İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1434 K.2020/709

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/1434 Esas

KARAR NO : 2020/709

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/12/2016

KARAR TARİHİ : 13/10/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında faturaya ve sevk irsaliyesine dayalı ticari iş ilişkisinin bulunduğunu, davalının cari hesabındaki -------- borcunu ödemekten imtina ettiğini, takibe konu alacağın tüm ikazlara rağmen ödenmediğini, bunun üzerine ------------- sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ancak davalının herhangi bir borcu bulunmadığından bahisle icra takibine ve yetkiye itiraz ettiğini, davalının haksız itirazı üzerine iş bu davanın açıldığını belirterek,

bu nedenlerle -------- sayılı dosyası ile borçlu aleyhine yapılan haksız, itirazın iptali ile borçludan --------- asıl alacaklı olduğunun tespitine, takibin devamına, ayrıca borçlunun aşacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkiline gönderilen ödeme emri incelendiğinde, borcun dayanağının cari hesap ilişkisinden kaynaklı bakiye alacağı olduğunun görüldüğünü, ancak cari hesap alacağının takibe dayanak yapılabilmesi için taraflar arasından cari hesap sözleşmesinin bulunması gerektiğini, ortada böyle bir sözleşmenin bulunmadığını, bu nedenle davacı iddialarının kabul edilmediğini, davacının takibe konu yapılan cari hesabın dayanağını ispat edemediğini, cari hesap ilişkisinin olduğu kabul edilse dahi müvekkil şirketin davacıdan herhangi bir mal ya da hizmet satın almadığını, müvekkilinin cari hesabın dayanağının ve kaynağının bilinmediğini,

davacının ticari ilişkinden kaynaklı ödeme talebinde bulunabilmesi için teslim ediminin ve hizmetin ifasının tespitinin gerektiğini belirterek, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılmış davanın reddine, davacının %20 icra inkar talebinin reddine, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi hususunda karar verilmesini talep elmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle, faturaya dayalı cari hesap alacağı nedeniyle davacı tarafça başlatılan----------- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir. Başlatılan icra takibinde davalı tarafa ödeme emri ----- tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı tarafça 7 günlük itiraz süresi içerisinde --- tarihinde itiraz edildiği, davacı tarafından Mahkememize 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın tacirler arasında olması nedeniyle Mahkememizce ticari defterlerin incelenmesi için taraflara gün verilmiş, belirlenen gün ve saatte davacının ticari defter ve kayıtlarını sunduğu, davalı tarafın defter ve belgelerini ibraz etmediği anlaşılmıştır.

Mahkememizce re'sen seçilen mali müşavir bilirkişinin ------ tarihli raporunda özetle:"İncelenen davacı şirket ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan takip tarihi itibariyle ------ alacaklı gözüktüğünü, davalı şirket ticari defterlerini sunmadığından karşıt inceleme yapılamadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan sevk irsaliyeleri üzerindeki teslim alan imzaları ve davalı tarafından cari hesaba konu ödemeler ile iade faturası birlikte değerlendirildiğinde, cari hesaba konu faturaların ve fatura muhteviyatı ürünlerin davalı yana teslim edildiğini,

mahkeme tarafından davacı lehine karar verilmesi halinde avans faizi talep edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde raporunu Mahkememize sunmuştur. Mahkememizce ------- davalı şirket çalışanlarının listesinin celbi yönünde ara karar oluşturulmuş ve cari hesaba konu faturaların sevk irsaliyelerindeki isimlerin şirket çalışanlarına ilişkin ----- gelen yazı cevabı ile birlikte karşılaştırılması amacıyla bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Mahkememizin ----------- tarihinde isticvap yönünde ara karar oluşturulmuş ancak davalı şirket yetkilisi isticvap davetiyesine rağmen duruşma günü hazır bulunmamıştır.

Bilindiği üzere HMK'nın 222. Maddesi gereği davacı tarafın defterlerinin sahibi lehine delil teşkil etmesi için davalı tarafın aynı şartlarla uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter ve kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmış olması gerekir. Öte yandan fatura tek başına alacağı ispata elverişli değildir.

Fatura konusu hizmetin/malın karşı tarafa teslim edildiğine yönelik başkaca yazılı belgelerle desteklenmesi gerekir. Belirtilen belgeler imzalı sevk irsaliyesi, mutabakatname, vergi kayıtları gibi her türlü ispata yarar yasal delil olabilir.

Bilirkişi raporu incelendiğinde, davalı yanın yapmış olduğu ödemeler dikkate alındığında, uyuşmazlığın --------alacak talebine dayanak en son düzenlenen ------ tarihli -- tutarlı faturanın kısmen ödenmemesinden kaynaklı olduğu anlaşılmıştır.

İlgili faturalara konu sevk irsaliyelerinin ------ adına imzasız biçimde teslim edildiği sunulan sevk irsaliyelerinden ve bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. ---------------------- kayıtları incelendiğinde ise böyle bir şirket çalışanı bulunmamaktadır. ------- gereği ülkemizin ekonomik koşulları da göz önüne alındığında------ kayıtlarında yer almasa bile sevk irsaliyelerinde teslim alan kısmında ismi ve imzası bulunan kişilerin malı teslim edip etmediği hususunda isticvap davetiyesi çıkarılması gerektiği anlaşılmış,

Mahkememizce davalı şirket yetkilisine ilgili faturalar da eklenmek suretiyle belirlenen gün ve saatte mazeretsiz olarak duruşmaya gelmediği takdirde, imzanın şirket çalışanına ait olduğunu kabul etmiş sayılacağını içerir ihtaratlı davetiye çıkarılmıştır. İhtaratlı davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı şirket yetkilisi duruşma günü hazır bulunmamıştır.

Öte yandan uyuşmazlığa konu iki faturada teslim alan kısmında isim ve kaşe bulunup, yazılan ismin imza amacıyla atılıp atılmadığı hususunda şüpheye düşülecek olsa dahi, Mahkememizce vergi dairesinden davalının BA formları celp edilmiş olunup, incelenen vergi kayıtlarında davalının temmuz ayında 2 adet toplam değeri ------- olan faturaları bildirdiği, uyuşmazlık konusu iki faturanın -------- bedellerinin vergi dairesine bildirilmesi de göz önüne alındığında davacının dava konusu cari hesaba dayalı fatura alacaklarını davalıya teslim ettiği kanaatine varılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde taraflar arasında cari hesap ilişkisi olmadığını bu nedenle cari hesaba dayalı takip yapılamayacağını beyan etmiştir. Yasayla geçerli olması için yazılı şekil şartı öngörülen cari hesap sözleşmesinin var olup olmadığı ancak bu yönde yazılı bir sözleşmenin sunulması ile ispatlanabilir.

Mevcut durumda taraflar arasındaki ticari ilişkide her iki tarafın kendi hesaplarını cari hesap olarak tanımlaması ortada cari hesap sözleşmesi olduğu anlamına gelmez.

Burda kastedilenin tarafların açık-işleyen hesap şeklinde ilişkilerini yürütmekte olduğudur. ------------------------ Hal böyle olunca davacı, takip talebinde alacağını cari hesaba dayandırmışsa da burada kastedilenin açık-işleyen hesap şeklinde olduğu ve takip talebinde cari hesap olarak talepte bulunmasında herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu, vergi kayıtları, sevk irsaliyesi, birlikte değerlendirildiğinde: Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafça davalı tarafa bu ticari ilişki kapsamında faturalar düzenlendiği,

ancak davalı tarafça kısmen ödeme yapılmadığından icra takibine geçildiği anlaşılmış, Mahkememizce alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli ve denetlenebilir bulunmuş, davalı taraf defter ve kayıtları sunmadığından tarafların defter ve kayıtları karşılıklı olarak incelenememiş olsa da, davacı tarafından ibraz edilen sevk irsaliyesi, vergi kayıtları ve çıkarılan isticvap davetiyesine rağmen davalı şirket yetkilisinin hazır olmaması nedeniyle malın/hizmetin eksiksiz biçimde davalı tarafa teslim edildiği anlaşılmış,

hizmetin teslim alınmadığına ilişkin ispat yükü kendisine geçen davalının aksini ispata yarayan yazılı belge sunmaması nedeniyle davacı tarafa borçlu olduğu kabul edilmiş, sunulan deliller, vergi kayıtları ve bilirkişi raporu gereğince davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen tutar üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiş, itirazın kısmen iptaline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.