaplama yapılması gerektiği yönündeki itirazları Mahkememizce uygun bulunmamış, davacı daha düşük gelir elde etse bile asgari ücret düzeyinde gelir ile hesap raporu tanzim edilmesi gerekliliği göz önüne alınarak rapor usul ve yasaya uygun bulunmuş ve hükme esas alınmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ------------------ gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ----------- Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak,

hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Davacının %85 kusuruna karşılık %66 maluliyet oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kaza tarihi dikkate alınarak takdiren ------ manevi tazminat uygun bulunmuştur.

Öte yandan---------------------------------maddesinde ise; sigortacının, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar zarardan sorumlu olduğu düzenlenmiştir.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Bu haliyle davacının talep ettiği tazminatın -----aşmadığı dikkate alınarak -------açılan davanın reddi gerekmiştir.

Yine davalılardan ------------yönünden başvuru tarihi dosya kapsamında bulunmadığından, en geç davalının yapmış olduğu ödeme tarihinde dava konusu kısım yönünden temerrüde düşeceği kanaati ile ---------- tarihinden itibaren faiz işletmek gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, alınan ------ bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, davanın trafik kazasından kaynaklı maddi,manevi tazminat davası olduğu, davacının kaza nedeniyle %66 oranında sürekli malul kaldığı, geçici iş göremezlik sürecinin ise 9 ay olduğu anlaşılmış, davalı-------- vekilinin kusur ve hesap raporuna yapılan itirazları yerinde görülmemiş, rapor doğrultusunda davacının ----- alacaklı olduğu anlaşılmış, tarafların kusur durumu, maluliyet oranı, kaza tarihi dikkate alınarak takdiren --------- manevi tazminata hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.